V
Virman Nedir

Virman, s─▒kl─▒kla bankac─▒l─▒kta kullan─▒lan bir terimdir. Frans─▒zca k├Âkenli bir kelime olan virman, transfer anlam─▒na gelmektedir. Bir bankan─▒n ayn─▒ ┼čubesinde bulunan hesaplar─▒n─▒z aras─▒nda para transferi yapt─▒─č─▒n─▒zda virman i┼člemini ger├žekle┼čtirmi┼č olursunuz. Ki┼činin banka hesab─▒nda bulunan paray─▒ ya da mevduat─▒ kendine ait bir di─čer hesaba aktarmas─▒ virman i┼člemidir.

Virman i┼člemi basit bir ├Ârnekle a├ž─▒klanabilir. Bir bankada maa┼č ve tasarruf i├žin ayr─▒ ayr─▒ vadesiz mevduat hesaplar─▒n─▒z oldu─čunu farz edelim. Maa┼č─▒n─▒zdan belli bir tutar─▒ mevduat hesab─▒n─▒za aktard─▒─č─▒n─▒zda virman y├Ântemiyle transfer etmi┼č olursunuz. Tasarruf birikiminizden bankadaki di─čer hesab─▒n─▒za yapaca─č─▒n─▒z para transferi de ayn─▒ ┼čekilde bu kapsam d├óhilindedir. 

Ayn─▒ banka ┼čubesindeki hesaplar aras─▒nda yap─▒lan virman i┼člemi, EFT ve havaleden farkl─▒d─▒r. Ayr─▒ bankalarda bulunan hesaplar aras─▒nda yap─▒lan aktar─▒mlar EFT olarak adland─▒r─▒l─▒r. Havale ve virman birbirine yak─▒n gibi g├Âz├╝kse de bu ikisi aras─▒nda i┼člem ┼čekli bak─▒m─▒ndan bir farkl─▒l─▒k bulunur. Havale, ayn─▒ bankada a├ž─▒lm─▒┼č farkl─▒ ki┼čilere ait hesaplar ├╝zerinden ger├žekle┼čtirilir. Virman ise tek bir ki┼čiye ait hesaplar ├╝zerinden ger├žekle┼čtirildi─či i├žin bu iki transfer y├Ânteminden ayr─▒l─▒r.

Hisse Senedi Virman ─░┼člemi

Bankadaki paran─▒z─▒ di─čer hesaplar─▒n─▒za aktarabilece─činiz gibi bir arac─▒ kurumda bulunan hisse senetlerinizi virman ile bir ba┼čkas─▒na g├Ânderebilirsiniz. Bu y├Ântemi tercih etti─činizde kar┼č─▒n─▒za iki farkl─▒ se├ženek ├ž─▒kar. Hisse senetlerinizi sat─▒p 2 g├╝n i├žerisinde hesab─▒n─▒za ge├žen paray─▒ yeni bir arac─▒ kuruma aktarabilirsiniz. Bu parayla ayn─▒ hisseleri yeni arac─▒ kurum ├╝zerinden sat─▒n alman─▒z m├╝mk├╝nd├╝r. Ancak transfer i┼člemi 2 g├╝n├╝ bulabilece─či i├žin bu zaman zarf─▒nda senet fiyatlar─▒n─▒n y├╝kselme olas─▒l─▒─č─▒ s├Âz konusudur. Bunun yerine cari yat─▒r─▒m virman─▒ y├Ântemiyle portf├Ây├╝n├╝zdeki varl─▒klar─▒ aktard─▒─č─▒n─▒zda y├╝kselen hisse fiyatlar─▒ndan etkilenmemi┼č olursunuz.

Bankadan bankaya hisse senedi transferi, risksiz bir virman i┼člemi olarak ├Âne ├ž─▒kar. Bu y├Ântem sayesinde hisse senetleri eski kurumdan yenisine do─črudan aktar─▒l─▒r. B├Âylece maddi kay─▒p olu┼čmadan portf├Ây├╝n├╝zdeki varl─▒klar─▒ ba┼čka bir bankaya transfer etmeniz m├╝mk├╝n olur. Virman i┼člemi ile h─▒zl─▒, kolay ve kay─▒ps─▒z bir ┼čekilde hisse senedini ba┼čka bankaya aktarma imk├ón─▒ bulabilirsiniz.

Virman Hesap Nedir? ├ľzellikleri Nelerdir?

Virman hesap, ├Âdeme i┼člemleri i├žin ├Âzel olarak kullan─▒lan bir hizmet sa─člay─▒c─▒s─▒d─▒r. Bu t├╝r bir hesap yaln─▒zca bankalar arac─▒l─▒─č─▒yla de─čil ayn─▒ zamanda ├Âdeme kurumlar─▒nda da a├žt─▒r─▒labilir. 

Virman hesap; transfer, otomatik ├Âdeme, nakit para yat─▒rma ve ├žekme gibi i┼člemleri ger├žekle┼čtirmenize olanak sa─člar. ├ťstelik bu hesap sayesinde nakit ├žek ve ├Âdeme kart─▒ gibi imk├ónlardan da yararlan─▒labilir. 

Virman hesab─▒, sadece ├Âdeme i┼člemleri i├žin kullan─▒l─▒r. Dolay─▒s─▒yla ├Âdeme hesab─▒nda bulunan fonlar─▒n yat─▒r─▒m ve tasarruf ara├žlar─▒n─▒ finanse etmek i├žin kullan─▒lmas─▒ m├╝mk├╝n de─čildir. Ayr─▒ca bu t├╝r bir hesab─▒n ├žek defteri ile kullan─▒lmas─▒ da s├Âz konusu de─čildir. 

