Yapay zeka sektöründeki hızlı büyüme, dizüstü bilgisayar ve akıllı telefon gibi tüketici elektroniği ürünlerinin fiyatlarında artışa yol açıyor.
“RAMaggedon” olarak adlandırılan küresel bellek çipi darlığının, önümüzdeki dönemde otomobil fiyatlarını da etkileyebileceği belirtiliyor.
Samsung Electronics’in finans direktörü (CFO), bu hafta yaptığı açıklamada, dijital verileri depolayan mikroçiplerdeki tedarik sıkıntısının 2027 yılında muhtemelen daha da derinleşeceğini ve 2028 boyunca devam edebileceğini ifade etti.
Kriz, “rastgele erişimli bellek” ifadesinin İngilizce kısaltması olan RAM’den türetilen “RAMaggedon” ismiyle anılıyor.
Çip üreticilerinin, kar marjlarını artırmak amacıyla üretim kapasitelerini yapay zeka araçlarının eğitimi ve çalıştırılması için yüksek talep gören yüksek bant genişlikli bellek (HBM) üretimine kaydırması, genel bellek arzında darlığa neden oluyor.
Hong Kong’daki Wan Chai Computer Centre’da faaliyet gösteren In-Technology Services yöneticisi Wade Lam, mağazalarında sergilenen fiyat listelerinin yanına krizle ilgili haber kupürleri astıklarını belirtti. Lam, bu haberleri süreci bilmeyen müşterileri bilgilendirmek amacıyla sergilediklerini söyledi.
Wan Chai Computer Centre’daki işletmeler, bilgisayar parçalarından elektronik cihazlara ve oyun konsollarına kadar çeşitli teknoloji ürünlerinin satışını yapıyor.
Özel imalat bilgisayar alanında uzmanlaşan Videocom Computer yöneticisi Ken Tam, fiyat artışlarının başladığı eylül ayından bu yana iş hacimlerinin yarı yarıya düştüğünü açıkladı. Tam, daha önce 300 ila 400 Hong Kong doları (yaklaşık 40-50 ABD doları) seviyesinde satılan 16 gigabaytlık RAM’in fiyatının 1.500 Hong Kong dolarına ulaştığını ifade etti.
Tam, fiyatların aniden bu kadar yükselmesinin müşterilerde psikolojik bir bariyer oluşturduğunu, gerçekten ihtiyaçları varsa satın aldıklarını, aksi takdirde beklemeyi veya daha düşük performanslı bir bellek çipi almayı tercih ettiklerini belirtti.
Tayvan merkezli pazar araştırma şirketi TrendForce analisti Ellie Wang, bilgisayar ve akıllı telefonlar için kullanılan bellek fiyatlarının bir yıl öncesine kıyasla yaklaşık beş ila altı kat arttığını bildirdi.
Yapay zeka alanındaki talep patlaması, dünyanın en büyük üç bellek çipi üreticisi olan Güney Koreli Samsung Electronics ve SK hynix ile ABD merkezli Micron’un karlarında ve hisse değerlerinde artış sağladı.
Dördüncü sırada yer alan ChangXin Memory Technologies (CXMT) ise pazartesi günü Şanghay’da borsaya kote olarak Çin ana karasının en değerli şirketi konumuna geldi.
Omdia kıdemli baş analisti James Zhao, sektöre görece yeni giren CXMT’nin ileri teknoloji alanında lider üreticileri takip ettiğini belirtti. Zhao, HBM’nin veri merkezi sunucularında Nvidia gibi üreticilerin yapay zeka sistemlerindeki karmaşık hesaplamaları yürüten güçlü çiplerini desteklemek amacıyla kullanıldığını kaydetti.
Ancak Zhao, geleneksel RAM ve bilgisayarlarda kullanılan DRAM türü açısından bakıldığında, mevcut arz kısıtlı piyasa koşullarının CXMT’ye “sonradan gelen avantajı” sağlayabileceğini ifade etti.
Hong Kong’da yatırım bankacılığı yapan Henry Wong, daha yüksek özelliklere sahip yeni bir bilgisayar almak yerine mevcut eski dizüstü bilgisayarının RAM kapasitesini yükseltmeyi tercih ettiğini söyledi. Wong, belleği yükselttikten sonra bilgisayarının çok daha akıcı çalıştığını ve yeni bir bilgisayar alma isteğinin ortadan kalktığını belirtti.
Otomobil üreticileri de araç içi bilgisayar sistemlerinde yükselen maliyetlerle karşı karşıya olduklarını ve bu durumun yakın zamanda yeni araç fiyatlarını yukarı çekebileceğini ifade ediyor.
Japonya’nın başkenti Tokyo’daki teknoloji merkezi Akihabara’da bulunan Belçikalı grafik tasarımcı ve özel bilgisayar imalatçısı Charles Brousse, RAM, ekran kartı ve anakart fiyatlarının aşırı düzeylere ulaştığını söyledi. Maliyetlerin yüksekliği nedeniyle önceden sistem kurmak için parça satın almadığını, “PC & Chill” adını verdiği hizmet kapsamında müşterilerinin kendi satın aldığı parçaları monte ettiğini aktardı.
Tokyo’da balayında bulunan Brousse, çip darlığının insanları 10 yıla kadar kullanılabilen masaüstü bilgisayarlar yerine daha ucuz dizüstü bilgisayarlara yönelttiğini dile getirdi. Brousse, bunun iyi bir şey olup olmadığından emin olmadığını, insanların daha kısa ömürlü ürünler satın aldığını ve bunun bir tüketim döngüsünü beslediğini söyledi.
Tasarımcı, sürecin yapay zekadaki “spekülatif balon” tarafından tetiklenmesinin de rahatsızlık verici olduğunu belirterek, mesleği gereği grafik tasarımcı olduğu için yapay zekanın mesleği üzerinde doğrudan bir etkisi bulunduğunu ifade etti.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: ntv.com.tr
