M

Sermaye piyasalar─▒n─▒n ba┼čar─▒l─▒ bir ┼čekilde faaliyet g├Âstermesi i├žin likidite ve fon arz-talep eden kurumlar─▒n i┼člem yapmas─▒ gereklidir. Piyasalarda likiditeyi art─▒ran ├Ânemli fakt├Ârlerden birisi menkul k─▒ymet ├Âd├╝n├ž alma ve verme i┼člemleridir. ├ľd├╝n├ž veren taraf─▒ndan menkul k─▒ymet teslimi ile m├╝lkiyet hakk─▒ ├Âd├╝n├ž alana ge├žer. ─░lgili sermaye piyasas─▒ arac─▒n─▒n ├Âd├╝n├ž veren taraf─▒ndan mislen geriye al─▒nmas─▒ da menkul k─▒ymet ├Âd├╝n├ž i┼člemleri olarak adland─▒r─▒l─▒r. ├ľd├╝n├ž i┼člemi, menkul k─▒ymetlerin belirlenen faiz ya da komisyon kar┼č─▒l─▒─č─▒nda ge├žici s├╝reli─čine verilmesi ile ger├žekle┼čir.

Menkul K─▒ymet ├ľd├╝n├ž ─░┼člemleri Kimler Aras─▒nda Yap─▒l─▒r?

Menkul k─▒ymetler ├Âd├╝n├ž i┼člemi nedir sorusuna yan─▒t arayan pek ├žok ki┼či bu durumun hangi taraflar aras─▒nda ger├žekle┼čti─čini merak eder. Menkul k─▒ymetler ├Âd├╝n├ž piyasalar─▒n─▒n temel kat─▒l─▒mc─▒lar─▒, ├Âd├╝n├ž alan ve veren taraflard─▒r. ├ľd├╝n├ž alma ve verme i┼člemlerini ger├žekle┼čtiren kat─▒l─▒mc─▒lar; arac─▒, takas ve saklama hizmeti sunan kurumlard─▒r. 

Takas y├╝k├╝ml├╝l├╝klerini yerine getirmek isteyen arac─▒ kurulu┼člar, bunu yapabilmek i├žin menkul k─▒ymet ├Âd├╝n├ž i┼člemleri yapar. ├ľd├╝n├ž veren taraflar; emeklilik, yat─▒r─▒m ve sigorta fonlar─▒ gibi menkul k─▒ymetleri portf├Âylerinde tutan kurumsal yat─▒r─▒mc─▒lard─▒r. K├╝├ž├╝k ve b├╝y├╝k ├Âl├žekli t├╝m yat─▒r─▒mc─▒lar, ┼čartlar─▒ kar┼č─▒lamak ko┼čulu ile menkul k─▒ymet ├Âd├╝n├ž alabilir. 

Menkul K─▒ymet ├ľd├╝n├ž ─░┼člemleri S├╝reli midir?

Menkul k─▒ymet ├Âd├╝n├ž i┼člemleri, taraflar aras─▒nda belirlenen s├╝relerde ger├žekle┼čtirilir. Bu s├╝re zarf─▒nda ve belirlenen bir teminat kar┼č─▒l─▒─č─▒nda menkul k─▒ymet baz─▒nda ├Âd├╝n├ž verilir. Taraflar aras─▒nda mutab─▒k kal─▒nan s├╝renin sonunda ayn─▒ cins ve miktardaki varl─▒klar geri ├Âdenir. Belirlenen s├╝re dolmadan geri ├Âdeme yapmak ise ├Âd├╝n├ž alan─▒n sorumlulu─čundad─▒r. 

K─▒ymetli madenler ile emir i┼člemlerinin ge├žerlili─či, seans s├╝releri ile k─▒s─▒tl─▒d─▒r. Emri verilen ancak hen├╝z ger├žekle┼čmemi┼č olan i┼člemler, ge├žerli olduklar─▒ seansta de─či┼čtirilebilir ya da iptal edilebilir. Seans sonuna kadar m├╝dahale edilmeyen emirler otomatik olarak iptal edilir. Bu noktada, i┼člem yap─▒lan vade s├╝resi referans al─▒n─▒r. 2 g├╝nden uzun vadeli i┼člem yapan ki┼čilere, durum bildirim g├╝nlerinden ├Ânceki 2 g├╝nde k─▒ymetli maden bor├ž ve alacaklar─▒ bildirilir. 