Virman hesab─▒, kullan─▒c─▒lar─▒n kartla ├Âdeme ve banka havalesi yapmas─▒n─▒ m├╝mk├╝n h├óle getirir. Bunun yan─▒ s─▒ra ATMÔÇÖlerden para da ├žekilebilir. Virman hesab─▒, nakit para yat─▒rma ya da banka havalesi yoluyla finanse edilebilmektedir. Bir├žok kurum, nakit yat─▒rma ve ├žekme i┼člemleri i├žin komisyon al─▒r. Virman hesapla al─▒nan ├Âdeme kartlar─▒yla i┼člem yapmak ise ├╝cretsizdir. 

Bor├žlu ve alacakl─▒ taraflar kar┼č─▒l─▒kl─▒ basit bir ├Âdeme ┼čekli ├╝zerinde anla┼čma sa─člayarak virman hesap y├Ânetebilir. Bu hesap t├╝r├╝; nakit ├žekimleri, ├Âdemeleri, transferleri ve tahsilatlar─▒ tek bir merkezden y├Ânetme imk├ón─▒ sunar. ├ťstelik bu hesab─▒ dilerseniz geleneksel bir bankadan ya da online olarak a├žabilirsiniz.

Virman Talimat─▒ Nas─▒l Yap─▒l─▒r?

Virman talimat─▒ vermenin ├že┼čitli yollar─▒ mevcuttur. Bu i┼člem i├žin hesab─▒n─▒z─▒n bulundu─ču bankan─▒n ┼čubesine talimat verebilirsiniz. ─░lgili banka ┼čubesine giderek virman i├žin bilgilerinizi vermeniz ve vadesiz hesaplar─▒n─▒z aras─▒nda transfer yapmak istedi─činizi belirtmeniz yeterlidir. Bu s─▒rada transfer edilmesini istedi─činiz tutar─▒ ve mebla─č─▒n aktar─▒laca─č─▒ hesab─▒n bilgilerini de ┼čube yetkililerine iletmeniz gerekir. ├ťstelik banka ┼čubelerinden yap─▒lan virman i┼člemlerinde alt ve ├╝st limit s─▒n─▒r─▒ bulunmamaktad─▒r. Virman talimat─▒ verebilece─činiz saatler ve tercih edebilece─činiz y├Ântemler ┼ču ┼čekildedir:

Dilerseniz banka ┼čubesine giderek virman talimat─▒ verebilir ya da bu i┼člemi evinizden ger├žekle┼čtirmeyi tercih edebilirsiniz. Her iki t├╝rl├╝ de h─▒zl─▒ ve g├╝venli ┼čekilde para transfer etmeniz m├╝mk├╝nd├╝r. ─░┼člem ├Âncesindeki hesap bakiyesini ve aktar─▒m yapaca─č─▒n─▒z mebla─č─▒ kontrol ederek sorunsuz ┼čekilde aktar─▒m sa─člayabilirsiniz.

Hesaptan Karta Virman ─░┼člemi

Hesaptan karta virman, olduk├ža avantajl─▒ bir se├ženektir. Hesab─▒n bulundu─ču bankaya ait bir kredi kart─▒ kullan─▒l─▒yorsa bu y├Ântemle ekstre ├Âdemelerini kolayl─▒kla ger├žekle┼čtirmek m├╝mk├╝n olur. B├Âylelikle h─▒zl─▒ ve zahmetsiz bir ┼čekilde ├Âdeme yap─▒labilir. Dilerseniz hesaptan karta virman i├žin otomatik ├Âdeme talimat─▒ da verebilirsiniz. 

Virman ─░┼člemi S─▒ras─▒nda Nelere Dikkat Edilmelidir?

Virman i┼člemi s─▒ras─▒nda dikkat edilmesi gereken baz─▒ hususlar mevcuttur. Hesaplar aras─▒ para transferi yaparken mebla─č─▒n al─▒naca─č─▒ ve aktar─▒laca─č─▒ hesaplar do─čru se├žilmelidir. Transfer ki┼čisel hesaplar─▒n─▒z aras─▒nda ger├žekle┼čtirilece─či i├žin tutarla ilgili herhangi bir sorun olsa bile b├╝y├╝k bir sorun olmayacakt─▒r. Geri virman ile hatal─▒ i┼člemleri d├╝zeltmek yaln─▒zca birka├ž dakikan─▒z─▒ al─▒r.

Hisselerimi Midas Yat─▒r─▒m Hesab─▒ma Nas─▒l Transfer Edebilirim?

Virman ─░┼člemi Nedir? Nas─▒l Yap─▒l─▒r?

Hisselerinizi Midas yat─▒r─▒m hesab─▒na transfer etmek son derece kolayd─▒r. MidasÔÇÖ─▒n mobil uygulamas─▒ ├╝zerinden Borsa ─░stanbul yat─▒r─▒m hesab─▒n─▒z─▒ a├žman─▒z yeterli olur. Ard─▒ndan uygulama arac─▒l─▒─č─▒yla virman talep formunu doldurarak eski arac─▒ kurumunuza g├Ânderebilirsiniz. B─░ST Hisselerini Midas yat─▒r─▒m hesab─▒na ta┼č─▒ma i┼člemi i├žin uygulamaya girdikten sonra kar┼č─▒n─▒za ├ž─▒kan ad─▒mlar─▒ takip ederek profil olu┼čturabilirsiniz.

Bankalardan Midas Yat─▒r─▒m Hesab─▒na Virman ─░┼člemi Nas─▒l Yap─▒l─▒r?

