ABD Yüksek Mahkemesi, Başkan Donald Trump’ın Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook’u görevden alma girişimini şimdilik engelledi. Pazartesi günü 5’e 4 oyla alınan bu kararla, merkez bankasının 1913’teki kuruluşundan bu yana hiçbir başkanın denemediği bir adım durdurulmuş oldu. Cook görevine devam edecek. Mahkeme, bir başkanın Fed yöneticisini ancak yasanın öngördüğü usul güvenceleriyle ve haklı bir nedene dayanarak görevden alabileceğini teyit etti.
Trump, geçen yıl ağustos ayında Cook’u görevden almak istediğinde gerekçe olarak kanıtlanmamış mortgage dolandırıcılığı iddialarını öne sürmüştü. 2022’de eski Başkan Joe Biden tarafından atanan ve Fed Yönetim Kurulu’nda görev yapan ilk siyahi kadın olan Cook, suçlamaları reddetmiş ve bunların para politikası anlaşmazlıkları nedeniyle uydurulmuş bir bahane olduğunu savunmuştu. Cook’un görev süresi 2038’e kadar devam ediyor.
Mahkemenin Gerekçesi
Çoğunluk görüşünü kaleme alan Başyargıç John Roberts’a, muhafazakar yargıçlardan Brett Kavanaugh ile mahkemenin üç liberal yargıcı katıldı. Diğer dört muhafazakar yargıç Clarence Thomas, Samuel Alito, Neil Gorsuch ve Amy Coney Barrett ise karara karşı çıktı. Roberts, Fed yöneticilerinin başkanın keyfine göre değil, 14 yıllık kademeli sürelerle görev yaptığını ve yalnızca haklı nedene dayanılarak görevden alınabileceğini vurguladı. Karara göre Trump, Cook’a yasada tanınan usul güvencelerini sağlamadı.
Aynı Gün İkinci Karar: Ters Yön
Mahkeme, aynı gün açıkladığı ikinci kararla başkanın yetkisini genişletti. Trump’ın Demokrat Federal Ticaret Komisyonu üyesi Rebecca Slaughter’ı görevden almasını 6’ya 3 oyla onayladı. Bu kararla, bağımsız kurum yöneticilerinin keyfi görevden almaya karşı korunmasını öngören 1935 tarihli Humphrey’s Executor içtihadı bozuldu. Böylece yargı, Fed’i ayrı bir yere koydu: Merkez bankası korundu, ancak başkanın diğer bağımsız kurumların liderlerini görevden alma yetkisi genişledi.
Siyasi baskılara boyun eğmeyi reddettiğim için uydurulmuş bir bahaneyle görevden alınmak istendim.
Lisa Cook, Fed Yönetim Kurulu Üyesi
Sürecin Devamı
Trump, karara sosyal medyadan tepki gösterdi ve Cook’un kurulda yer almaya uygunluğu konusunda derhal adım atacağını açıkladı. Mahkeme ise davanın esasına hükmetmediğini, dosyanın alt mahkemelere geri döneceğini belirtti. Roberts kararında, Cook’un ağır ihmal işleyip işlemediğinin hâlâ açık bir soru olduğunu ve Cook’un kendisine yöneltilen suçlamalara yanıt verebilmesi gerektiğini ifade etti.
25 Ağustos 2025
Trump, sosyal medyada yayımladığı mektupla Cook’u görevden almak istedi.
Eylül 2025
Bölge Yargıcı Jia Cobb, görevden alma girişimini durdurdu.
Ekim 2025
Yüksek Mahkeme davayı görmeyi kabul etti, Cook görevde kaldı.
Pazartesi
Mahkeme 5’e 4 oyla görevden almayı engelledi.
Yatırımcılar İçin Anlamı
Kararın piyasa açısından önemi, Fed’in faiz kararlarını siyasi baskıdan uzak şekilde alabilme kapasitesini koruması. Bağımsız bir merkez bankası, yatırımcılar için para politikasında öngörülebilirlik anlamına geliyor. Piyasa beklentisine göre asıl mesele, Trump’ın faiz indirimi yönündeki baskısının kurumsal bir dirençle karşılaşmaya devam edip etmeyeceği. Karar bu dengeyi şimdilik Fed lehine korudu, ancak hukuki sürecin esas aşaması henüz tamamlanmadı.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: endeks24.com