Menkul K─▒ymet ├ľd├╝n├ž ─░┼člemlerinde Prim Kar┼č─▒l─▒─č─▒ Yap─▒lan ├ľd├╝n├ž ─░┼člemi Nedir?

Menkul k─▒ymet ├Âd├╝n├ž i┼člemleri, taraflar aras─▒nda bir prim miktar─▒ belirlenerek ger├žekle┼čtirilir. Bu durumda, ├Âd├╝n├ž alan taraf─▒n ayr─▒ca faiz ├Âdemesine gerek kalmaz. ├ľd├╝n├ž i┼člemlerinde prim miktar─▒ taraflar aras─▒nda pazarl─▒k yaparak belirlenir. Menkul k─▒ymeti bor├ž olarak veren taraflar, piyasa ┼čartlar─▒ ve ├Âd├╝n├ž alma taleplerine g├Âre fiyat belirler. Prim kar┼č─▒l─▒─č─▒ menkul k─▒ymet ├Âd├╝n├ž alan taraf, borsada i┼člem yap─▒lan her g├╝n i├žin hisse ba┼č─▒na ├Âdeme yapmal─▒d─▒r. Piyasada menkul k─▒ymet bor├žlanmaya olan talebin yo─čun oldu─ču d├Ânemlerde prim kar┼č─▒l─▒─č─▒ yap─▒lan ├Âd├╝n├ž i┼člemlerine ilgi artar.

Maksimum lot nedir sorusu, ├Âzellikle borsada i┼člem yapanlar taraf─▒ndan s─▒kl─▒kla ara┼čt─▒r─▒l─▒r. Maksimum lot, ├Âzellikle hisse senedi al─▒m sat─▒m─▒nda s─▒n─▒rl─▒ emir olarak tek seferde girilebilen en y├╝ksek miktar─▒ ifade eder. Borsa yat─▒r─▒mc─▒lar─▒n─▒n k├ór etmek maksad─▒yla kulland─▒klar─▒ bir y├Ântemdir. 

Maksimum lot nedir sorusu, yaln─▒zca lot kavram─▒ ele al─▒narak da a├ž─▒klanabilir. Lot; borsada herhangi bir hisse senedinin al─▒m sat─▒m─▒nda kullan─▒labilecek en az miktar─▒ ifade eden bir birimdir. Bu lot miktar─▒, senedin k─▒ymetine g├Âre de─či┼čiklik g├Âstermektedir. ├ľrne─čin; y├╝ksek fiyatlarla yat─▒r─▒mc─▒ya sunulan bir hisse senedinin lot oran─▒ da daha fazla olur. D├╝┼č├╝k fiyatl─▒lar─▒n ise daha azd─▒r. 

Maksimum Lotun ├ľzellikleri Nelerdir?

Lot miktar─▒, k├╝├ž├╝k ve b├╝y├╝k yat─▒r─▒mc─▒y─▒ korumak i├žin kullan─▒lan bir terimdir. ├ľzellikle bireysel yat─▒r─▒m yapmak isteyenler i├žin hareket alan─▒ sa─člar. Tek seferde b├╝y├╝k miktarlarda al─▒m yapma imk├ón─▒ sa─člayan maksimum lot kavram─▒n─▒n ise daha ├žok b├╝y├╝k yat─▒r─▒mc─▒lar─▒ ilgilendirdi─čini s├Âylemek m├╝mk├╝nd├╝r.

ÔÇťMaksimum lot nedir?ÔÇŁ sorusunu a├ž─▒klad─▒ktan sonra bu kavram─▒n ├Âzelliklerine de de─činmek gerekir. Maksimum lotun ├Âzelliklerinden ilki, bir hisse senedine girilebilecek en y├╝ksek birimi vermesidir. Borsalar, bu verileri de─či┼čik parametreler kullanarak belirler. Bunun yan─▒ s─▒ra yat─▒r─▒mc─▒lar, maksimum de─čil minimum banttan da hisse senedi almak isteyebilir. Bu durumda da devreye minimum lot kavram─▒ girer. 

Maksimum Lot Nas─▒l Belirlenmektedir?

Bir hisse senedine yat─▒r─▒m ama├žl─▒ tek seferde girilebilecek birim her ay yeniden belirlenir. Maksimum lot miktar─▒ da her hisse senedi i├žin ayr─▒d─▒r. Maksimum lot miktar─▒n─▒ a┼čan yat─▒r─▒m i┼člemlerinde; kalan─▒ iptal etme, ├Âzel limit fiyatl─▒ ya da limit de─čerli emir tipleri kullan─▒labilmektedir. Fakat bu gibi emirlerin TL baz─▒nda b├╝y├╝kl├╝─č├╝ belli bir tutar─▒n ├╝zerine ├ž─▒kamaz. 