Bankalardan Midas yat─▒r─▒m hesab─▒na virman yapmak son derece pratiktir. Farkl─▒ kurumlardaki yat─▒r─▒mlar─▒n─▒z─▒ Midas yat─▒r─▒m hesab─▒na h─▒zl─▒ ve kolay bir ┼čekilde transfer edebilirsiniz. ├ľncelikle hisse senedi al─▒m-sat─▒mlar─▒ yapman─▒z─▒ sa─člayan Midas yat─▒r─▒m hesab─▒n─▒ a├žman─▒z gerekir. Ard─▒ndan Midas mobil uygulamas─▒n─▒n profil sayfas─▒nda bulunan virman men├╝s├╝ne girip bu i┼člemi kolayl─▒kla tamamlayabilirsiniz. B├Âylelikle banka ┼čubelerine gitmenize gerek kalmadan s├╝reci pratik bi├žimde ger├žekle┼čtirmeniz m├╝mk├╝n olur.

Baz─▒ bankalar─▒n ├žal─▒┼čma prosed├╝rleri, uygulama ├╝zerinden yap─▒lan hisse senedi virman fonksiyonuna uygun de─čildir. Bunun i├žin banka ┼čubesine gitmeniz ya da ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒z kuruma e-mail atman─▒z gerekebilir. Bu gibi durumlarda izlemeniz gereken ad─▒mlar─▒ da MidasÔÇÖtan kolayl─▒kla ├Â─črenebilirsiniz. Midas taraf─▒ndan size iletilecek e-postadaki y├Ânlendirmeleri takip ederek ekstra yard─▒m alman─▒za gerek kalmadan s├╝reci tamamlayabilirsiniz.

Virman Yaz─▒s─▒ ├ľrne─či

Virman i┼čleminin yap─▒lmas─▒ ya da hatal─▒ i┼člemlerin geri al─▒nmas─▒ i├žin ilgili finans kurumlar─▒na dilek├že yaz─▒lmal─▒d─▒r. ├ľrne─čin; yanl─▒┼č bir hesap numaras─▒na para transferi yap─▒ld─▒─č─▒nda g├Ânderilen hesap numaras─▒n─▒n ve miktar─▒n belirtildi─či bir dilek├že yaz─▒lmal─▒d─▒r. Paran─▒n virmanla g├Ânderilece─či hesap ile ki┼činin kimlik ve ileti┼čim bilgileri de evraka eklenmelidir. Kurumlar aras─▒ hisse virman yaz─▒s─▒ ├Ârne─či genel hatlar─▒yla ┼ču ┼čekildedir:

ÔÇťX Yat─▒r─▒m Menkul K─▒ymetler A.┼×. nezdindeki hesab─▒mda yer alan t├╝m hisselerimin Midas Menkul De─čerler A.┼×. (Takasbank Kurum Kodu: MDS) nezdindeki XX numaral─▒ hesab─▒ma virman yap─▒lmas─▒n─▒ rica ederim. ÔÇť

Hem dijital hem de fiziksel ortamlarda haz─▒rlanan virman talep formlar─▒nda isim, soyad, tarih ve imza gibi ki┼čisel bilgiler yer almal─▒d─▒r. Baz─▒ bankalarda virman i┼člemleri yaln─▒zca ┼čubeden ger├žekle┼čtirilirken bir├žok kurumda dijital platformlar arac─▒l─▒─č─▒yla da yap─▒lmas─▒ m├╝mk├╝nd├╝r. Her iki durumda da virman talebi i├žin gerekli bilgilerin yer ald─▒─č─▒ talep formunun eksiksiz ┼čekilde d├╝zenlenmesi gerekir.

Volatilite ne demek sorusuna verilecek en temel yan─▒t, piyasa i├žerisinde yer alan belirli bir ├╝r├╝n├╝n zamanla farkl─▒ fiyat dengelerine sahip olmas─▒d─▒r. ├ťr├╝n fiyat aral─▒klar─▒nda ya┼čanan denge kay─▒plar─▒ sebebiyle ortaya ├ž─▒kan volatilite, piyasadaki oynakl─▒─č─▒ temsil eder. Oynakl─▒k risk ├Âl├ž├╝m├╝ yapmak i├žin ise genel olarak standart sapma e─čimleri kullan─▒l─▒r. ├ľzellikle Chicago Borsas─▒nda kullan─▒lan bu y├Ântem, piyasa genelinde korku endeksi ┼čeklinde adland─▒r─▒lmakta ve yat─▒r─▒mlarda meydana gelen t├╝m dalgalanmalar─▒ ├Âl├žmektedir. ─░lk olarak 1993 y─▒l─▒nda hesaplanmaya ba┼članan volatilite, piyasa g├╝venli─či ve yat─▒r─▒mc─▒lar a├ž─▒s─▒ndan olduk├ža etkilidir. 

Oynakl─▒k Nas─▒l Hesaplan─▒r?

Volatilite oynakl─▒k hesab─▒ yapmak i├žin uzmanlar taraf─▒ndan standart sapma e─čimleri kullan─▒l─▒r. Piyasalardaki oynakl─▒─č─▒n d├╝┼č├╝k oldu─ču zamanlarda volatilite de─čeri de azalmaya ba┼člar. Oynakl─▒─č─▒n fazla oldu─ču d├Ânemlerde ise bu endeks normalden daha ├╝st seviyelerde de─čer g├Ârmeye ba┼člar. Oynakl─▒k endeks hesab─▒ i├žin yap─▒lan i┼člemler ve kullan─▒lan de─čerleri a┼ča─č─▒daki ├Ârnekle a├ž─▒klamak m├╝mk├╝nd├╝r.

