Avrupa Birliği’nin Google’a verdiği 890 milyon euroluk ceza, dijital rekabet tartışmasını küresel ticaret savaşının merkezine taşıdı. ABD Başkanı Donald Trump, Washington’ın Avrupa Birliği’ne karşı 1974 Ticaret Yasası’nın 301’inci bölümü kapsamında soruşturma başlatacağını açıkladı.
Trump, Avrupa Birliği’nin Amerikan şirketlerini haksız şekilde hedef aldığını savundu ve Google, Apple ile Meta gibi teknoloji devlerine yönelik cezaların karşılıksız kalmayacağını belirtti.
Soruşturmanın tamamlanması durumunda ABD yönetimi, Avrupa ürünlerine ek gümrük vergisi, hizmet kısıtlaması veya başka ticari önlemler uygulayabilir. Böylece teknoloji düzenlemeleri, doğrudan mal ticaretini etkileyen yeni bir gerilim alanına dönüşebilir.
Ceza iki ayrı dosyadan çıktı
Avrupa Komisyonu, Google’a Dijital Piyasalar Yasası kapsamındaki iki ayrı ihlal nedeniyle toplam 890 milyon euro ceza verdi.
Cezanın 460 milyon euroluk kısmı, Google’ın arama sonuçlarında kendi alışveriş, otel, ulaşım ve spor hizmetlerini rakiplerinin önünde göstermesine yönelik oldu.
Kalan 430 milyon euro ise Google Play’de uygulama geliştiricilerin kullanıcıları daha ucuz tekliflere yönlendirmesini engelleyen kurallardan kaynaklandı.
Google’a 60 gün süre
Google’ın Avrupa Komisyonu kararlarına uyum sağlaması için 60 günü bulunuyor. Şirketin arama sonuçlarında rakip hizmetlere daha eşit davranması ve uygulama geliştiricilerin alternatif ödeme kanallarını tanıtmasına izin vermesi gerekiyor.
Google, Komisyon’un kararına karşı mahkemeye başvurabileceğini açıkladı. Şirket, yeni kuralların arama sonuçlarındaki anlık fiyat ve müsaitlik bilgilerini azaltabileceğini savundu.
Ayrıca Google, Google Play’deki yönlendirme kurallarının gevşetilmesinin güvenlik riskleri yaratabileceğini belirtti. Avrupa Komisyonu ise tüketicilerin daha fazla seçenek görmesini ve rekabetin güçlenmesini hedeflediğini açıkladı.
Trump 301 soruşturmasını başlatıyor
Trump, Avrupa Birliği’nin Amerikan şirketlerini “soyduğunu” öne sürerek 301 soruşturmasının hemen başlatılacağını söyledi.
1974 Ticaret Yasası’nın 301’inci bölümü, ABD yönetimine yabancı ülkelerin haksız veya ayrımcı ticaret uygulamalarını soruşturma yetkisi veriyor. Soruşturma sonunda gümrük vergisi, hizmet kısıtlaması veya karşı önlem kararı alınabiliyor.
Bu süreç doğrudan gümrük vergisi uygulanacağı anlamına gelmiyor. Ancak soruşturmanın başlaması, teknoloji cezalarının mal ticaretine uzanabilecek yeni bir yaptırım sürecine girdiğini gösteriyor.
AB’ye büyük bedel tehdidi
Trump, Avrupa Birliği’nin “çok büyük bir bedel” ödeyebileceğini belirtti. Bu açıklama, Google cezasının yalnızca şirket ile Komisyon arasındaki bir hukuk dosyası olmaktan çıktığını gösterdi.
ABD yönetimi, Avrupa’nın dijital düzenlemelerinin Amerikan şirketlerini orantısız şekilde hedef aldığını savunuyor. Washington, benzer kuralların Çinli teknoloji platformlarına aynı ölçüde uygulanmadığını da öne sürüyor.
Avrupa Birliği ise Dijital Piyasalar Yasası’nın şirketlerin ülkesine değil, pazar gücüne göre uygulandığını belirtiyor. Komisyon, büyük platformları “geçit bekçisi” olarak sınıflandırarak rekabet kurallarına tabi tutuyor.
Apple ve Meta dosyası da gündemde
Google kararı, Dijital Piyasalar Yasası kapsamında verilen ilk teknoloji cezası değil. Avrupa Komisyonu daha önce Apple ve Meta’ya da ihlal cezaları uygulamıştı.
Google’ın son cezasıyla birlikte ABD’li teknoloji şirketlerinin Avrupa’daki düzenleme maliyeti daha da arttı. Trump yönetiminin yeni soruşturması yalnızca Google ile sınırlı kalmayabilir.
Apple, Meta, Amazon ve diğer büyük Amerikan platformlarına yönelik kararlar da soruşturmanın kapsamına girebilir. Böyle bir genişleme, ABD-AB teknoloji ilişkilerini daha sert bir ticaret çatışmasına taşıyabilir.
Toplam ceza 10 milyar euroyu aştı
Google’ın Avrupa Birliği’nden yaklaşık 20 yılda aldığı rekabet cezalarının toplamı 10,38 milyar euroya ulaştı.
Son iki ceza, Google’ın Dijital Piyasalar Yasası kapsamında aldığı ilk yaptırımlar oldu. Şirket, geçmiş yıllarda klasik rekabet hukuku kapsamında da büyük cezalarla karşılaşmıştı.
Avrupa Komisyonu’nun son kararı, Brüksel’in teknoloji düzenlemelerinde geri adım atmayacağını gösterdi. Washington ise cezaları ticaret politikası aracıyla karşılamaya hazırlanıyor.
Ticaret anlaşması baskı altında
ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, Avrupa Birliği’nin son kararlarının transatlantik ticaret ilişkisinde büyük belirsizlik yarattığını belirtti.
Greer, Avrupa’nın en rekabetçi Amerikan şirketlerini hedef aldığını savundu. Bu açıklama, mevcut ABD-AB ticaret çerçevesinin teknoloji cezaları nedeniyle baskı altına girdiğini gösteriyor.
Yeni gümrük vergilerinin devreye girmesi halinde otomotiv, makine, ilaç, gıda ve lüks tüketim ürünleri gibi birçok Avrupa sektörü etkilenebilir. Avrupa Birliği’nin karşı önlem hazırlaması ise gerilimi karşılıklı gümrük vergilerine dönüştürebilir.
Gümrük vergisi kararı aylar sürebilir
301 soruşturmaları belge toplama, taraflardan görüş alma ve kamuya açık dinleme süreçlerini içeriyor. Bu nedenle olası gümrük vergisi kararı hemen yürürlüğe girmeyebilir.
Soruşturmanın kapsamı, hangi Avrupa düzenlemelerinin ayrımcı kabul edileceği ve hangi ürünlerin hedef alınacağı sonraki aşamada belirlenecek.
Piyasalar, ABD Ticaret Temsilciliği’nin resmî soruşturma bildirimini, Avrupa Komisyonu’nun yanıtını ve Google’ın hukuki itirazını takip edecek. Teknoloji düzenlemelerinin gümrük vergisine dönüşmesi, dünyanın en büyük iki ticaret ortağı arasındaki gerilimi yeni bir seviyeye taşıyabilir.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: dunya.com