Minimum ya da maksimum lot oranlar─▒ belirlenirken ama├ž hem k├╝├ž├╝k yat─▒r─▒mc─▒y─▒ hem de b├╝y├╝k yat─▒r─▒mc─▒y─▒ korumakt─▒r. ├ç├╝nk├╝ ├žok y├╝ksek fiyatlardan y├╝kl├╝ miktarda hisse alarak borsaya giren kurumsal firmalar, ├Âzellikle k├╝├ž├╝k yat─▒r─▒mc─▒lar i├žin engel te┼čkil edebilir. Bu anlamda bireysel yat─▒r─▒mc─▒y─▒ pay alamama probleminden uzak tutmak i├žin maksimum lot uygulamas─▒ hayata ge├žirilir. Maksimum lot, bu ├žer├ževede yat─▒r─▒mc─▒ odakl─▒ bir kavram olarak de─čerlendirilmelidir. 

S├╝rekli olarak finansal i┼člemler ger├žekle┼čtiren bireyler, menkul k─▒ymet kelimesi ile s─▒kl─▒kla kar┼č─▒la┼čabilir. Bu terim, yat─▒r─▒m yapma konusunda tecr├╝besiz olan bireylerin akl─▒na tak─▒l─▒r. Ki┼čiler, menkul k─▒ymet nedir sorusunun cevab─▒n─▒ merak eder. Bu kavram─▒n ├žok daha iyi bir bi├žimde anla┼č─▒labilmesi i├žin ├Âncelikle menkul kelimesinin anlam─▒ ├Â─črenilmelidir. Bu s├Âzc├╝k, ta┼č─▒nabilmesi m├╝mk├╝n olan mallar─▒ ifade etmek i├žin kullan─▒l─▒r. Menkul k─▒ymetler ise ta┼č─▒nabilen ve yat─▒r─▒m arac─▒ olarak kullan─▒labilen de─čerli k├ó─č─▒tlar─▒ belirtir. De─čerli evrak─▒n d├╝zenlenmesi, belirli kanunlara ve kurallara ba─članm─▒┼čt─▒r. 

┼×irketler ve ki┼čiler bu belgeleri rastgele ├ž─▒karamaz. K─▒ymetli evrak─▒n haz─▒rlanabilmesi i├žin Sermaye ve Piyasalar KurumuÔÇÖndan izin al─▒nmas─▒ gerekir. Aksi takdirde bu konuda herhangi bir i┼člem ger├žekle┼čtirmek m├╝mk├╝n olmaz. Bu evrak, belirli bir tutar─▒ temsil eder. Bunlar─▒n al─▒n─▒p sat─▒lmas─▒ ki┼čilere ortakl─▒k ve mali alacak hakk─▒ kazand─▒r─▒r. Bahsi ge├žen haklar, belge ile ba─člant─▒l─▒d─▒r. Hakk─▒n sakl─▒ tutularak evrak─▒n devredilmesi m├╝mk├╝n de─čildir. Bu t├╝r bir i┼člemin sonucunda belge ile birlikte pay ve alacak hakk─▒ da ilgili ki┼čiye ge├žer. 

Menkul K─▒ymetlerin ├ľzellikleri Nelerdir?

Menkul k─▒ymet ├Âzellikleri denildi─činde ki┼čilerin akl─▒na pek ├žok konu ba┼čl─▒─č─▒ gelebilir. Bunlar, s├Âz konusu evrak─▒n bir yat─▒r─▒m arac─▒na d├Ân├╝┼čmesine imk├ón tan─▒r. Bahsi ge├žen ├Âzellikler ┼ču ┼čekilde s─▒ralanabilir:

Bu ├Âzellikler de─čerli evrak─▒n i┼čleyi┼č prensibini olu┼čturur. De─čerli evrak, farkl─▒ ┼čekillerde d├╝zenlenebilir. Bu noktada menkul k─▒ymet ├že┼čitlerinden bahsetmekte fayda vard─▒r.

Menkul K─▒ymet ├ľrnekleri Nelerdir?