Yat─▒r─▒mc─▒lar─▒n 1ÔÇÖe 100 kald─▒ra├ž oran─▒yla ve 1 lot de─čerindeki kontrat ├╝zerinden i┼člem ger├žekle┼čtirece─čini d├╝┼č├╝nerek oynakl─▒k hesaplamas─▒ yap─▒labilir. Bu ├Ârnek i├žin 1 volatilite endeks de─čerinin 14.80 USD oldu─ču varsay─▒m─▒ndan hareket edilebilir. Dolay─▒s─▒yla yat─▒r─▒mc─▒n─▒n hesab─▒nda en az 1480 USD bulunmal─▒d─▒r. Gerekli piyasa analiz ve takiplerini ger├žekle┼čtiren yat─▒r─▒mc─▒ i┼člemi 14.90 USD seviyesinde kapatabilir. Bu durumda yat─▒r─▒mc─▒n─▒n hesab─▒nda meydana gelen mevcut oynakl─▒k de─čerini hesaplamak i├žin (14.90 – 14.80)*10 = 100 USD ┼čeklinde i┼člem yap─▒l─▒r. Oynakl─▒k dalgalanma seviyesi ve risk ├Âl├ž├╝m de─čerleri de g├Âze al─▒narak elde edilen 100 USD yat─▒r─▒mc─▒n─▒n toplam k├ór─▒ olarak belirlenir.

Volatilite Artarsa Ne Olur?

Piyasadaki dalgalanma seviyesi y├╝ksek oldu─čunda otomatik olarak volatilite oranlar─▒ art─▒┼ča ge├žer. Volatil dengelerin dalgalanmas─▒ ne kadar y├╝ksek olursa piyasadaki varl─▒klar da o kadar tehlikeye girer. Varl─▒klar─▒n korunmas─▒ ve de─čer kayb─▒n─▒n engellenmesi i├žin dalgalanma seviyesinin kontrol alt─▒na al─▒nmas─▒ gerekir. T├╝m de─čerleri do─črudan etkileyen volatilite art─▒┼č─▒, b├╝t├╝n yat─▒r─▒m t├╝rlerinin risk alt─▒na girmesine sebep olur. Borsan─▒n uzun s├╝re %1 ve ├╝zerinde art─▒┼ča ge├žmesi ve d├╝┼čmesi durumlar─▒nda piyasa volatilite etkisinde olarak de─čerlendirilir. 

Volatilite D├╝┼čmesi Ne Demek?

Varl─▒klar─▒n de─čerinde meydana gelen de─či┼čikliklerin b├╝y├╝kl├╝k ve k├╝├ž├╝kl├╝k oran─▒n─▒ belirleyememe durumunda de─čerler volatilite etkisinde say─▒l─▒r. Varl─▒k de─čerlerinin ├žok k─▒sa zaman i├žerisinde art─▒ ve eksi y├Ânde de─či┼čiklik g├Âsterebilece─čine i┼čaret eden oynakl─▒k, d├╝┼č├╝┼čte de dengesizlikler sunar. Volatilite dengesinin normalden daha d├╝┼č├╝k olmas─▒, piyasadaki yat─▒r─▒m─▒n de─čerlenmesini sa─člar. Ayn─▒ ┼čekilde volatilite etkisinde olan d├╝┼č├╝┼čler her an y├╝kseli┼č yapabilece─či i├žin oynak piyasa etkisi g├Âz ├Ân├╝nde bulundurulur.

Volatilite Bazl─▒ Tedbir Sistemi Hisseyi Nas─▒l Etkiler?

Sermaye Piyasas─▒ Kurulu taraf─▒ndan al─▒nan kararlar do─črultusunda borsa i├žerisindeki Pay Piyasas─▒ÔÇÖnda i┼čleme al─▒nan t├╝m yat─▒r─▒mlar i├žin Volatilite Bazl─▒ Tedbir Sistemi uygulan─▒r. Yat─▒r─▒mc─▒n─▒n t├╝m mal varl─▒─č─▒n─▒ korumak ve de─čerlerin a┼č─▒r─▒ kay─▒plara u─čramas─▒n─▒ engellemek i├žin geli┼čtirilen bu sistem, hisselerin ani d├╝┼č├╝┼člerle yok olmas─▒n─▒ ├Ânler. Yat─▒r─▒mc─▒ i├žin avantaj sunan tedbir sistemi, risk ├Âl├ž├╝m├╝ sonras─▒ ortaya ├ž─▒kan oynakl─▒─č─▒n zararlar─▒na kar┼č─▒ da koruma sa─člar. 

V─░OP, Vadeli ─░┼člem ve Opsiyon Piyasas─▒ÔÇÖn─▒n k─▒saltmas─▒ olarak bilinir. 2005 y─▒l─▒nda T├╝rkiyeÔÇÖnin ilk ├Âzel borsas─▒ VOBA┼× ile s├Âz konusu piyasan─▒n temelleri at─▒l─▒r. 2012ÔÇÖde de ─░MKB Vadeli ─░┼člem ve Opsiyon Piyasas─▒ aktif olarak hizmet vermeye ba┼člar. Ayn─▒ alanda iki ayr─▒ koldan hizmet veren bu piyasalar 2013 y─▒l─▒nda Borsa ─░stanbul ├žat─▒s─▒ alt─▒nda toplanm─▒┼čt─▒r. 

V─░OP nedir sorusuna daha ayr─▒nt─▒l─▒ bir cevap vermek de m├╝mk├╝nd├╝r. Vadeli ─░┼člem ve Opsiyon Piyasas─▒ÔÇÖnda; hisse senedi, d├Âviz, emtia, k─▒ymetli madenler ve endeks gibi ├╝r├╝nlere dayal─▒ s├Âzle┼čmeler kullan─▒l─▒r. Bunlar sayesinde var olan fiyat de─či┼čim risklerinden korunup g├╝venle al─▒m sat─▒m yap─▒labilir. Ayr─▒ca V─░OP kapsam─▒nda erken yat─▒r─▒mlar─▒n gelecekte teslim edilmesi i├žin anla┼čmalar da yap─▒l─▒r. T├╝rev ara├žlar─▒n al─▒m ve sat─▒m─▒n─▒n yap─▒ld─▒─č─▒ elektronik ortam kald─▒ra├žl─▒d─▒r. Bu sistem sayesinde yat─▒r─▒mc─▒lar daha az sermayeyle daha b├╝y├╝k hacimli i┼člemler yapma imk├ón─▒na sahip olur.  

