ABD’de mart ayında enflasyon, neredeyse tamamen İran savaşı kaynaklı enerji şokunun etkisiyle, haziran 2022’den bu yana en hızlı aylık artışını kaydetti.
Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), aylık bazda %0,9 yükseldi ve bu oran Wall Street beklentileriyle uyumlu gerçekleşti. Enerji fiyatları ise mart ayında %10,9 artarak son dört yılın en yüksek aylık TÜFE artışına yol açtı.
Yıllık enflasyon oranı şubattaki %2,4’ten martta %3,3’e yükselerek mayıs 2024’ten bu yana en yüksek seviyeye çıktı.
Gıda ve enerjinin hariç tutulduğu çekirdek TÜFE ise aylık bazda %0,2 ile %0,3’lük beklentinin altında kaldı. Yıllık çekirdek enflasyon %2,6’ya yükseldi; bu oran şubattaki %2,5’in üzerinde ancak %2,7’lik beklentinin altında.
Manşet enflasyondaki sert yükseliş ile çekirdek enflasyondaki sınırlı artış arasındaki fark, raporun temel mesajı olarak öne çıkıyor: İran savaşı kaynaklı fiyat baskısı şimdilik yalnızca enerjiyle sınırlı kalıyor.
Enerji fiyatlarındaki artış belirleyici oldu. Enerji endeksi martta %10,9 yükselerek eylül 2005’ten bu yana en büyük aylık artışı kaydetti. Sadece benzin fiyatları, mevsimsellikten arındırılmış olarak %21,2 arttı ve bu, 1967’den beri serinin en yüksek tek aylık artışı oldu. Benzin, aylık TÜFE artışının yaklaşık dörtte üçünü oluşturdu. Fuel oil fiyatları ise %30,7 yükselerek şubat 2000’den bu yana en sert artışı gördü. İran savaşının mart başında Hürmüz Boğazı’ndaki akışı kesintiye uğratması, petrol fiyatlarını hızla yukarı çekti ve pompa fiyatları birkaç gün içinde yeniden belirlendi.
Gıda fiyatları ise mart ayında değişmedi. Evde tüketilen gıda %0,2 gerilerken, süt ürünleri (%0,6 düşüş), yumurta (%3,4 düşüş) ve et, kümes hayvanları, balık ve yumurta (%0,6 düşüş) fiyatlarındaki azalış, meyve ve sebzelerdeki %1’lik artışı dengeledi. Ev dışı gıda fiyatları ise sadece %0,2 yükseldi.
Çekirdek kalemde, havayolu biletleri %2,7 artarak jet yakıtı maliyetlerinin hizmet fiyatlarına yansımasının ilk işaretini verdi.
Mart ayı TÜFE’sinde öne çıkan kalemler (mevsimsellikten arındırılmış, aylık değişim):
Enerji toplamda %10,9 artış gösterdi (şubatta %0,6 artışa kıyasla). Benzin fiyatları %21,2 yükseldi (şubatta %0,8 artışa kıyasla). Fuel oil %30,7 arttı (şubatta %11,1 artışa kıyasla). Havayolu biletleri %2,7 yükseldi (şubatta %1,4 artışa kıyasla). Giyim %1 arttı (şubatta %1,3 artışa kıyasla düşüş). Barınma %0,3 yükseldi (şubatta %0,2 artışa kıyasla). Yeni araçlar %0,1 arttı (değişmedi). Toplam gıda fiyatları değişmedi (şubatta %0,4 artışa kıyasla düşüş). Yumurta fiyatları %3,4 geriledi (şubatta %3,8 düşüşe kıyasla). İkinci el otomobil ve kamyon fiyatları %0,4 düştü (değişmedi). Medikal ürünler %1 geriledi (şubatta değişmemişti). Reçeteli ilaçlar %1,5 düştü (şubatta %0,2 düşüşe kıyasla). Kişisel bakım hizmetleri %0,3 geriledi (değişmedi).
Verilerin ardından hisse senedi piyasalarında yükseliş görüldü. S&P 500 vadeli kontratları (SPY) %0,22, Nasdaq 100 vadeli kontratları (QQQ) %0,28, Dow Jones vadeli kontratları (DIA) ise %0,15 artış kaydetti.
Çekirdek enflasyondaki yumuşak seyir, bu yükselişi destekledi. Aylık %0,2’lik çekirdek artış, İran savaşının enflasyon üzerindeki etkisinin şimdilik enerjiyle sınırlı kaldığına işaret ediyor. Enerji şoklarının ise gömülü hizmet enflasyonunun aksine, tersine dönebilme potansiyeli bulunuyor.
Buna karşın, çekirdek enflasyonun hâlâ Fed’in %2’lik hedefinin üzerinde seyretmesi, faiz indirimi için Fed’e sınırlı alan bırakıyor.
Tahmin piyasası platformu Polymarket’e göre, 2026’da hiç faiz indirimi olmama olasılığı %37 seviyesinde fiyatlanıyor. Sadece bir indirim olasılığı %26, iki indirim olasılığı %22’ye, üç indirim olasılığı ise %11’e gerilemiş durumda.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: Benzinga
