Borsalar Hakk─▒nda

Borsada devre kesici nedir? 

­čÜĘ Devre kesici terimi, borsada al─▒m-sat─▒m─▒ ge├žici olarak durduran bir acil durum ├Ânlemini ifade eder.

  • Devre kesiciler; panik sat─▒┼č─▒n─▒ engellemeyi ama├žlad─▒─č─▒ gibi, s├Âz konusu panik al─▒mlar oldu─čunda da tetiklenebilir. S&P 500 ve BIST 100 gibi geni┼č piyasa endeksleri yan─▒ s─▒ra hisse senetleri i├žin de yayg─▒n olarak kullan─▒l─▒r.

    Devre kesiciler; d├╝nya ├žap─▒ndaki borsalarda, fiyatlar ├Ânceden tan─▒mlanm─▒┼č seviyelere ula┼čt─▒─č─▒nda borsada al─▒m-sat─▒m─▒ otomatik olarak durdurarak ├žal─▒┼čan ge├žici ├Ânlemlerdir.

 

1.Borsa ─░stanbul Genelinde Devre Kesici

Borsa ─░stanbulÔÇÖdaki en b├╝y├╝k 100 ┼čirketin yer ald─▒─č─▒ BIST100 endeksinin ilk e┼čik olarak belirlenen 5% ve daha fazla d├╝┼čmesi halinde devre kesici uygulan─▒r. ─░kinci e┼čikte ise 7% veya daha fazla d├╝┼čmesi halinde uygulan─▒r.

Devre kesici de emirlerim ger├žekle┼čir mi?

K─▒sa cevap: Hay─▒r, hemen ger├žekle┼čmez!┬á

Devre kesici uyguland─▒ktan sonraki ilk 20 dakikada hi├žbir al─▒m-sat─▒m i┼člemi ger├žekle┼čmez.

Ard─▒ndan gelen 5 dakikal─▒k s├╝re├ž i├žerisinde, hisse senedinin devre kesici uyguland─▒─č─▒ andaki sabit fiyat─▒ ├╝zerinden ÔÇťtek fiyat y├ÂntemiÔÇŁ ile emirler toplan─▒r.┬á

Bundan sonra gelen 5 dakikal─▒k s├╝re i├žerisinde bu emirler e┼členerek, aralar─▒ndan en ├žok say─▒da emrin ger├žekle┼čmesini sa─člayacak ÔÇťtek bir fiyat seviyesindenÔÇŁ gelen b├╝t├╝n emirler ger├žekle┼čtirilir.

20+5+5 olmak ├╝zere toplamda 30 dakikan─▒n ard─▒ndan devre kesicinin kalkmas─▒yla da ÔÇťs├╝rekli fiyat y├ÂntemiÔÇŁ ile BISTÔÇÖte i┼člemler kald─▒─č─▒ yerden devam eder.

 

2.Hisse ├ľzelinde Devre Kesiciler (BIST Pazarlar─▒na G├Âre)

Borsa ─░stanbulÔÇÖda bulunan hisse senetleri b├╝y├╝kl├╝klerine g├Âre 3 farkl─▒ pazar i├žerisinde bulunur. Devre kesici e┼či─či ve s├╝resi bu pazarlara g├Âre de─či┼čkenlik g├Âsterir.

Y─▒ld─▒z PazarÔÇÖda Bulunan Hisseler

  • Devre kesici e┼či─či: 10%
  • Emir toplama s├╝resi: 5 dk.
  • Emir e┼čle┼čtirme s├╝resi: 2 dk.

 

Ana PazarÔÇÖda Bulunan Hisseler

  • Devre kesici e┼či─či: 7,5%
  • Emir toplama s├╝resi: 15 dk.
  • Emir e┼čle┼čtirme s├╝resi: 2 dk.

 

Alt PazarÔÇÖda Bulunan Hisseler

  • Devre kesici e┼či─či: 5%
  • Emir toplama s├╝resi: 15 dk.
  • Emir e┼čle┼čtirme s├╝resi: 2 dk.

 

Bu pazarlarda bulunan hisse senetlerinin detayl─▒ listesi i├žin buray─▒ ziyaret edebilirsin.

 

Borsa ─░stanbulÔÇÖun resmi web sitesinde ise devre kesici ┼č├Âyle a├ž─▒klan─▒yor ­čĹë┬á

ÔÇťBIST 100 endeksinin g├╝n i├žerisinde, ├Ânceki g├╝n├╝n kapan─▒┼č─▒na g├Âre ilk e┼čik olarak %5 veya daha fazla ve ikinci e┼čik olarak 7% veya daha fazla oranda d├╝┼čmesi halinde Endekse Ba─čl─▒ Devre Kesici Sistemi devreye girecek ve Hisse (Pay) Piyasas─▒, Vadeli ─░┼člem ve Opsiyon Piyasas─▒ndaki (V─░OP) paya ve pay endekslerine dayal─▒ s├Âzle┼čmeler ile Bor├žlanma Ara├žlar─▒ Piyasas─▒ Pay Repo Pazar─▒'nda i┼člemler ge├žici olarak durdurulacakt─▒r.

EBDKS uygulamas─▒ kapsam─▒nda referans olarak al─▒nacak endeks, de─či┼čim y├Ân├╝ ve oranlar─▒ geli┼čen ┼čartlara g├Âre ├Ânceden duyurulmak suretiyle Borsa taraf─▒ndan de─či┼čtirilebilecektir.

Uygulaman─▒n devreye girmesi ile birlikte Pay Piyasas─▒nda;

ÔÇť.EÔÇŁ, ÔÇť.F1ÔÇŁ, ÔÇťF2ÔÇŁ, ÔÇť.GÔÇŁ s─▒ralar─▒ndaki i┼člemler (paylar, gayrimenkul yat─▒r─▒m fonlar─▒, giri┼čim sermayesi yat─▒r─▒m fonlar─▒, gayrimenkul sertifikalar─▒) 20 dakika boyunca ge├žici olarak durdurulacakt─▒r. EBDKSÔÇÖnin devreye girme an─▒nda tek fiyat i┼člem y├Ântemi kapsam─▒nda e┼čle┼čtirme seans─▒nda olan s─▒ralarda, emirlerin e┼čle┼čtirilip i┼člemlerin ger├žekle┼čmesinin ard─▒ndan durdurma olacakt─▒r. Bu a┼čamada emir iptali veya de─či┼čikli─či yap─▒lamayacakt─▒r.

20 dakikal─▒k durdurman─▒n ard─▒ndan;

  1. S├╝rekli i┼člem y├Ântemiyle i┼člem g├Âren s─▒ralar─▒nda 5 dakika boyunca tek fiyat emir toplama uygulanacak ve sonraki 5 dakika i├žinde e┼čle┼čtirme yap─▒larak i┼člem fiyatlar─▒ belirlenecek ve duyurulacakt─▒r.
  2. Tek fiyat i┼člem y├Ântemi ile i┼člem g├Âren paylar tek fiyat emir toplama ile a├ž─▒lacak asgari 10 dakika s├╝recek emir toplama seans─▒ sonras─▒nda seans ak─▒┼č─▒ kald─▒─č─▒ yerden devam edecektir.ÔÇŁ Kaynak

 

ÔŁŚ´ŞĆ ABD d├╝zenlemelerinde ise; S&P 500 endeksi 7%, 13% ve 20% d├╝┼čt├╝─č├╝nde ticareti durduracak ┼čekilde ayarlanm─▒┼č ├╝├ž devre kesici seviyesi vard─▒r.

Ba┼čka sorular─▒n─▒z m─▒ var?

Talep G├Ânder