V─░OP ├ľzellikleri Nelerdir?

Vadeli ─░┼člem Opsiyon Piyasas─▒ ├Âzelliklerinden biri, al─▒m sat─▒m imk├ónlar─▒n─▒n hem yerlilere hem de yabanc─▒lara a├ž─▒k olmas─▒d─▒r. Kald─▒ra├ž etkisinden yararlanmak, y├╝ksek likiditeye ula┼čmak, portf├Ây ├že┼čitlendirmek ve hedging gibi ama├žlar do─črultusunda Vadeli ─░┼člem Opsiyon Piyasas─▒ yat─▒r─▒m─▒ yap─▒l─▒r. Bu piyasada i┼člem yapabilmek i├žin bankalardan destek alabilirsiniz.

V─░OP, canl─▒ i┼člemlerin ger├žekle┼čtirildi─či bir piyasad─▒r. Bu do─črultuda belli ba┼čl─▒ saatlerde i┼člemler yap─▒l─▒r. Borsa ─░stanbul taraf─▒ndan belirlenen i┼člem ve seans zamanlar─▒ de─či┼čkendir. Normal seanslar─▒n son 10 dakikas─▒ kapan─▒┼č aral─▒─č─▒ olarak bilinir.

Vadeli ─░┼člem Opsiyon Piyasas─▒nda Nas─▒l Yat─▒r─▒m Yap─▒l─▒r?

V─░OPÔÇÖta yat─▒r─▒m yapabilmek i├žin bankalardan birinde hesap a├žman─▒z gerekir. Bunun yan─▒ s─▒ra bu piyasada ├╝yeli─či bulunan kurumlar arac─▒l─▒─č─▒yla yat─▒r─▒m yapmak m├╝mk├╝n olur. Bu piyasada yat─▒r─▒m yapmak i├žin s├Âz konusu kurumlar ├╝zerinden hareket etmek zorunludur; ├ž├╝nk├╝ Vadeli ─░┼člem ve Opsiyon Piyasas─▒ i├žin belirlenen emirler, arac─▒ kurum arac─▒l─▒─č─▒yla borsaya iletilir. Emir iletilirken al─▒m ve sat─▒m y├Ân├╝, adedi, t├╝r├╝, y├Ântemi, s├╝resi, s├Âzle┼čmesi ve fiyat─▒ gibi unsurlar bildirilir. Ayr─▒ca V─░OP i├žin i┼člem teminat─▒n─▒ yat─▒rman─▒z gerekir. Bu teminat, yap─▒lan her s├Âzle┼čme i├žin yat─▒r─▒lmas─▒ gereken ├╝creti ifade eder. 

Vadeli ─░┼člem ve Opsiyon Piyasas─▒ÔÇÖna giri┼č yapmak i├žin Sermaye Piyasas─▒ Kurulu taraf─▒ndan belirlenen risk bildirim formu imzalan─▒r. Piyasada yat─▒r─▒m yapmak i├žin al─▒m ve sat─▒m yap─▒lacak varl─▒klar kararla┼čt─▒r─▒l─▒r. Bu noktada kurum ve bankada bulunan yat─▒r─▒m uzmanlar─▒ndan destek alabilirsiniz.

V─░OP Al─▒m Sat─▒m ─░┼člemleri Nelerdir?

V─░OP al─▒m sat─▒m i┼člemlerinin ├že┼čitleri vard─▒r. ─░ki farkl─▒ t├╝rde s├Âzle┼čme mevcuttur: Vadeli i┼člem ve opsiyon s├Âzle┼čmeleri. V─░OPÔÇÖun vadeli i┼člem s├Âzle┼čmeleri; fiyat, nitelik, vade ve miktar  unsurlar─▒ndan olu┼čur. Ayn─▒ zamanda bu s├Âzle┼čmeler ├Ânceden kararla┼čt─▒r─▒lan vadede alma ve satma hakk─▒ verir. Dolay─▒s─▒yla genellikle spek├╝lat├Ârler, riskten korunmak isteyenler ve arbitrajc─▒lar taraf─▒ndan s─▒k├ža tercih edilir. Bu s├Âzle┼čmeler; pay, endeks ve d├Âviz vadeli olabilir. Bunun yan─▒ s─▒ra V─░OPÔÇÖta k─▒ymetli madenler, emtia, enerji ve yabanc─▒ endeksle vadeli s├Âzle┼čmeler mevcuttur.

V─░OPÔÇÖun opsiyon s├Âzle┼čmeleri sat─▒c─▒ ve al─▒c─▒ aras─▒nda yap─▒l─▒r. Al─▒c─▒ tarafa belli bir opsiyon primi verilir. S├Âz konusu olan yat─▒r─▒m arac─▒n─▒n vade tarihine kadar i┼člem g├╝n├╝ belirlenmi┼č fiyat ├╝zerinden al─▒m─▒ ya da sat─▒m─▒ ger├žekle┼čir. Ayr─▒ca pay endeksi ve senedi ile dolar-TL opsiyon s├Âzle┼čmeleri de vard─▒r.

