ABD Enerji Bakanı Chris Wright, ABD ile İran arasındaki son gerilimlere rağmen Arap Körfezi’nden günlük petrol akışının yaklaşık 14 milyon varil seviyesinde kaldığını açıkladı.
Wright, ABC News’e yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’ndan geçen yedi günlük ortalama petrol miktarının şu anda günlük 7 milyon varilin biraz altında olduğunu belirtti. Ayrıca, stratejik boğazı baypas eden boru hatları üzerinden de günlük yaklaşık 7 milyon varil petrol taşındığını ve bunun çatışma öncesi seviyenin üçte ikisine denk geldiğini söyledi.
Mart ayına kıyasla bu rakamların önemli ölçüde arttığını vurgulayan Wright, petrolün şu anda Umman kıyılarına yakın, ABD altyapısıyla korunan güney rotasından taşındığını ifade etti. Wright, gemi sayısında ciddi bir azalma olduğunu ancak daha büyük tankerlerle küresel piyasaların mümkün olduğunca iyi tedarik edilmeye çalışıldığını ekledi.
Çatışmalar, Hürmüz Boğazı’ndan geçen ham petrol akışını sekteye uğratarak kısa vadede arzı daralttı ve dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından birinde sevkiyatlarda gecikme ve riskleri artırdı. Çatışma öncesinde boğazdan günlük yaklaşık 20 milyon varil petrol geçiyordu.
ABD ile İran arasında varılan mutabakatın ardından geçen üç haftada trafik toparlanma sinyalleri gösterse de, geçen hafta ABD ve İran’ın askeri operasyonlara yeniden başlamasıyla Hürmüz Boğazı’ndan geçen tanker hareketlerinde sert bir düşüş yaşandı.
Hürmüz Trafiğinde Azalma
Ortak Denizcilik Bilgi Merkezi (JMIC), pazar günü yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’ndan ticari trafiğin düşük seviyelerde kalmaya devam ettiğini bildirdi. JMIC, gemilerin hem güneydeki Umman koridorunu hem de kuzeyde İran kontrolündeki rotayı kullandığını belirtti.
JMIC verilerine göre, İran 25 Haziran’dan bu yana boğazda 11 gemiye saldırı düzenledi. Bu durum, tehdit seviyesinin “Ciddi” olarak kalmasına ve mevcut koşullarda “kasıtlı düşmanca eylemlerin son derece olası” görülmesine yol açtı.
Ticari gemilere yönelik saldırılar, ABD’nin İran hedeflerine askeri karşılık vermesine neden oldu. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), İran’ın ticari gemilere yönelik son saldırılarından sorumlu tutulması amacıyla İran askeri kapasitesine yönelik operasyonlar düzenlediğini açıkladı.
CENTCOM, ABD güçlerinin İran’ın kıyı gözetleme ve hava savunma tesisleri, denizcilik kabiliyetleri ile füze ve insansız hava aracı depolama alanlarını hedef aldığını ve İran’ın askeri kapasitesini zayıflatmaya devam ettiğini bildirdi. ABD güçleri sekiz gün üst üste İran’ı hedef aldı.
İran’dan Enerji Rotasına Tehdit
İran, ABD’nin altyapısına yönelik saldırılarına karşılık olarak Körfez Arap ülkelerini hedef almayı genişleteceği uyarısında bulundu. İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), bölgede ABD güçlerine ev sahipliği yapan ülkelerin orantılı bir karşılık için hazırlıklı olması gerektiğini açıkladı.
Tahran ayrıca, ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğini kontrol etmeye çalışması halinde bölgedeki tüm petrol ve gaz ihracatını engellemekle tehdit etti. İranlı yetkililer, ABD’yi bölgedeki enerji akışını kısıtlayarak “korsanlık” yapmakla suçladı.
Yarı resmi Fars Haber Ajansı’na göre, IRGC pazar günü Hürmüz üzerindeki kontrolün tamamen kendi ellerinde olduğunu yineledi. IRGC kaynak gösterilerek, “İran’ın koordinasyonu ve izni olmadan boğazdan tek bir damla petrol, gaz veya kimyasal gübre geçemez” denildi.
Wright, İran’ı komşu ülkelerde askeri hedefler kadar sivil hedeflere de “pervasızca” saldırmakla suçladı. Wright, “Bunu durduracaklarına dair elimizde bir neden yok. Bu saldırıları gerçekleştirme kapasitelerini azaltmaya devam ediyoruz ve bunu, saldırıya uğrayan tüm komşu ülkelerle iş birliği içinde yapıyoruz” dedi.
Trump Yönetimi Diplomatik Çözüm Arayışında
Wright, Trump yönetiminin hâlâ diplomatik bir çözüm aradığını belirtti. “Başkan Trump, İran’la barışçıl bir anlaşmayla bu işi sonlandırmak istiyor ama bunun için iki tarafın da istekli olması gerekir. Eğer hazırlar ise bu şekilde biter. Değilse, İran’ın iş birliği olmadan da boğazdan trafiğin akışını sağlamaya devam edeceğiz” dedi.
Wright, Biden yönetimi döneminde ABD’de benzin fiyatlarının dört yıl öncesine göre galon başına 1 dolar daha ucuz olduğunu savundu ve “Önümüzdeki haftalarda ve aylarda fiyatları daha da aşağı çekmek için elimizden geleni yapacağız” dedi.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) İcra Direktörü Fatih Birol, boğazda yaşanacak yeni bir aksamanın küresel ekonomide birkaç hafta içinde etkisini gösterebileceği uyarısında bulundu. Birol, Bloomberg News’e yaptığı açıklamada, “Bu iş aylar değil, haftalar meselesi. Boğazın tamamen ve koşulsuz olarak açık kalması gerekiyor, aksi halde küresel ekonomi yeni zorluklar ve yavaşlama ile karşı karşıya kalabilir” dedi.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: Benzinga
