Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin, salı günü ABD Başkanı Donald Trump ile Beyaz Saray’da bir araya gelmesi bekleniyor. Bu görüşme, Rusya ve İran arasındaki çatışmaların giderek iç içe geçtiği bir dönemde Kiev’in ABD desteğini güçlendirme arayışının bir parçası olarak öne çıkıyor.
Görüşme, ABD’nin İran’a karşı yürüttüğü savaş ile Rusya’nın Ukrayna’yı tam kapsamlı işgalinin kritik bir aşamaya ulaştığı bir döneme denk geliyor. Trump, diplomasiye bir şans daha vermek amacıyla İran’a yönelik hava saldırılarını durdurmuş durumda. Öte yandan Zelenskiy, Rusya topraklarına yönelik başarılı uzun menzilli saldırıların ardından moral buldu.
Her iki çatışmada da yakın zamanda bir sona işaret eden bir gelişme yok. Hatta son günlerde Ortadoğu’daki geniş çaplı savaşın, Rusya-Ukrayna çatışmasıyla örtüşme riski arttı.
Kiev, cumartesi günü Hazar Denizi’nde bir İran ticaret gemisine saldırı düzenledi. Tahran yönetimi, bu saldırıda bir denizcinin hayatını kaybettiğini ve birkaç kişinin yaralandığını açıkladı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada saldırının “yanıtsız kalmayacağını” belirtti.
Zelenskiy ise cumartesi günü X platformunda yaptığı paylaşımda, Ukrayna’nın Hazar Denizi’nde uzun menzilli saldırılarla “çok güçlü sonuçlar” elde ettiğini, bu saldırıların İran’ın askeri kargo taşımacılığında kullanılan gemileri ve bir savaş gemisini de kapsadığını söyledi.
TS Lombard yöneticisi Christopher Granville, Ukrayna’nın Hazar Denizi’nde bir İran gemisine düzenlediği saldırının “çok önemli” bir gelişme olduğunu ifade etti.
Granville, CNBC’ye yaptığı açıklamada, “Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy bu saldırılardan memnuniyetle bahsetti ve Ukrayna istihbaratının, Rus istihbaratının İran’a ABD’nin komşu Ortadoğu ülkelerindeki askeri hedefleri belirlemede yardım ettiğine dair kanıtları olduğunu söyledi” dedi.
“Bu savaşların çarpışması, bir birleşme. Temelde çok önemli bir gelişme. Askeri açıdan ne kadar önemli olduğu ise zamanla görülecek. İran, kamuoyuna yaptığı açıklamada misilleme yapacağını ve Ukrayna’nın pişman olacağı bir hata yaptığını belirtti” diye ekledi.
Granville, Ukraynalı yetkililerin İran’ın ABD ile olan savaşı nedeniyle meşgul olduğunu hesaplıyor olabileceğini, ancak son iki-üç günde ABD ile İran arasındaki askeri karşılıkların azaldığını söyledi.
Savaşlar giderek iç içe geçiyor
Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, pazartesi günü İran’ın misilleme tehditlerini “haksız ve temelsiz” olarak nitelendirdi.
Sybiha, X platformunda yaptığı açıklamada, Tahran rejiminin “Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırganlığının doğrudan suç ortağı olduğunu, Moskova’nın suç savaşını 2022’den bu yana Ukraynalıların ölümüne yol açan silahlarla beslediğini” belirtti.
Rusya, Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşta uzun süredir İran yapımı Shahed insansız hava araçlarını kullanıyor. Analistler bu silahı zaman zaman “fakir adamın seyir füzesi” olarak tanımlıyor.
Berlin merkezli düşünce kuruluşu SWP’den İran güvenliği uzmanı Hamidreza Azizi, siyasi düzeyde İran’ın Ukrayna’ya yanıt olarak Kırım ve Donbas’ı Rusya toprağı olarak tanıyabileceğini, Tahran’ın bugüne kadar bu bölgeleri resmen tanımadığını söyledi.
Azizi, sosyal medyada yaptığı paylaşımda, “Her durumda açık olan şu ki, İran’ın savaşı giderek iki başka çatışmayla daha fazla iç içe geçiyor: Suudi-Husi çatışması ve Rusya-Ukrayna savaşı” dedi.
“Her geçen gün savaş, giderek daha karmaşık, çok boyutlu ve uluslararası bir çatışmaya dönüşüyor” ifadelerini kullandı.
İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile birlikte Zelenskiy’nin de salı günü Washington’da vefat eden Senatör Lindsey Graham için düzenlenecek cenaze törenine katılması bekleniyor. Her iki liderin de ziyaretleri sırasında Trump ile görüşmeleri planlanıyor.
Zelenskiy için bu görüşme, yaklaşık 17 ay önce Oval Ofis’te yaşanan hararetli tartışmanın ardından Trump ile ilişkisini geliştirmek için bir fırsat olarak görülüyor.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: cnbc.com