Varl─▒─ča dayal─▒ menkul k─▒ymet, finans kurumlar─▒n─▒n sahip oldu─ču alacaklar─▒ kar┼č─▒l─▒─č─▒nda ├ž─▒karm─▒┼č oldu─ču bir t├╝r de─čerdir. Piyasada genellikle VDMK ┼čeklindeki k─▒saltmas─▒yla g├Âr├╝l├╝r. Bu terim, yeni bir finansman tekni─či olarak tan─▒mlanabilir. 

Kurumlar─▒n bilan├žolar─▒nda yer alan teminata konu alacaklar─▒n ya da senetlerin ikincil piyasada pazarlanabilir h├óle getirilmesi menkul k─▒ymetler olarak adland─▒r─▒l─▒r. Varl─▒─ča dayal─▒ menkul k─▒ymetler de ├Âzellikle yurt d─▒┼č─▒nda olduk├ža s─▒k ba┼čvurulan bir y├Ântemdir. Banka kredisine alternatif olarak g├Âr├╝len bu durum, reel sekt├Âr├╝n elinde tuttu─ču varl─▒klar ├╝zerinden i┼člem g├Âr├╝r.

Varl─▒─ča Dayal─▒ Menkul K─▒ymetler Nelerdir?

Varl─▒─ča dayal─▒ menkul k─▒ymetler, finansal kurumlar─▒n alacaklar─▒ kar┼č─▒l─▒─č─▒nda ├ž─▒kard─▒klar─▒ ara├žlardan birisidir. Bu sayede bahsi ge├žen finansal kurulu┼člar, hen├╝z gelmemi┼č olan alacaklar─▒na likidite sa─člar. Varl─▒─ča dayal─▒ menkul k─▒ymetlere konu olabilecek de─čerler ise ┼ču ┼čekilde s─▒ralanabilir:

K─▒saca varl─▒─ča dayal─▒ menkul k─▒ymetler, kaynak kurulu┼čun bilan├žosuna d├óhil edilen alacaklar─▒ temsil eder. Bu noktada alacaklar, sermaye piyasas─▒ ara├žlar─▒ niteli─činde say─▒l─▒r.

T├╝rkiye’de Hangi Kurulu┼člar VDMK ─░hra├ž Edebilirler?

Varl─▒─ča dayal─▒ menkul k─▒ymetler ihra├ž eden kurum/kurulu┼člar aras─▒nda; bankalar, finansal kiralama ┼čirketleri ve genel ortaklar bulunur. Ayr─▒ca gayrimenkul yat─▒r─▒m ortakl─▒klar─▒ ve finansman ┼čirketleri de bahsi ge├žen kurulu┼člar aras─▒nda yer al─▒r. Varl─▒─ča dayal─▒ menkul k─▒ymetlerin ihrac─▒ iki farkl─▒ ┼čekilde yap─▒labilir. Bunlar; kendi ticari i┼člemlerinden kaynakl─▒ alacaklar kar┼č─▒l─▒─č─▒nda do─črudan ya da devral─▒nm─▒┼č olunanlar ├╝zerinden dolayl─▒ ┼čekilde a├ž─▒klanabilir. Bankalar her ikisini de yapabilirken finansal kiralama ┼čirketleri ise yaln─▒zca kendi alacaklar─▒ kar┼č─▒l─▒─č─▒nda VDMK ├ž─▒kartabilir.

Varl─▒─ča Dayal─▒ Finansman Nedir?

Varl─▒─ča dayal─▒ finansman, ihra├ž edilmi┼č olan varl─▒─ča dayal─▒ menkul k─▒ymetler kar┼č─▒l─▒─č─▒nda toplanan paralarla olu┼čturulan fon olarak adland─▒r─▒labilir. Bu fon taraf─▒ndan sa─članan finansman, yaln─▒zca T├╝rkiyeÔÇÖde kullan─▒labilir. Buradan ger├žekle┼čtirilecek her t├╝rl├╝ ├Âdeme ya da harcama i├žin banka nezdinde i┼člemler yap─▒l─▒r. Varl─▒k finansman─▒ fonu, kendisine ait bir t├╝zel ki┼čili─če sahip de─čildir ve kurulu┼č ┼čekliyle s├╝reli ya da s├╝resiz olabilir. 

Fon, do─črudan aktar─▒m usul├╝yle y├Ânetilir. Fon portf├Ây├╝nde yer alan varl─▒klardan elde edilmi┼č olan nakit ak─▒mlar─▒, gerekli kesintilerin yap─▒lmas─▒n─▒n ard─▒ndan varl─▒─ča dayal─▒ menkul k─▒ymet sahiplerine aktar─▒l─▒r. Varl─▒k Finansman─▒ Fonlar─▒n─▒n─▒n kKurulu┼č ve Faaliyetlerine ─░li┼čkin Tebli─č kapsam─▒nda olmayan hi├žbir i┼člem, bahsedilen bu terimlerle adland─▒r─▒lamaz ya da benzer ifadelerle a├ž─▒klanamaz.

Varl─▒─ča Dayal─▒ Menkul K─▒ymetler ─░├žin Neler Dayanak Olu┼čturur?

Varl─▒─ča dayal─▒ menkul k─▒ymetler i├žin 6 ana alacak t├╝r├╝ bulunur. Bunlar:

Varl─▒─ča dayal─▒ menkul k─▒ymetler i├žin dayanak olu┼čturan bu alacak t├╝rleri sayesinde banka kredileri yerine ciro edilebilen enstr├╝manlar geli┼čtirilmi┼č olur. 

Frans─▒zca k├Âkenli val├Âr terimi ile bankac─▒l─▒k i┼člemlerinde s─▒kl─▒kla kullan─▒l─▒r. S├Âz konusu kelime, Frans─▒zcada de─čer anlam─▒na gelir. Bu terim, bir i┼člemin yap─▒l─▒┼č tarihi ile resm├« olarak ger├žekle┼čmesi aras─▒ndaki fark─▒ ifade eder. 

