Petrol hisseleri yeni bir arz şokunu fiyatlamaya başladı.
Chevron (CVX), Ortadoğu’daki gerilimin artmasıyla birlikte ham petrol fiyatlarının yükselmesi sonucu Ekim 2022’den bu yana en güçlü aylık performansına doğru ilerliyor. Entegre petrol devi temmuz ayında %18’in üzerinde yükseldi. Sektörün bir diğer büyük oyuncusu Exxon Mobil (XOM) ise aynı dönemde %15 değer kazandı.
Ancak Ortadoğu kaynaklı yükselişin arka planında, piyasayı ters yönde etkileyen başka bir unsur daha var: Çin.
Dünyanın en büyük ham petrol ithalatçısı olan Çin, neredeyse son on yılın en düşük seviyelerine inerek petrol alımlarını aniden kesti. Bu durum, yatırımcılar için zor bir soruyu gündeme getiriyor: Jeopolitik risk primi ortadan kalktığında, talep ham petrol fiyatlarını yüksek tutmaya yetecek mi?
Dünyanın En Büyük Petrol Alıcısı Fren Yaptı
LPL Financial başekonomisti Jeffrey J. Roach’a göre, Çin artık petrol üreticilerinin beklediği talep desteğini sağlamıyor.
Roach, son notunda “Çin’in ham petrol ithalatındaki sert düşüş, en azından kısa vadede küresel petrol piyasası için artıştan çok düşüş beklentisi yaratıyor” dedi.
Reuters’ın Çin gümrük verilerine dayandırdığı habere göre, Çin’in haziran ayı ham petrol ithalatı sadece 29,27 milyon metrik ton, yani günlük 7,12 milyon varil olarak gerçekleşti. Bu, bir yıl öncesine göre %41,3’lük bir düşüşe, mayısa göre ise %12’lik ek bir azalmaya işaret ediyor ve Ekim 2016’dan bu yana en düşük günlük ithalat seviyesi oldu.
Son yirmi yılda küresel petrol talebindeki artışın önemli bir kısmını üstlenen bir ülke için bu düşüş göz ardı edilemez.
Roach, yatırımcıların bu rakamların ne anlama geldiğini hafife alıyor olabileceğini düşünüyor. “Çin dünyanın en büyük ham petrol ithalatçısı, bu nedenle son aylardaki büyük düşüş, küresel petrol talebinin en önemli kaynaklarından birinin üreticilerin umduğu desteği vermediğini gösteriyor” diye ekledi.
Çin’in rafineri kullanım oranı haziranda %57,72’ye geriledi. Bu oran, bir yıl öncesine göre 13,09 puanlık bir düşüş anlamına geliyor ve rafinerilerin sadece nakliye aksaklıklarıyla değil, bilinçli olarak ham petrol alımlarını azalttığını gösteriyor.
Ortadoğu’dan yapılan ithalat da son 10 yılın en düşük seviyesine indi. İran’dan alınan ham petrol ise mayısa göre yaklaşık %40 azalarak günlük 800 bin varilin altına düştü.
Neden Ortadoğu’dan Daha Önemli?
Ham petroldeki mevcut yükseliş neredeyse tamamen jeopolitik risklere dayanıyor. Piyasalar, Basra Körfezi’nde olası arz kesintilerine odaklanarak Brent ve WTI fiyatlarına prim ekledi.
Ancak nihayetinde talep, yüksek fiyatların sürdürülebilir olup olmadığını belirliyor. Roach, Çin talebindeki zayıflamanın küresel arz artışıyla çakıştığına dikkat çekiyor.
Roach, “Çin ithalatındaki zayıflama üreticiler için zor bir zamana denk geliyor. OPEC+ kademeli olarak üretimi geri getiriyor ve OPEC dışı arz büyümesi nispeten sağlıklı kalmaya devam ediyor” diyerek, bu eğilimlerin devam etmesi halinde dengenin hızla fazla arza dönebileceğini belirtiyor.
Bu öngörü, ABD Enerji Bilgi İdaresi’nin son tahminiyle de örtüşüyor. Kurum, son jeopolitik gelişmeler nedeniyle petrol piyasalarının üçüncü çeyreğin büyük bölümünde nispeten sıkı kalmasını bekliyor. Ancak bu uyum sürecinin ardından, üretim artışının talebi aşmasıyla küresel piyasaların çatışma öncesindeki fazla arz koşullarına geri döneceğini öngörüyor.
Petrol Hisseleri İçin Yatırım Sorusu
Chevron ve Exxon yatırımcıları için asıl soru, ham petrol fiyatlarının birkaç hafta daha yüksek kalıp kalamayacağı değil. Bugünkü jeopolitik primin, dünyanın en büyük petrol tüketicisinin ciddi şekilde daha az ham petrol aldığı ve OPEC+’nın üretimi artırmaya devam ettiği bir ortamda sürüp süremeyeceği.
Petrol rallisi arz endişeleriyle tetiklendi. Bundan sonraki hareketi ise talep belirleyebilir.
Chevron, ikinci çeyrek sonuçlarını 31 Temmuz’da açıklayacak.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: Benzinga