De─čerli evrak t├╝rleri, ilgili menkul k─▒ymetin d├╝zenlenmesini sa─člayan ┼čirketin yap─▒s─▒na ve pay temsil etme durumuna g├Âre de─či┼čiklik g├Âsterebilir. Bu sebeple piyasalarda farkl─▒ menkul k─▒ymet ├Ârneklerine rastlamak m├╝mk├╝nd├╝r. ├ľrne─čin hisse senetleri, yat─▒r─▒mc─▒lar─▒n s─▒k tercih etti─či de─čerli evrak t├╝rlerinin aras─▒nda yer al─▒r. Hisse senedi, yat─▒r─▒m yapmak isteyen ki┼čilerin bir ┼čirketin orta─č─▒ olabilmek ad─▒na sat─▒n ald─▒─č─▒ belgedir. Bir di─čer yat─▒r─▒m arac─▒ olan tahviller ise anonim ┼čirketler ya da kamu kurulu┼člar─▒ taraf─▒ndan piyasaya sunulan uzun vadeli bor├ž senetleridir. 

Ba┼čka bir yat─▒r─▒m arac─▒ olan intifa senetleri di─čerlerinden daha farkl─▒d─▒r. Bunlar, ki┼čilere pay sa─člamaz. Yaln─▒zca mal varl─▒─č─▒ ├╝zerinde belirli haklar sa─člar. Bu belgeler, s─▒k tercih edilen de─čerli evrak t├╝rlerinin aras─▒nda bulunur. K├ór – zarar ortakl─▒k belgelerinin yan─▒ s─▒ra hazine, finansman ve banka bonolar─▒ gibi farkl─▒ menkul k─▒ymet t├╝rleri de bulunur. Ki┼čiler borsada bu ara├žlar─▒ kullanarak yat─▒r─▒m yapabilir. ┼×irketler ve ├že┼čitli kurulu┼člar ise bu ara├žlar sayesinde kendilerine finansman sa─člar. 

Menkul k─▒ymet borsalar─▒, finans d├╝nyas─▒nda yat─▒r─▒m yap─▒lan bir kanald─▒r. K─▒ymetli evrak ├╝zerinden i┼člem yapan pek ├žok ki┼či, bu kavrama a┼činad─▒r. Ancak bu alanda yeni olan ve finansal yat─▒r─▒m konusunda bilgi edinmek isteyenler, menkul k─▒ymet borsas─▒ nedir sorusuna cevap arar. Bu terimi, k─▒saca farkl─▒ k─▒ymetlerin al─▒n─▒p sat─▒labildi─či borsa ├že┼čidi olarak tan─▒mlamak m├╝mk├╝nd├╝r. 

Menkul k─▒ymetler borsas─▒n─▒ anlayabilmek i├žin ├Âncelikle bu alanda i┼člem g├Âren varl─▒klar─▒ bilmek gerekir. Bu pazardaki k─▒ymetler, bir yat─▒r─▒m arac─▒ olarak al─▒n─▒p sat─▒lmas─▒ m├╝mk├╝n olan ta┼č─▒nabilir belgelerdir. Bono, tahvil ve hisse senedi gibi ├že┼čitleri bulunan bu belgelerin i┼člem g├Ârd├╝─č├╝, al─▒n─▒p sat─▒ld─▒─č─▒ ve bu yolla kazan├ž elde edilebildi─či alan ise menkul k─▒ymet borsas─▒d─▒r. Ayr─▒ca bu pazarda, para ve borsa yat─▒r─▒m fonlar─▒ (ETF) da i┼člem g├Ârmektedir.

Borsada i┼člem g├Ârmekte olan varl─▒klar─▒n iki ├že┼čit de─čeri bulunur. Nominal de─čer, evrak─▒n ├╝zerinde yaz─▒l─▒d─▒r. Bu varl─▒k, belgeyi haz─▒rlayan ki┼či taraf─▒ndan belirlenir. Evraka maddi de─čer kazand─▒ran bir di─čer ├Âzellik ise piyasada g├Ârd├╝─č├╝ taleptir. Piyasa de─čeri, bir menkul k─▒ymetin  al─▒n─▒p sat─▒lma oran─▒na g├Âre de─čerlenmesidir. Ki┼čilerin pazarda k├ór elde etmeleri genel olarak bu de─čer ile ba─člant─▒l─▒d─▒r.

Menkul K─▒ymet Borsalar─▒ ├ľzellikleri Nelerdir?