Val├Âr ne demektir sorusu bankac─▒l─▒k i┼člemleriyle ilgilenenlerin s─▒kl─▒kla kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒ bir sorudur. Mevduat ve di─čer birtak─▒m finansal uygulamalarda faiz hesaplan─▒rken baz al─▒nan ba┼člang─▒├ž tarihine val├Âr ad─▒ verilir. Kredi hesaplamalar─▒nda ise alacak hareketlerinin i┼člem tarihinden sonraki ilk i┼č g├╝n├╝ bu ┼čekilde adland─▒r─▒l─▒r. Bor├ž alma/verme durumlar─▒nda ise terim s├Âz konusu i┼člem g├╝n├╝n├╝ belirtmek i├žin kullan─▒l─▒r. Fon al─▒m sat─▒m─▒ ve hisse senedi de bu uygulamalar─▒n kapsam─▒ alt─▒ndad─▒r.

Val├Âr Tarihi Ne Demek?

Bankac─▒l─▒k terimleri s├Âz konusu oldu─čunda ÔÇťVal├Âr tarihi ne demek?ÔÇŁ s─▒k kar┼č─▒la┼č─▒lan bir sorudur. ─░ngilizcede ÔÇťvalue dateÔÇŁ olarak ifade edilen bu terim, do─črudan bir de─čer tarihini ifade eder. S├Âz konusu terim, i┼čleme konulan bir varl─▒─č─▒n de─čer kazanaca─č─▒ tarihi belirtmek amac─▒yla kullan─▒l─▒r. Bu de─čer, alt─▒n ya da do─črudan para olabilir. ├ľrnek vermek gerekirse mevduat hesaplar─▒na faiz i┼člemeye ba┼člad─▒─č─▒ ilk g├╝n, val├Âr tarihidir.

S├Âz konusu de─čer, bankaya faiz kazan─▒m─▒ amac─▒yla yat─▒r─▒lan mebla─člar i├žin kullan─▒labilir. Ki┼činin paray─▒ yat─▒rd─▒─č─▒ g├╝nle bankan─▒n faizi fiili olarak i┼čletece─či tarih aras─▒nda fark olur. Bu durumda, bankan─▒n paray─▒ tahsil etti─či tarihi izleyen ilk i┼č g├╝n├╝ bu ┼čekilde adland─▒r─▒l─▒r. Daha a├ž─▒k bir ┼čekilde ifade etmek gerekirse bu tarih, vadeli hesap a├ž─▒ld─▒─č─▒nda yat─▒r─▒lan paraya faizin i┼člemeye ba┼člad─▒─č─▒ g├╝n├╝ belirtir.

Para Transferinde Val├Âr Tarihi Ne Demek?

Bankac─▒l─▒kta val├Âr farkl─▒ anlamlar kazanabilir. Bu terim para transferi ├Âzelinde yat─▒r─▒lan mebla─č─▒n hesaba ge├žece─či ileriki bir tarihi ifade eder. ├ľrnek vermek gerekirse ay─▒n 28ÔÇÖinde yap─▒lan para transferi, hafta sonuna denk gelmesi nedeniyle kar┼č─▒ tarafa 29ÔÇÖunda ge├žer. Bu durumda i┼člemin do─črudan de─čer tarihi ay─▒n 29ÔÇÖu olarak g├Âsterilir.

─░leri G├╝n Val├Ârl├╝ Ne Demek?

Bir i┼člem ayn─▒ g├╝n olabilece─či gibi ileri bir g├╝nde de ger├žekle┼čebilir. ─░leri g├╝n val├Ârl├╝ i┼člem, yap─▒l─▒┼č─▒ndan sonraki tarihte ger├žekle┼čmi┼č kabul edilir. ├ľrne─čin; alt─▒n al─▒m─▒ yap─▒ld─▒─č─▒nda s├Âz konusu i┼čleme dair bu ibare yer alabilir. Bu durumda sat─▒n al─▒nan alt─▒n─▒n ki┼činin hesab─▒na ayn─▒ g├╝n yerine ileri bir tarihte aktar─▒laca─č─▒ anla┼č─▒l─▒r. E─čer faiz yat─▒r─▒m i┼člemi 1 g├╝n val├Ârl├╝ olarak g├Âz├╝k├╝yorsa faiz ki┼činin hesab─▒na hemen i┼člemez. Bu durumda bir g├╝n faiz kayb─▒ ya┼čan─▒r.

Spor Val├Âr Nedir?

Spor val├Âr terimi, piyasada yap─▒lan bir i┼čleme ba─čl─▒ ├Âdemenin 2 i┼č g├╝n├╝ sonra ger├žekle┼čmesini ifade eder. ├ľrnek vermek gerekirse sal─▒ g├╝n├╝ yap─▒lan bir i┼člem resm├« olarak ancak per┼čembe g├╝n├╝ ger├žekle┼čir. Bu durumda para i┼člem yap─▒lan tarihten 2 g├╝n sonra haz─▒r olur. Bu iki g├╝n s├╝renin nedeni; i┼člemle alakal─▒ mesajlar, kontroller ve fonlarla ilgili belirli bir zamana gereksinim duyulmas─▒d─▒r. Bu durumda bankan─▒n paray─▒ sizin kullan─▒m─▒n─▒za haz─▒r h├óle getirebilmesi i├žin zamana ihtiyac─▒ vard─▒r.

