Ethereum Vakfı, İsviçre merkezli bir kar amacı gütmeyen kuruluş olarak, Ethereum ekosisteminin gelişiminde merkezi bir rol üstleniyor. Son dönemde, vakıf içinde yıllardır görülmeyen yoğunlukta iç eleştiriler, Ocak 2026’dan bu yana yaşanan sekiz üst düzey ayrılık, tartışmalı bir kamu yetkisi ve vakfın ekosistemdeki rolüne dair açık bir tartışma gündeme taşındı. Artık bu çatışma, arka planda kalan bir mesele olmaktan çıkıp, trilyonlarca dolarlık zincir üstü varlığı güvence altına alan ağ için doğrudan bir yönetişim krizine dönüşmüş durumda.
Ethereum Vakfı araştırmacılarının istifalarını duyurması, son dönemdeki ayrılıkların devam ettiğini gösteriyor.
Bu dönemi farklı kılan yalnızca ayrılıklar değil. Aynı zamanda, Ethereum Vakfı’nın ne olması gerektiğine ve dolayısıyla Ethereum’un geleceğine dair taban tabana zıt vizyonların çatışması öne çıkıyor.
Yönetişim Krizinin Temelinde Ne Var?
Krizdeki en önemli dönüm noktası, vakfın 13 Mart 2026’da yayımladığı “Mandate” (Yetki Belgesi) oldu. İçeride “anayasadan manifesto ve rehbere” kadar uzanan bir belge olarak tanımlanan bu metin, Ethereum Vakfı’nı artık ağın “ebeveyni, yöneticisi veya nihai otoritesi” değil, bir “koruyucu” olarak yeniden konumlandırdı.
Bu belge, eski bir ayrışmayı yeniden gündeme getirdi: Vakıf, yalnızca kamusal fayda odaklı araştırmalara mı odaklanmalı, yoksa giderek daha ticari hale gelen blok zinciri ortamında rekabet edebilecek, uygulama odaklı bir kuruma mı dönüşmeli?
Son aylarda biriken eleştiriler, ayrılıklarla birlikte hız kazandı. Uzun süredir Ethereum’a katkı sunan Zak Cole, Laura Shin’in Unchained podcast’inde vakfa yönelik en sert kamuoyu değerlendirmesini yaptı: “Ethereum Vakfı tamamen gerçeklikten kopmuş durumda. Asya’da su aygırlarını fonluyorlar ve dünyada Vitalik ve küçük çevresi dışında kimsenin umurunda olmayan işler yapıyorlar.” Cole, Ethereum’un artık bir girişim değil, milyarlarca, trilyonlarca doların söz konusu olduğu olgun ve güçlü bir ekosistem olduğunu vurguladı.
Eski vakıf araştırmacısı Dankrad Feist ise daha ileri giderek, uygulama ve değer yaratma odaklı, 1 milyar dolarlık ETH destekli ayrı bir organizasyon kurulması fikrini kamuoyuna taşıdı. Bu öneri, vakfın kamusal fayda modeline doğrudan bir meydan okuma niteliği taşıyor.
Vakıf içinde de gündem değişiyor. Yeni protokol ekip liderliğine, işlem ücreti (gas limit) sınırının 200 milyona çıkarılması, öneren-oluşturucu ayrımı çalışmalarının ilerletilmesi ve mainnet düzeyinde zkEVM’lerin 128-bit kanıtlanabilir güvenliğe taşınması gibi görevler verildi.
Geçtiğimiz hafta Vitalik Buterin, uzun bir yazıyla eleştirilere yanıt verdi. Buterin, vakfın rolünün yanlış anlaşıldığını savundu: “Ethereum Vakfı, Ethereum’un merkezi değil. Aksine, tanımlı bir amaca sahip, diğer düğümlerle birlikte hareket eden bir düğüm.” Vakfın, sansüre direnç, açıklık, gizlilik ve güvenlik gibi temel değerler etrafında odaklanmasının bilinçli bir stratejik tercih olduğunu belirtti. İçeride “CROPS” olarak adlandırılan bu değerler, vakfın kalan kaynaklarını genişlikten ziyade uzun ömürlülüğe yönlendirmesini sağlıyor.
Yönetişim Krizi ETH Yatırımcılarını Neden İlgilendiriyor?
Vakıf düzeyindeki çatışmanın piyasa üzerindeki etkisi dolaylı ancak gerçek. Geliştirici duyarlılığı, protokolün güvenilirliğini; protokol güvenilirliği ise kurumsal güveni belirliyor. Kurumsal güven, ETH’nin hem finansal varlık hem de altyapı yatırımı olarak konumunu şekillendiriyor.
ETH, halihazırda fiyat baskısı altında bulunuyor. Yönetişimdeki belirsizlik ise ölçülmesi zor ama ekosistemin ivmesinde hissedilen bir güven sorunu yaratıyor.
Ethereum Katman 2 ağı Base üzerinde merkeziyetsiz borsa Aerodrome’un ana geliştirici firması Dromos Labs’in başkanı Chris Buolos, eleştirilerin haklı yönlerini kabul ederken vakfın tarafsızlığının değerine dikkat çekti: “Yönün belirsiz ve savurgan olduğu, uygulama katmanının ikinci planda kaldığı eleştirisi yerinde. Vakıf, aynı anda birçok farklı paydaşa hitap etmeye çalıştı.” Buolos’a göre, rekabet halindeki ekiplerin en iyi uygulamalar konusunda uzlaşması gerektiğinde, odada tarafsız bir aktörün bulunması çoğu zaman hak ettiği değerden fazlasını sunuyor.
Bu gelişmeler, bir ETF onayı veya yaptırım kararı gibi doğrudan işlem yapılabilir nitelikte değil. Ancak, vakıf düzeyinde süregelen yönetişim belirsizliği; güncellemelerde koordinasyon, yol haritası güvenilirliği ve geliştirici tutma gibi alanlarda Ethereum’un rekabet avantajını etkiliyor. Özellikle de rakip Katman 1 projelerinin Ethereum geliştiricilerini agresif şekilde çekmeye çalıştığı bir dönemde, bu durumun önemi daha da artıyor.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: tradingview.com
