Ortadoğu’daki çatışmaların ekonomik etkisi ABD ve Avrupa’da konut piyasalarına yayılırken, mortgage maliyetlerinde keskin artışlar yaşanıyor. Merkez bankalarının faiz oranlarını sabit tutmasına rağmen, bu gelişme ev alıcıları ve borçlular üzerindeki baskıyı artırıyor.
The Financial Times’ın pazartesi günü yayımladığı habere göre, ABD’de ortalama 30 yıl vadeli sabit mortgage faizi %6,36’ya yükseldi. Bu oran, Fed’in 2025’te faiz indirimlerine başlamasından önceki seviyelerin de üzerine çıktı. Haberde, kredi verenlerin artan devlet borçlanma maliyetlerine ve petrol fiyatlarının yüksek kalması durumunda enflasyonun yeniden hızlanabileceğine dair endişelere tepki verdiği belirtildi.
Almanya’da ise popüler 10 yıl vadeli konut kredilerinde faiz oranları yaklaşık %3,6’ya çıktı. The Financial Times’ın aktardığına göre, perakende mortgage brokerı Dr Klein, 350.000 avroluk yeni bir kredi için yıllık faiz maliyetinin yaklaşık 1.000 avro arttığını bildirdi. Dr Klein’dan Florian Pfaffinger, faizlerin birkaç hafta içinde hızla yükseldiğini ve bu hareketlerin piyasada belirsizlik yarattığını ifade etti.
En sert artışlar ise İngiltere’de görüldü. Şubat sonunda %3,97 olan iki yıl vadeli sabit mortgage’larda ortalama teklif edilen faiz oranı, nisan ayında %5,1’e yükseldi.
Konut Alım Gücü Baskısı Artıyor
Artan borçlanma maliyetleri, zaten erişilebilirlik sorunları ve sınırlı arzla mücadele eden konut piyasalarındaki baskıyı daha da artırıyor.
Bu ayın başında, National Association of Realtors, 2026 yılı konut satış büyüme tahminini %14’ten %4’e düşürdü. Mart ayında ise mevcut konut satışları, mortgage faizlerindeki geçici düşüşe rağmen son dokuz ayın en düşük seviyesine geriledi. Kurumun baş ekonomisti Lawrence Yun, erişilebilirlik baskılarının ve zayıf tüketici güveninin alıcılar üzerinde etkili olmaya devam ettiğini belirtti.
The Financial Times ayrıca, ekonomistlerin Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanabilecek uzun süreli aksaklıkların petrol fiyatlarını ve enflasyon beklentilerini daha da yukarı çekmesinden ve bunun da gelecekte yeni faiz artışlarını tetikleyebileceğinden endişe ettiğini aktardı.
Alıcılar Yüksek Faizlere Uyum Sağlıyor
Yükselen borçlanma maliyetlerine rağmen, bazı alıcılar pandemi dönemindeki ultra düşük faizlerin artık geri dönmeyeceğini kabullenerek yeni faiz seviyelerine uyum sağlamaya başladı.
Konut alımına yönelik mortgage başvuruları, 30 yıl vadeli ortalama mortgage faizinin %6,3’ün üzerine çıkmasına rağmen, haftalık bazda %4 arttı. Analistler, alıcıların pandemi dönemindeki düşük faizlerin kalıcı olmayacağını giderek daha fazla kabul ettiğini belirtiyor.
Yüksek faiz ortamı, ev sahiplerinin önceki yıllarda aldıkları düşük faizli kredileri bırakmak istememesiyle birlikte “evde kal ve yenile” eğilimini de güçlendirdi. Bu değişim, HD ve LOW gibi şirketlerin, ev sahiplerinin taşınmak yerine tadilata yönelmesiyle birlikte fayda sağlamasına yol açtı.
Öte yandan, Peter Schiff’in de aralarında bulunduğu bazı ekonomistler, yükselen konut fiyatları ve mortgage faizlerinin özellikle genç Amerikalılar için ev sahibi olmayı giderek daha zor hale getirdiği uyarısında bulunuyor.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: Benzinga