Menkul k─▒ymetler borsas─▒ i┼člemleri belirli kanun ve ┼čartlara tabidir. Hemen her ├╝lkenin kendisine ait bir borsas─▒ bulunur. De─čerine g├Âre en b├╝y├╝k 3 menkul k─▒ymet borsas─▒; New York, NASDAQ ve Tokyo piyasalar─▒d─▒r. Bu pazarlarda i┼člem hacmi olduk├ža y├╝ksektir ve piyasalar ├╝lkeler a├ž─▒s─▒ndan b├╝y├╝k ├Âneme sahiptir. Menkul k─▒ymetler borsas─▒ ├Âzellikleri a├ž─▒s─▒ndan hem yat─▒r─▒mc─▒lar─▒n hem de ┼čirketlerin kazan├ž sa─člayabilecekleri bir pazar yeridir. ├ťlkemizde ise Borsa ─░stanbul al─▒m sat─▒m konusunda hizmet verir.

Menkul K─▒ymet Borsas─▒n─▒n Ekonomik ─░┼člevleri Nelerdir?

Menkul K─▒ymet borsas─▒n─▒n; ├╝lkeler, ┼čirketler ve yat─▒r─▒mc─▒lar a├ž─▒s─▒ndan olumlu i┼člevleri bulunur. Bu i┼člevler, ├╝├ž grup i├žin de ayr─▒ ayr─▒ incelenebilir. ├ťlkeler a├ž─▒s─▒ndan, borsa ekonomiye ├Ânemli bir kaynakt─▒r. Piyasada i┼člem g├Âren hisse senetlerine g├Âsterilen ilgi, ├╝lkenin ekonomik durumuna dair ├Ânemli bir g├Âsterge kabul edilir. Bu sebeple pazardaki de─či┼čiklikler, ├╝lkelerin itibar─▒ a├ž─▒s─▒ndan ├Ânem ta┼č─▒r. 

Menkul k─▒ymet borsas─▒ yararlar─▒ ┼čirketler a├ž─▒s─▒ndan daha farkl─▒d─▒r. Bir├žok kurum, bu piyasay─▒ k─▒sa d├Ânemli finansman arac─▒ olarak de─čerlendirir. ┼×irketler hisse senetlerini halka arz ederek kredi gibi y├Ântemlere nazaran daha az maliyetle finansman elde eder. Buna ba─čl─▒ olarak da firmalar, daha h─▒zl─▒ bir ┼čekilde b├╝y├╝yebilir. Ayr─▒ca hisse senetleri, ┼čirketlerin dolayl─▒ olarak bilinirli─čini art─▒ran bir ├Âl├ž├╝tt├╝r. Bir ┼čirketin hisselerinin borsada yo─čun ilgi g├Ârmesi, b├╝y├╝mesinde olumlu bir k─▒stas kabul edilir.

Yat─▒r─▒mc─▒lar a├ž─▒s─▒ndan ise menkul k─▒ymet borsas─▒; hisse, bono ve tahvil senedi gibi belgeleri kolayca satabilecekleri bir pazard─▒r. Bu pazarda ki┼čiler k├ór elde edebilir. Uzun veya k─▒sa vadeli yat─▒r─▒mlarda bulunabilir. 

Merkez bankalar─▒, d├╝nyan─▒n her yerinde paran─▒n bas─▒m─▒ndan politikalar─▒n─▒n y├╝r├╝t├╝lmesine kadar pek ├žok i┼člemi yerine getirir. Para; ekonomik parametrelerin y├╝r├╝t├╝lmesinin yan─▒ s─▒ra bir egemenlik sembol├╝ olarak da kullan─▒l─▒r. Merkez bankalar─▒, 17. y├╝zy─▒ldan bu yana para politikalar─▒n─▒n y├╝r├╝t├╝lmesi i├žin olu┼čturulmu┼č karar merciileridir. Merkez bankas─▒n─▒n ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒ bu kurulu┼člar─▒ g├╝venilir k─▒lar. G├╝ven neticesinde olu┼čturulan para politikalar─▒ ise ba┼čar─▒ya ula┼č─▒r. Ayr─▒ca merkez bankas─▒n─▒n ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒, ├╝lkelerin fiyat istikrar─▒ noktas─▒nda koydu─ču hedeflere de daha h─▒zl─▒ bir ┼čekilde y├╝r├╝mesini sa─člar. K─▒sacas─▒ ba─č─▒ms─▒zl─▒k olgusu, h├╝k├╝metlerin ve di─čer unsurlar─▒n banka ├╝zerindeki etkisini s─▒n─▒rlamay─▒ ifade eder. 

