ABD’de perakende satışlar mayıs ayında beklentilerin üzerinde artış gösterdi. Hanehalkı, benzin fiyatlarındaki yükselişe rağmen motorlu taşıt alımlarını artırdı. Ancak, yüksek fiyatlara karşı vergi iadelerinin sağladığı destek azaldıkça önümüzdeki dönemde bir yavaşlama bekleniyor.
Ticaret Bakanlığı’nın açıkladığı verilere göre, perakende satışlar üst üste dördüncü ayda da güçlü seyretti. Bu durum, ABD’nin İran’la yaşanan savaş nedeniyle oluşan petrol fiyatı şokuna rağmen, istihdamdaki toparlanmayla birlikte ekonominin dirençli olduğunu gösterdi.
Son veriler ve yükselen enflasyon, Fed’in faiz artırma olasılığını gündeme getirdi. Ancak ekonomistler, petrol fiyatlarının gerilemesi nedeniyle para politikasında sıkılaşma için çıtanın yüksek olduğunu belirtiyor.
Fed’in, gösterge gecelik faiz oranını %3,50 ile %3,75 aralığında sabit bırakması ancak gevşeme yanlısı duruşunu terk etmesi bekleniyordu.
BMO Capital Markets başekonomisti Scott Anderson, mayıs ayı perakende satışlarındaki güçlenmenin ve nisan ayına göre harcamalardaki hızlanmanın, Fed’in enflasyon baskılarını dizginlemeye çalışırken daha fazla uyarı işareti oluşturduğunu söyledi.
Ticaret Bakanlığı Nüfus Bürosu’na göre, perakende satışlar mayıs ayında %0,9 arttı. Nisan ayı verisi ise aşağı yönlü revizeyle %0,4 artış olarak kaydedildi. Reuters anketine katılan ekonomistler, perakende satışların (çoğunlukla mal satışları ve enflasyona göre düzeltilmemiş) nisan ayındaki %0,5’lik artışın ardından %0,5 yükselmesini bekliyordu. Enflasyona göre düzeltilmiş perakende satışların ise %0,4 arttığı tahmin edildi.
Mayıs ayında yıllık bazda satışlar %6,9 yükseldi. Bu artış, enflasyon endişeleriyle gerileyen tüketici güveniyle tezat oluşturdu. Bazı ekonomistler, güçlü satışların tüketicilerin akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin geçici olacağına inandığını gösterdiğini belirtti.
Ortadoğu’daki savaş nedeniyle benzin fiyatları son dört yılın en yüksek seviyesine çıktı. Ancak fiyatlar sonrasında geriledi ve bu hafta ulusal ortalama galon başına 4 doların altına indi.
ABD ve İran, pazar günü savaşı sona erdirme ve Hürmüz Boğazı’nı yeniden açma konusunda anlaşmaya vardıklarını açıkladı.
Santander U.S. Capital Markets başekonomisti Stephen Stanley, enerji fiyatlarının önemli ölçüde gerilemeye devam etmesi halinde sorun yaşanmayacağını, ancak fiyat şokunun beklenenden uzun sürmesi durumunda son üç aydaki tüketici davranışının sürdürülemez olacağını ifade etti.
Benzin fiyatlarındaki artış, mayıs ayında akaryakıt istasyonlarının gelirini %3,4 yükseltti ve bu da perakende satışlardaki artışın bir bölümünü oluşturdu. Akaryakıt istasyonu satışları nisan ayında %2,4 artarken, mayıs ayında yıllık bazda %26,5 yükseldi.
Vergi iadeleri ve borsadaki yükseliş, harcamaları destekledi. Ancak bu durum, tasarrufların azalması pahasına gerçekleşti. Ekonomistler, harcamaların yüksek gelirli tüketiciler tarafından sürdürüldüğünü, akaryakıt fiyatlarındaki artışın ise düşük gelirli haneleri orantısız şekilde etkilediğini belirtti.
Wall Street’te hisse senetleri yükselişle işlem gördü. Dolar, diğer para birimleri karşısında değer kazandı.
TÜKETİCİLER FIRSAT KOVALIYOR
Bank of America Institute’un iç verilerine dayanan analizine göre, hanehalkının harcamalarını sürdürmek için borçlanmaya başvurduğuna dair net bir işaret yok. Ancak bazı tüketicilerin mağazalara daha sık gittiği ve fırsat arayışında olduğu gözlemlendi.
Vergi beyan dönemi sona erdi ve iadelerin büyük kısmı harcandı. Son iki ayda enflasyon, ücret artışını geride bıraktı ve tasarruf oranı nisan ayında son dört yılın en düşük seviyesine indi. NerdWallet’ın anketine göre, Amerikalıların %35’i bu ay en azından bazı harcamalarını karşılamak için krediye başvurmak zorunda kalacaklarını söyledi.
NerdWallet kıdemli ekonomisti Elizabeth Renter, harcamaların krediyle sürdürülmesinin hanehalkı ve ekonomi için sürdürülebilir olmadığını belirtti. Renter, tüketicilerin her ay perakende harcamalarını artırırken kredi kartına yüklenmesinin borç seviyesini yönetilemez hale getirebileceğini vurguladı.
Otomobil bayilerindeki satışlar %1,2 arttı. Online perakendecileri de kapsayan mağaza dışı satışlar %1,5 yükseldi. Mobilya mağazalarında gelirler %1 arttı. Sağlık, kişisel bakım, giyim, spor malzemeleri, hobi, müzik aletleri ve kitap mağazalarında da artış görüldü.
Ancak, rapordaki tek hizmet kategorisi olan yiyecek hizmetleri ve içecek satışları %0,1 geriledi. Bu kategori, hanehalkı mali durumunun önemli bir göstergesi olarak kabul ediliyor. İnşaat malzemeleri, bahçe ekipmanları ve gıda-içecek mağazalarında satışlar değişmedi. Elektronik ve beyaz eşya mağazalarında ise gelirler %0,5 azaldı.
Bazı ekonomistler, bu kategorilerdeki zayıflığın tüketicilerin fiyatlara karşı daha hassas hale geldiğine işaret ettiğini düşünüyor.
Otomobil, akaryakıt, inşaat malzemeleri ve yiyecek hizmetleri hariç perakende satışlar mayıs ayında %0,7 arttı. Nisan ayında ise bu artış %0,5 olmuştu. Bu çekirdek perakende satışlar, gayrisafi yurt içi hasılanın tüketim harcamaları bileşeniyle en yakın ilişkiye sahip.
Şimdilik, ekonominin üçte ikisinden fazlasını oluşturan tüketici harcamaları, ilk çeyrekteki yavaşlamanın ardından hızlanıyor gibi görünüyor. Nisan ayında iş dünyası stoklarındaki güçlü artış da büyüme beklentilerini destekledi.
Atlanta Fed, ikinci çeyrek GSYH büyüme tahminini %2,8’den %3’e yükseltti. Ekonomi geçen çeyrekte %1,6 büyüme kaydetmişti.
Oxford Economics kıdemli ABD ekonomisti Matthew Martin, anket verilerinin şirketlerde düşük stoklara işaret ettiğini, İran’daki savaş sürecinde azalan petrol stoklarının önümüzdeki aylarda yeniden doldurulması gerekeceğini ve bunun yılın ikinci yarısında stok döngüsünün büyümeye daha fazla katkı sağlayabileceğini belirtti. Martin, ticaret politikası belirsizliğinin ise potansiyel bir risk unsuru olduğunu ekledi.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: marketscreener.com