Finans ├╝zerine yap─▒lan ├žal─▒┼čmalar, ki┼či ve kurumlar─▒n yat─▒r─▒m alan─▒nda daha esnek hareket edebilmesini ama├žlar. Bu do─črultuda pek ├žok kavram ortaya ├ž─▒kar. Vadeli ─░┼člemler Piyasas─▒ da bu kavramlardan biridir. Bu piyasa, vadeli i┼člem s├Âzle┼čmelerinin al─▒n─▒p sat─▒ld─▒─č─▒ organize pazar t├╝r├╝d├╝r. Pazarda ├Ânceden de─čeri, vade ay─▒, miktar─▒ ve adedi belirlenen s├Âzle┼čmeler al─▒n─▒p sat─▒l─▒r. Bu anla┼čmalar, arac─▒ kurum vas─▒tas─▒yla i┼člem g├Âr├╝r. 

Vadeli ─░┼člemler Piyasas─▒ÔÇÖn─▒n ├ľzellikleri Nedir?

Vadeli i┼člemler piyasas─▒, ilgili s├Âzle┼čmelerin al─▒n─▒p sat─▒lmas─▒n─▒ m├╝mk├╝n k─▒lan ortama verilen isimdir. Burada arac─▒ ├╝yeler kavram─▒ g├╝ndeme gelir. Bu ki┼čiler, borsa taraf─▒ndan belirlenmi┼č miktar ve oranlara riayet ederek teminat yat─▒r─▒r. Bu g├╝venceye dayanarak da vadeli al─▒m ve sat─▒m i┼člemleri ger├žekle┼čir. 

Vadeli ─░┼člemler Piyasas─▒ÔÇÖnda kar┼č─▒l─▒kl─▒ al─▒m ve sat─▒m yapanlar─▒n birbirlerini tan─▒mas─▒ gerekmez. Electronic trading denilen bilgisayar vas─▒tas─▒yla i┼člem yap─▒labilir. Taraflar─▒n g├╝venli─či ve i┼člemlerin rahat bir ┼čekilde y├╝r├╝mesi, saklama kurulu┼ču taraf─▒ndan garanti edilir. Bu piyasada i┼člemler, kar┼č─▒l─▒kl─▒ olarak y├╝z y├╝ze pazarl─▒k y├Ântemiyle de ger├žekle┼čtirilir.  

Vadeli ─░┼člem Piyasas─▒ Ne ─░┼če Yarar?

Ticaretle ilgilenen ki┼čiler, etkin bir risk y├Ântemi kullanmak zorundad─▒r. Vadeli ─░┼člemler Piyasas─▒, fiyat olu┼čumu ve risk transferi hususlar─▒na y├Ânelik iki temel i┼čleve sahiptir. Bu piyasa, fiyatlar─▒n rekabet ko┼čullar─▒ alt─▒nda olu┼čmas─▒ ve ilgili de─čerlerin h─▒zl─▒ ┼čekilde aktar─▒lmas─▒n─▒ sa─člayarak ger├žek├ži bilgilerin toplanmas─▒n─▒ m├╝mk├╝n k─▒lar. Piyasalardan ger├žek├ži bilgiler edinerek fiyat olu┼čumunda aktif rol oynar. Vadeli ─░┼člem Piyasalar─▒, fiyat dalgalanmalar─▒n─▒ azaltma a├ž─▒s─▒ndan da etkilidir. Bu sayede gelece─če y├Ânelik tahminlerde bulunmak kolayla┼č─▒r.  

Vadeli ─░┼člemler Piyasalar─▒ÔÇÖn─▒n Yararlar─▒ Nelerdir?

Vadeli ─░┼člemler Piyasalar─▒ÔÇÖn─▒n temel yarar─▒, finansal al─▒m ve sat─▒mlarda olu┼čan fiyat dalgalanmalar─▒ kar┼č─▒s─▒nda taraflar─▒ sa─čl─▒kl─▒ y├Ânlendirmektir. Riski azaltan bu uygulama, yat─▒r─▒mc─▒lara yeni olanaklar sunar. Gelece─če y├Ânelik verileri do─čru analiz ederek sa─čl─▒kl─▒ ad─▒mlar at─▒lmas─▒nda etkili olur. Bu pazarda yap─▒lan s├Âzle┼čmelerin belli standartlarda y├╝r├╝t├╝lmesi i├žin gerekli d├╝zeni ve kurallar─▒ sa─člar. Piyasaya geni┼č bir likidite sunarak kat─▒l─▒mc─▒lara rahat hareket alan─▒ yarat─▒r.  

Vadeli ─░┼člem Piyasas─▒ ├ťr├╝nleri Nelerdir?

Vadeli ─░┼člem Piyasas─▒, standart ├Âzellikler ta┼č─▒yan tipik s├Âzle┼čmeleri kapsar. Bu akitlerin pazarda i┼člem g├Ârmesi i├žin belli niteliklere sahip olmas─▒ gerekir. Vadeli i┼člemin temel alaca─č─▒ ├╝r├╝n├╝n aran─▒yor olmas─▒ i├žin etkin ve derin bir nakit piyasas─▒n─▒n var olmas─▒ gerekir. 

Vadeli i┼člem s├Âzle┼čmelerinin temel ald─▒─č─▒ ara├žlar, finansal ├╝r├╝nleri ve ├že┼čitli mallar─▒ kapsar. Bu s├Âzle┼čmelere; tar─▒msal ├╝r├╝nler, finansal yat─▒r─▒mlar, enerji kaynaklar─▒, de─čerli madenler konu edinilir. Ayn─▒ zamanda d├Âviz kurlar─▒ s├Âzle┼čmelerde ana meta olarak ele al─▒nabilir. Bu ├╝r├╝nler, belli unsurlara g├Âre ayr─▒┼čt─▒r─▒l─▒r ve her ├Âzel madde kendi ├Âzelliklerine g├Âre piyasada i┼člem g├Âr├╝r.