├ťlkemizde merkez bankas─▒ ba─č─▒ms─▒zl─▒k t├╝rleri 4 ba┼čl─▒k alt─▒nda incelenir. Ama├ž ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒, TCMB’nin para politikas─▒n─▒ uygularken koyaca─č─▒ hedefleri ba─č─▒ms─▒z olarak belirlemesini ifade eder. Ara├ž ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒ ise bu hedefe ula┼č─▒rken kullan─▒lacak olan y├Ântemlerin serbestli─čini belirtir. Finansal ve kurumsal ba─č─▒ms─▒zl─▒k ise merkez bankas─▒n─▒n karar verme konusunda ├Âzg├╝r oldu─čunun alt─▒n─▒ ├žizen di─čer ba┼čl─▒klard─▒r.

Merkez Bankas─▒n─▒n Ba─č─▒ms─▒zl─▒k Kriterleri Nelerdir?

Merkez bankas─▒n─▒n ba─č─▒ms─▒zl─▒k kriterleri, teknik ve akademik pek ├žok ├žal─▒┼čmada 4 madde ile anlat─▒l─▒r. Bu kriterler; merkez bankas─▒n─▒n ba┼čkan ve ├╝yelerinin de─či┼čtirilmesi s─▒kl─▒─č─▒ ile kurumun para politikas─▒ k─▒staslar─▒ olarak ifade edilebilir. Ayr─▒ca merkez bankas─▒ ama├ž ve ara├žlar─▒n─▒n belirlenmesi k─▒staslar─▒ ile kamuya a├ž─▒lan kredi s─▒n─▒rlar─▒na bak─▒larak ba─č─▒ms─▒zl─▒k kriterleri hakk─▒nda karar verilir. Merkez bankas─▒n─▒n hesap verme sorumlulu─ču ve ┼čeffafl─▒─č─▒ da ba─č─▒ms─▒zl─▒k olgusunun yans─▒malar─▒ aras─▒nda yer al─▒r. Merkez bankalar─▒n─▒n sorumlulu─ču, yapt─▒klar─▒ i┼člemler ve ald─▒klar─▒ kararlar ile ilgili topluma kar┼č─▒ hesap verebilir olmalar─▒n─▒ kapsar. ┼×effafl─▒k ise yap─▒lan faaliyetlerin toplum taraf─▒ndan anla┼č─▒lacak ┼čekilde detayland─▒r─▒l─▒p kamuoyu ile payla┼č─▒lmas─▒ esas─▒na dayan─▒r. 

Merkez Bankas─▒ Ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒n─▒n ├ľnemi Nedir?

D├╝nyan─▒n her yerinde yeni ekonomik politikalar─▒ geli┼čtirmenin temel amac─▒, toplumsal refah─▒ art─▒rmakt─▒r. Merkez bankalar─▒ da ba─č─▒ms─▒zl─▒k olgusu ile fiyat istikrar─▒n─▒ sa─člad─▒─č─▒ndan b├╝y├╝me ve refah art─▒┼č─▒na katk─▒da bulunur. ├ç├╝nk├╝ istikrars─▒z fiyatlar ve enflasyon, ekonomik parametreleri olumsuz y├Ânde etkileyen fakt├Ârlerdir. Merkez bankas─▒ ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒ ├Ânemi toplumun her kesimi taraf─▒ndan anla┼č─▒ld─▒─č─▒nda uzun vadeli politikalarda ba┼čar─▒ya ula┼č─▒labilir. ─░stikrar─▒ sa─člayabilmek i├žin t├╝m siyasi parametrelerden uzak, stratejik planlar yapabilen ve bunlar─▒ hayata ge├žirebilme kabiliyeti olan kurulu┼člara ihtiya├ž vard─▒r. 

Merkez bankas─▒; olas─▒ riskleri durdurmak, al─▒nan tedbirleri uygulamak ve para politikalar─▒n─▒ hayata ge├žirmek i├žin olu┼čturulmu┼č ├Ânemli bir kurumdur. Bu kurumun ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒, ekonomilerin enflasyonla m├╝cadelesini sa─člayan ├Ânemli bir ara├žt─▒r. Kronik ve y├╝ksek enflasyon ge├žmi┼či olan pek ├žok ├╝lkede bu t├╝r olumsuzluklarla m├╝cadele etmenin ilk ┼čart─▒, ba─č─▒ms─▒z bir merkez bankas─▒d─▒r. Bu anlamda ├Âzellikle ara├ž ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒, enflasyonla m├╝cadeleye odaklan─▒lmas─▒na imk├ón verir. Ba─č─▒ms─▒z bir merkez bankas─▒, yabanc─▒ yat─▒r─▒mc─▒lara da g├╝ven sa─člayan ├Ânemli bir kriterdir.