ABD, İran’a yedinci gece de hava saldırısı düzenledi; Hürmüz’de gerilim tırmanıyor

ABD ordusu, Hürmüz Boğazı çevresinde çatışmaların tırmanmasıyla birlikte İran’a yönelik hava saldırılarını üst üste yedinci gece de sürdürdü. Tarafların karşılıklı hamleleri bölgedeki gerilimi artırmaya devam ediyor.

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı’nda artan çatışmaların ardından cuma gecesi İran’a üst üste yedinci kez hava saldırısı düzenlediğini açıkladı. CENTCOM’un X platformunda yaptığı paylaşımda, TSİ 21.00’de başlayan saldırıların İran’ın askeri tesislerini hedef aldığı belirtildi.

İran medyası, Sirik, Ahvaz ve Yezd kentlerinde patlama sesleri duyulduğunu ve hava savunma sistemlerinin müdahale ettiğini aktardı.

Aynı gece geç saatlerde İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), Hürmüz Boğazı’nda iki petrol tankerinin mayına çarparak patladığını iddia etti. ABD ordusu ise bu iddiayı yalanladı.

İran devlet televizyonuna göre, cuma günü erken saatlerde düzenlenen ABD hava saldırıları ülkenin güneyindeki Hürmüzgan eyaletinde köprüleri vurdu ve en az yedi kişinin ölümüne yol açtı. Bu köprülerin, İran’ın ana limanı Bender Abbas için stratejik bir transit noktası olduğu belirtildi.

Diğer ABD hava saldırılarında ise Umman Körfezi’ndeki Çabahar Limanı’nda bulunan ve ABD ordusunun, Devrim Muhafızları tarafından Hürmüz Boğazı’ndaki gemilere yönelik saldırıları kolaylaştırmak amacıyla kullanıldığını iddia ettiği bir kule yıkıldı. ABD güçleri ayrıca kritik elektrik altyapısını ve İranşehri Havalimanı’nı da hedef aldı.

İran Enerji Bakanlığı, enerji tesislerine yönelik ABD saldırıları nedeniyle elektrik şebekesinde aşırı yüklenme yaşandığını ve vatandaşlara elektrik ile klima kullanımını azaltma çağrısı yaptı. Bakanlık, sıcaklıkların yükselmesiyle birlikte güney bölgelerinde aşırı sıcaklar ve enerji altyapısına yönelik saldırıların etkili olduğunu açıkladı.

İnsan hakları uzmanları, askeri amaçlarla kullanılmayan sivil altyapılara yönelik saldırıların savaş suçu teşkil edebileceğine dikkat çekti.

İran Sağlık Bakanlığı Sözcüsü Hüseyin Kermanpur, cuma sabahı itibarıyla yenilenen ABD saldırılarında İran’da en az 38 kişinin öldüğünü ve 400’den fazla kişinin yaralandığını duyurdu.

Bu saldırılar, ABD Başkanı Donald Trump’ın altyapı ve enerji santrallerinin de hedef alınmasını içeren İran’a yönelik saldırılarını genişlettiği anlamına geliyor. ABD Başkanı’nın, İran’ı Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmaya zorlamak amacıyla genişletilmiş bir hava harekâtını görüşmek üzere bu hafta üst düzey bakanlık yetkilileriyle bir araya geldiği bildirildi.

İran ordusu, ABD saldırılarına Bahreyn, Kuveyt, Ürdün, Umman ve Katar’ı hedef alarak karşılık verdi. ABD ile İran arasındaki arabuluculardan biri olan ve çatışmalarda İran’ın misillemelerinden büyük ölçüde etkilenmeyen Katar’da, hava savunma sistemlerinin füzeleri engellemesi sırasında düşen enkaz parçaları bir çocuğun yaralanmasına neden oldu.

Kuveytli yetkililer, İran saldırılarının bir elektrik ve su arıtma tesisini vurduğunu ve tesise zarar verdiğini açıkladı. İçme suyunun yaklaşık %90’ını arıtılmış sudan karşılayan ülkede yetkililer, hasar tespiti ve tesisin yeniden faaliyete geçmesi için çalışmaların sürdüğünü bildirdi.

İran devlet medyası ayrıca, ABD’nin boğazdaki ana petrol ihracat terminali olan Hark Adası’nda demirli bulunan boş bir petrol tankerini vurduğunu duyurdu.

Çatışmalar yedinci gününe girerken, boğazı açık tutmayı ve kalıcı bir ateşkes için müzakerelere zemin hazırlamayı amaçlayan ABD-İran arasındaki geçici anlaşma daha da zayıfladı. İran boğazı kapatırken, ABD ise çarşamba günü İran limanlarına ve gemilerine yönelik ablukayı yeniden yürürlüğe koydu.

Cuma günkü ABD saldırılarının ardından Devrim Muhafızları, Amerikan saldırılarının altyapılara yönelik devam etmesi halinde ABD üslerine ev sahipliği yapan ülkelerin yıkıcı bir bedel ödeyeceği tehdidinde bulundu. Açıklamada, kırmızı çizgilerin aşılması ve sivil altyapıların hedef alınmasının bedelinin çok ağır olacağı vurgulandı.

Yenilenen çatışmalar, savaştan önce dünya petrol ve gaz arzının yaklaşık beşte birini sağlayan Hürmüz Boğazı’nda yoğunlaştı. Geçen ay ABD ve İran arasında imzalanan mutabakat zaptında boğazın trafiğe açık olması gerektiği belirtilmiş olsa da, her iki tarafın da anlaşmayı farklı yorumladığı görüldü.

Washington ve Tahran, gemilerin boğazdan geçişi için farklı planlar öne sürerken, İran ABD rotasını kullanan bazı gemilere saldırdı. Şiddetin tırmanmasıyla son birkaç günde su yolundaki taşımacılık büyük ölçüde azalırken, geçişe devam eden gemilerin çoğunun İran rotasını kullandığı belirtildi.

İran’ın Tasnim haber ajansı, bilgi sahibi bir kaynağa dayandırdığı haberinde, cuma günü Hürmüz Boğazı’nda uyarılara uymadığı ve İran Devrim Muhafızları donanmasından izin almadan geçmeye çalıştığı iddia edilen Tayland bayraklı bir geminin hedef alındığını aktardı.

ABD ordusu ise bu hafta başında başlayan İran limanlarına yönelik yeni blokaj kapsamında perşembe günü Umman Körfezi’nde bir gemiye çıktıklarını açıkladı. CENTCOM, salı günü TSİ 23.00’te yürürlüğe giren blokajı delmeye çalışan üç ticari gemiyi başka yöne yönlendirdiklerini, bir önceki gün ise bir ABD uçağının blokajı kırmaya çalışan boş bir petrol tankerine ateş açarak gemiyi işlevsiz hale getirdiğini bildirdi.

Reuters’ın haberine göre İran, ABD’nin enerji altyapısını hedef alması durumunda Yemen’deki müttefiki Husilerden Kızıldeniz üzerindeki petrol rotasını kapatmaya hazır olmalarını istedi. Husi lideri Abdulmelik el-Husi, Riyad’ın Yemen’de müdahalede bulunması durumunda tüm Suudi petrol ve diğer kritik tesislerinin hedef alınabileceği tehdidinde bulundu. Bu açıklama, Suudi Arabistan’ın Sana Havalimanı’nı vurmasının ardından Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik misilleme füze saldırıları düzenlemesiyle geldi.