Yapay zekâ destekli enzimler geliştiren eXoZymes (EXOZ), ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri’ne (NIH) bağlı Ulusal Genel Tıp Bilimleri Enstitüsü’nden (NIGMS) toplam 2.028.518 dolar tutarında Faz IIB Küçük İşletme Yenilikçi Araştırma (SBIR) hibesi almaya hak kazandığını açıkladı.
NIH tarafından finanse edilen bu çalışmanın 1 Temmuz 2026’da başlaması planlanıyor. Hibe, eXoZymes’ın nadir kannabinoidlerin üretimi ve ilaç geliştirme amacıyla modifiye edilmiş kannabinoid analoglarının tasarlanmasına yönelik programını destekleyecek.
Nadir ve minör kannabinoidlere yönelik ticari ilginin arttığı bir dönemde verilen bu hibe, ABD’de minör kannabinoid pazarının 2023’te yaklaşık 11,5 milyar dolardan 2030’da 33,3 milyar dolara ulaşacağı ve yıllık bileşik büyüme oranının %15 civarında olacağı öngörüsüne dayanıyor.
Pazardaki bu büyümenin temelinde, insanlarda endokannabinoid sisteminin çok geniş bir reseptör yelpazesine sahip olduğunu gösteren ve klinik fayda potansiyelini ortaya koyan kapsamlı araştırmalar bulunuyor. Ancak, terapötik potansiyeli olan nadir kannabinoidler bitkilerde genellikle çok düşük miktarlarda ve ticari saflıkta bulunmuyor. eXoZymes’ın hücresiz platformu, bu molekülleri canlı hücreler dışında, yüksek saflıkta ve bol miktarda üretmek üzere tasarlandı. Böylece, yeni ve ilaç geliştirmeye daha uygun analogların başlangıç noktası olarak kullanılabiliyor.
eXoZymes CEO’su Michael Heltzen, kannabinoid ilaç keşfindeki en büyük zorluğun her zaman tedarik ve saflık olduğunu belirtti. Heltzen, “En ilgi çekici moleküller doğada en az bulunanlar. Platformumuz bu sorunu çözmek için geliştirildi. Doğal kannabinoidleri güvenilir şekilde üretebildiğimizde, bunların etrafında doğada bulunmayan, daha güçlü ve ilaç geliştirmeye daha uygun yeni analoglar tasarlayabiliriz” dedi. Heltzen ayrıca, NCT ile elde edilen ilerlemenin ardından bu ödülün, patentli hücresiz yaklaşımlarının portföye ikinci bir biyolojik çözüm eklediğini ve ilaç sektöründe yeni iş birlikleri için fırsatlar yarattığını vurguladı.
Hibe kapsamında eXoZymes üç ana hedefe odaklanacak:
Kannabinoid siklaz enzimleri için ifade sistemlerinin ileri düzeyde geliştirilmesi.
Şirketin üretebileceği analog çeşitliliğinin stratejik olarak genişletilmesi.
Mevcut kannabinoid kütüphanesinin, belirlenmiş biyolojik hedefler (reseptör bağlanma analizleri) kullanılarak ve şirket içi ölçekleme kapasitesiyle desteklenen preklinik değerlendirmesi.
eXoZymes’ın kurucu ortağı ve baş bilim sorumlusu Tyler Korman, nadir kannabinoid pazarındaki yüksek büyüme oranının, birkaç doğal kannabinoidin yetiştirilip çıkarılmasına dayalı bir sektörden biyoteknoloji ve moleküler tasarım odaklı bir sektöre geçiş yaşandığını gösterdiğini belirtti.
Korman, nadir kannabinoidlerin büyük bir potansiyel taşıdığını ancak araştırmacıların tedarik kısıtlamaları nedeniyle önemli ölçüde sınırlı kaldığını ifade etti. Şirketin hedefinin, farmasötik kalitede nadir ve yeni bitki kaynaklı kannabinoidleri üretmek için özel enzim tabanlı üretim teknolojileri geliştirmek olduğunu söyledi.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: stocktitan.net
