Savaş öncesinde küresel ham petrol piyasalarında arz fazlası bulunması ve büyük ekonomilerin geniş stratejik rezervlere sahip olması, krizin ilk aşamalarında önemli bir tampon oluşturdu. Ancak Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmasıyla derinleşen krizi dengelemek amacıyla, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) koordinasyonunda mart ayında sanayileşmiş ülkelerin acil durum stoklarından 400 milyon varillik büyük bir petrol salımı yapıldı.
Bu tarihi müdahalenin ardından küresel petrol rezervlerinin güncel durumu ve ülkelerin stok güçleri şöyle sıralanıyor:
Çin, ticari ve devlet rezervleri dahil toplam 1,4 milyar varil ile dünyanın en büyük petrol stokuna sahip ülkesi konumunda.
ABD’nin Stratejik Petrol Rezervi’nde (SPR) yaklaşık 413 milyon varil, ticari ham petrol stoklarında ise 411 milyon varil petrol bulunuyor.
Japonya, yalnızca devlet kontrolündeki rezervlerinde yer alan 263 milyon varil ile dünyanın üçüncü büyük stratejik stokuna sahip.
Avrupa Birliği (AB) ülkeleri, yasa gereği en az 90 günlük net ithalatı karşılayacak acil durum stoku tutuyor. AB ülkeleri, IEA’nın 400 milyon varillik paketinin yüzde 20’sini karşıladı. Bu kapsamda Almanya 19,5 milyon, Fransa 14,6 milyon, İspanya 11,6 milyon ve İtalya 10 milyon varil petrolü piyasaya sürdü.
Hindistan’ın stratejik rezervlerinde 21 milyon varil (9,5 günlük net ithalat) bulunuyor. Devlet şirketlerinin stokları da dahil edildiğinde bu süre 74 güne kadar çıkıyor.
Kritik Yaptırım Hamlesi: Küresel arzı rahatlatmak isteyen ABD, denizde tankerlerde bekleyen milyonlarca varil Rus ham petrolüne yönelik yaptırımları geçici olarak askıya aldı. Bu adım, özellikle Ortadoğu’ya bağımlı Asya pazarı için önemli bir rahatlama sağladı.
Petrol Rezervleri Ne Zaman Tükenecek?
Washington ve Tahran arasında kritik su yolunun yeniden açılması için diplomatik girişimler sürerken, Hürmüz Boğazı’ndaki petrol trafiği tamamen durmuş durumda. Küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği bu rotanın kapalı kalması, rezervlerin rekor hızda azalmasına yol açıyor.
IEA, küresel petrol stoklarının sadece mart ve nisan aylarında 246 milyon varil azaldığını açıkladı. IEA Başkanı Fatih Birol, petrol stoklarının sınırsız olmadığını ve dünya genelinde çok hızlı azaldığını belirterek, üretim ve rafineri kapasitelerinin eski seviyelerine dönmesinin uzun zaman alacağını vurguladı.
Yatırım bankası Goldman Sachs da rezervlerin bu ay rekor hızda eridiğini doğruladı. Capital Economics Başekonomisti Neil Shearing ise şu değerlendirmede bulundu:
Mevcut tüketim hızı devam ederse, ticari petrol stokları haziran sonuna kadar kritik derecede düşük seviyelere inebilir. Arz koşulları düzelmezse fiyatlarda keskin artışlar kaçınılmaz.
Petrol Fiyatları ve Sektörler Nasıl Etkilenecek?
Yaz aylarında artan yakıt talebi, petrol kıtlığı endişelerini zirveye taşıdı. Columbia Üniversitesi Küresel Enerji Politikası Merkezi uzmanı Antoine Halff, bu krizin ve olası kıtlığın tüm dünyada aynı şekilde hissedilmeyeceğini belirtiyor.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: paraanaliz.com
