ABD’de kripto sürekli vadeli işlemlerine (perpetual futures) ilk kez onay veren düzenleyici kurum, şimdi de aynı yapının ham petrol piyasasında uygulanıp uygulanamayacağını araştırıyor. Yorum talebinde yer alan 67 soru, çözülmemiş pek çok konunun hâlâ masada olduğunu gösteriyor.
29 Mayıs’ta ABD Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu (CFTC), ülkede ilk regüle edilmiş Bitcoin sürekli vadeli işlemlerine onay verdi. 15 Haziran’da ise Kraken, CFTC regülasyonuna tabi kendi perpetual ürünlerini başlattı. Uzun süredir yalnızca yurt dışı platformlarda işlem gören regüle perpetual piyasası, artık ABD içinde de faaliyete geçiyor.
22 Haziran’da CFTC, 22 sayfalık bir yorum talebi yayımlayarak farklı bir soruyu gündeme taşıdı: Aynı yapı ham petrol için de geçerli olabilir mi? Belgenin içeriğine bakıldığında, bu sorunun yanıtı henüz bilinmiyor ve düzenleyici kurum, karar vermeden önce sektörün görüşünü almak istiyor.
Enerji Piyasasında Farklılıklar
Bu talep, sürekli açık piyasalar oluşturma yönündeki daha geniş bir girişimin parçası. CME Group, mayıs sonunda kripto vadeli işlemlerinde 7/24 işlemi başlattı; LMAX ise şubat ayında altını sürekli vadeli işlemler ürünlerine ekleyerek XAU/USD paritesinde kesintisiz işlem imkânı sundu.
CFTC’nin Bitcoin perpetual onayında temel argüman, Bitcoin’in derin, sürekli ve küresel olarak dağılmış bir spot piyasaya sahip olmasıydı. Bu yapı, günün her anında güvenilir bir referans fiyatı oluşmasını sağlıyor.
Sürekli vadeli işlemlerde fonlama mekanizmasının çalışabilmesi için bu referans fiyatı kritik öneme sahip. Referans fiyat olmadan, sözleşme fiyatını dayanak varlığa yakın tutan periyodik ödemeler için güvenilir bir dayanak noktası oluşmuyor.
Ham petrol piyasasında ise durum farklı. WTI veya Brent’in fiziksel piyasası belirli zaman aralıklarında işlem görüyor. Fiyatlar sürekli olarak oluşmuyor, belirli aralıklarla belirleniyor. Hafta sonları piyasalar kapandığında, fonlama oranı hesaplaması için kullanılabilecek bir nakit fiyat bulunmuyor.
CFTC, referans piyasa kapalıyken fonlama oranının nasıl işleyeceğini, Fedwire’ın çalışmadığı cumartesi günleri teminat tamamlama çağrılarının nasıl yönetileceğini ve hafta sonu perpetual fiyat hareketlerinin pazartesi sabahı ticari hedge işlemlerinde kullanılan gösterge fiyatlara etkisinin olup olmayacağını sorguluyor.
Belge, Nisan 2020’de WTI fiyatının varil başına -37,63 dolara gerilediği dönemi de yeniden gündeme getiriyor. Standart vadeli işlem sözleşmeleri, bu tür fiyat sapmalarını vade sonunda çözebiliyor; kaos tek bir sözleşmeyle sınırlı kalıyor.
Sürekli vadeli işlemlerde ise vade sonu yok. Yorum talebinde, vadesiz bir sözleşmede fiyat negatife dönerse ne olacağı doğrudan soruluyor.
Tüm taraflar bu sürece sıcak bakmıyor. CME Group, perpetual onayına karşı CFTC’ye dava açtı. Şirket, bu sözleşmelerin Dodd-Frank yasasına göre swap olarak değerlendirilmesi ve daha sıkı kurallara tabi olması gerektiğini savunuyor.
Aracı Kurumlar İçin Anlamı
Yorum talebinde, 7/24 işlem gören türev ürünler için önemli bir pratik sorun da öne çıkıyor: Takas ve ödeme altyapısı.
CFTC, hafta sonu geleneksel ödeme sistemlerinin kapalı olduğu zamanlarda teminat olarak tokenlaştırılmış varlıklar veya stablecoin’lerin kullanılması gerekip gerekmediğini soruyor. Bu soru, 7/24 ürünler için teminat altyapısı kuran tüm aracı kurumları doğrudan ilgilendiriyor.
CFTC Başkanı Mike Selig, kurumun pozisyonunu “katılımcıların ve kamunun manipülasyon ve piyasa bozulmasına karşı güvendiği korumaları sürdürürken, sorumlu inovasyonu desteklemek” olarak özetliyor.
Yorum talebindeki 67 soru, dayanak varlık dijital değil de fiziksel bir emtia olduğunda bu dengenin sağlanmasının ne kadar karmaşık olduğunu gösteriyor.
Enerji perpetual ürünleri için kamuya açık yorum süreci başlatıldı. Görüş bildirme süresi, Federal Register’da yayımlanmasından yaklaşık 30 gün sonra sona erecek. CFTC, olası yeni düzenlemeler için bir takvim açıklamadı.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: tradingview.com
