ABD ile İran arasında perşembe günü karşılıklı hava saldırıları düzenlendi. ABD Başkanı Donald Trump, Tahran’ın derhal bir barış anlaşmasına yanaşmaması halinde yeni saldırılar düzenleyeceği tehdidinde bulundu. İranlı kaynaklar ise ön anlaşma görüşmelerinin yoğunlaştığını belirtti.
Üç İranlı kaynak ve bir Avrupalı yetkili, ABD ile İran’ın siyasi bir uzlaşmaya vardıktan sonra bir mutabakatın detayları üzerinde mesajlaştığını, ancak İran’ın dondurulmuş milyarlarca dolarlık fonlarının serbest bırakılması mekanizması dahil bazı konuların hâlâ detaylı şekilde ele alınması gerektiğini aktardı.
İranlı kaynaklardan biri, “Bu savaş askeri açıdan çıkmazda. Amerikalılar İran’a saldırarak hedeflerine ulaşamadı. Müzakerelerde ilerleme var.” dedi.
Trump, bir anlaşmanın yakın olduğunu defalarca dile getirdi. Ancak ABD’li yetkililer, dolaylı müzakerelerin son durumu hakkında hemen bir açıklama yapmadı.
Savaş, çoğunluğu İran ve Lübnan’da olmak üzere binlerce kişinin ölümüne yol açtı ve 28 şubat’ta ABD ile İsrail’in İran’a yoğun hava saldırıları başlatmasından bu yana küresel petrol fiyatlarını yükseltti.
Nisan başında varılan kırılgan ateşkese rağmen, bu hafta karşılıklı saldırılar tırmandı. Pazartesi günü Hürmüz Boğazı yakınlarında bir ABD Apache helikopterinin düşürülmesinin ardından İran genelinde ve bölgedeki ABD üslerine misilleme saldırıları düzenlendi.
ABD ordusu, son saldırılarının İran genelinde “askeri gözetleme kabiliyetleri, iletişim sistemleri ve hava savunma noktalarını” hedef aldığını ve bu adımın Tahran’ın “haksız ve süregelen saldırganlığına” yanıt olduğunu açıkladı.
Trump, Fox News muhabiri Trey Yingst’e çarşamba akşamı yaptığı açıklamada, ABD saldırılarının kısa süre içinde duracağını ancak İran liderlerinin ABD ile hemen bir anlaşma imzalamaması halinde ağır bombardımana yeniden başlayacağını söyledi. Bu açıklamanın ardından petrol fiyatları yükseldi, ancak arz kesintilerinin gerçek etkisi değerlendirilince tekrar geriledi.
ABD Merkez Komutanlığı, Tahran’da gece yarısından hemen sonra başlayan saldırıların yaklaşık dört saat sonra tamamlandığını duyurdu.
İran Devrim Muhafızları, Kuveyt ve Bahreyn’deki ABD hava üsleri ile Bahreyn’deki ABD Donanması Beşinci Filosu’na yönelik 18 askeri hedefe karşı saldırı düzenlediğini açıkladı. Ardından Ürdün’deki el-Azrak hava üssünü de üst üste ikinci gece hedef aldığını ve ABD üssüne 12 balistik füze fırlattığını bildirdi.
Bahreyn İçişleri Bakanlığı, İran’a ait insansız hava araçlarının düşürülüp imha edilmesinin ardından Hamad kasabası ve başkent Manama’da evlerin zarar gördüğünü, 11 yaşında bir kız çocuğunun hafif yaralandığını açıkladı.
Kuveyt, İran saldırısı nedeniyle hava sahasını kısa süreliğine kapattığını duyurdu.
Trump, Tahran’ın bir anlaşma için çok uzun süre beklediğini söyledi. İranlı kaynaklar ve Avrupalı yetkili, yurtdışındaki bankalarda dondurulan İran petrol gelirlerinin serbest bırakılması için bir mekanizma üzerinde anlaşmaya varılması gerektiğini vurguladı.
Bir İranlı kaynak Reuters’a, “İran, dondurulmuş fonlarının 6 ila 12 milyar dolarının Tahran’a aktarılmasını istiyor. Washington ise fonların insani mallar için aşamalı olarak serbest bırakılmasını, doğrudan İran’a iade edilmesini ise reddediyor.” dedi.
İranlı kaynaklara göre, Tahran’daki dini yönetimin önceliği kapsamlı bir anlaşma değil; dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması ve savaşın durdurulmasıyla yönetimin nefes almasını sağlayacak bir çerçeve oluşturmak.
Tahran’ın talepleri arasında, İran destekli Hizbullah’ın sınır ötesi saldırılarının ardından Lübnan’daki İsrail saldırılarının sona ermesi, İran’a yönelik yaptırımların kaldırılması ve boğaz üzerindeki kontrolünün tanınması da yer alıyor.
Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki deniz taşımacılığına getirdiği kısıtlamalara son vermesi ve herhangi bir barış anlaşmasının İran’ın nükleer silah geliştirmesini engellemesi gerektiğini belirtiyor. İran ise böyle bir hedefi olmadığını savunuyor.
Çatışma, Beyaz Saray için siyasi bir sorun haline geldi. Anketler, yüksek benzin fiyatları nedeniyle seçmenlerin öfkesiyle Trump’ın onay oranlarının düştüğünü gösteriyor.
Bazı Cumhuriyetçiler, savaşın popüler olmamasının kasım ayındaki ara seçimlerde Kongre’nin kontrolüne mal olabileceğinden endişe ediyor.
İran Genelkurmay Başkanlığı, Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye çalışan herhangi bir gemiye ateş açılacağı uyarısında bulundu. Aylardır büyük ölçüde kapalı olan bu boğaz, petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz için hayati bir tedarik yolu. İran medyası, iki ABD gemisine ateş açıldığını bildirdi.
ABD Merkez Komutanlığı ise boğazın kapalı olduğu veya herhangi bir ABD gemisinin vurulduğu iddialarını reddetti; ticari gemilerin İran’ın tehditlerine rağmen boğazdan geçiş yapmaya devam ettiğini açıkladı.
ABD, İran limanlarına yönelik kendi ablukasını sürdürüyor. Çarşamba günü Umman Körfezi’nde, talimatlara uymayan ve İran’dan petrol taşıyan bir gemiye ateş açıldığını duyurdu.
Hindistan makamları, Washington’un ablukası kapsamında Umman açıklarında bir tankeri durdurmaya yönelik ABD askeri operasyonunda üç Hintli denizcinin hayatını kaybettiğini doğruladı. Hindistan’ın Umman Büyükelçiliği, Umman açıklarında başka bir tankerle ilgili ayrı bir olay rapor etti; bir Hintli denizcilik yetkilisi ise gemideki tüm Hintlilerin güvende olduğunu açıkladı.
İran haber ajansları, ülke genelinde 93 milyonluk nüfusa sahip İran’da, boğaz yakınındaki Sirik, Kargan, Bandar Abbas, Minab ve Karaj ile kuzeyde Hazar Denizi’ne yakın Varamin dahil olmak üzere birçok şehirde patlamalar yaşandığını bildirdi. İran makamları, beş kişinin yaralandığını açıkladı.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: yahoo.com
