OPEC+, 2023 üretim kesintilerini tamamladı; Orta Doğu’da gerilim azalırsa arz artışı gündemde

OPEC+, 2023 üretim kesintilerini tamamladı; Orta Doğu’da gerilim azalırsa arz artışı gündemde

OPEC+, pazar günü yaptığı toplantıda petrol üretim kotalarında bir kez daha sınırlı artışa onay verdi. Böylece 2023’te uygulamaya alınan arz kesintilerinin planlanan geri çekilmesi tamamlanırken, Orta Doğu’daki gerilimin azalması durumunda daha fazla ham petrol üretme seçeneği de korunmuş oldu.

Bu karar, OPEC+’nın bölgesel istikrarsızlığın yol açtığı yüksek fiyatları dengelemeye odaklandığını ve ileride oluşabilecek arz fazlası ihtimalini göz önünde bulundurduğunu gösteriyor. Hürmüz Boğazı çevresindeki tansiyonun düşmesi halinde, Suudi Arabistan üretimi daha da artırabilir. Bu da enflasyon baskısını hafifletebilir ve petrol fiyatlarını aşağı çekebilir.

Suudi Arabistan ve Rusya liderliğindeki grup, eylül ayında günlük üretim hedefini 188 bin varil artırma kararı aldı. Ancak bu artış büyük ölçüde sembolik; çünkü birçok üye, yıllardır süren düşük yatırımlar, yaptırımlar veya çatışmalar nedeniyle kotalarını karşılayacak kapasiteye sahip değil.

Son artışla birlikte, 2023’te petrol fiyatlarını desteklemek amacıyla başlatılan üretim kesintilerinin planlı olarak sona erdirilmesi tamamlanmış oldu. Delegeler, piyasa koşullarında önemli bir değişiklik olmadığı sürece kotaların yıl sonuna kadar sabit kalmasının beklendiğini belirtiyor.

Karar, Orta Doğu’daki belirsizliğin sürdüğü bir dönemde alındı. İran’ın dahil olduğu çatışmalar petrol ihracatını sekteye uğratırken, İran destekli Husilerin saldırıları da Kızıldeniz üzerinden yapılan sevkiyatları tehdit ediyor. ABD Başkanı Donald Trump ise hafta sonu yaptığı açıklamada, diplomatik çabalar devam ederken İran’a yönelik ek saldırıların erteleneceğini söyledi.

Bölgede tansiyonun düşmesi ve Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin normale dönmesi halinde, Suudi Arabistan’ın üretimi daha da artırma imkânı olabilir. Bu adım, küresel stokların yeniden dolmasına ve benzin ile dizel fiyatlarını yükselten arz açığının giderilmesine katkı sağlayabilir.

Ancak her OPEC+ üyesi bu durumdan fayda sağlayamıyor. Rusya, Batı yaptırımları nedeniyle kotasının altında üretim yapmaya devam ediyor. Kazakistan ise ihracat kesintileriyle karşı karşıya ve üretim hedefini defalarca aştı. Grubun yedek üretim kapasitesinin büyük kısmı ise Suudi Arabistan’da bulunuyor.

OPEC+ bir sonraki toplantısını eylül ayı başında gerçekleştirecek ve üyelerin üretim kapasitesine ilişkin bağımsız bir incelemenin sonuçlarını bekliyor. Bu değerlendirmenin yılın ilerleyen dönemlerinde tamamlanması ve 2027 yılı üretim kotalarını şekillendirmesi bekleniyor. Bu süreç, grubun fiyatları destekleme ile pazar payını koruma arasındaki uzun vadeli dengesini de etkileyecek.