Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei, geçen ay yapay zekâ tarafından yönetilecek “insan dışı şirketler” oluşturulmasına yönelik bir yasa tasarısı açıklayarak hem heyecan hem de endişe yarattı. Ancak, önerilen düzenlemeye göre bu şirketlerde insan müdahalesi zorunlu olacak.
Milei, The Financial Times’ta yayımlanan bir makalesinde, insan çalışan olmadan faaliyet gösterebilecek, yapay zekâ ajanlarının veya robotların “öngörülemeyen ortamlarda bağımsız kararlar alabileceği” yeni bir şirket türünü anlattı. Birçok hukukçuya göre, Arjantin bu alanda yasal bir kategori oluşturan ilk ülke olmaya hazırlanıyor.
Milei’nin “Yatırıma açığız” açıklaması, İsrailli tarihçi Yuval Noah Harari’nin, yapay zekâya fazla yetki verilmesinin şirketlerin hesap verebilirliğini azaltabileceği yönündeki eleştirilerine yol açtı.
Ancak şirket avukatları, gerçekte önerinin devrimsel olmadığını belirtiyor. Şirketler hukukunu modernleştirmeyi ve bürokrasiyi azaltmayı amaçlayan kapsamlı yasa paketinin bir parçası olan “otomatik şirket” modelinde, operasyonları denetleyecek bir insan yönetici bulundurulması zorunlu olacak.
Tasarı, şirket yönetimlerinin karar alma süreçlerinde yapay zekâdan yararlanmasına izin verirken, yöneticilerin sonuçları denetleme sorumluluğunu ortadan kaldırmıyor.
Delaware Üniversitesi Weinberg Kurumsal Yönetim Merkezi Direktörü Lawrence Cunningham, insan müdahalesinin tamamen ortadan kaldırılmasının “fazla radikal bir ilk adım” olacağını belirtti. Yine de Cunningham, Milei’nin önerisini cesur bulduğunu söyledi.
“Burada dünyayı değiştirmekten ziyade, insan kaynakları olmadan da bir işin yönetilebileceğini kabul ediyoruz. Bu bir başlangıç.” dedi.
Tasarıyı hazırlayan hukuk profesörlerinden Diego Duprat, yapay zekâ destekli kasiyersiz süpermarketleri örnek göstererek, otomatik şirketlerin bazı biçimlerinin hâlihazırda var olduğunu ifade etti.
Tasarıya göre, yapay zekâ veya algoritmik sistemlerin neden olduğu zararlardan şirket sorumlu tutulacak.
Cumhurbaşkanlığı sözcülüğü yetkilisi, şu anda tasarıyla bağlantılı herhangi bir şirket veya yatırım taahhüdü bulunmadığını belirtti.
Yetkili, “Yenilikçi bir öneri sunuyoruz ve bu, Arjantin’i otomatik şirketlerin kurulması için cazip bir yargı alanı haline getirmeyi amaçlıyor. Bu proje, yatırım çekmek için daha iyi koşullar yaratmak açısından kilit önemde.” dedi.
Enflasyonu önemli ölçüde düşüren ve yabancı yatırımcıları teşviklerle çekmeye çalışan Milei, Arjantin’i geleceğin yapay zekâ merkezi olarak konumlandırmak istiyor. Patagonia’nın soğuk iklimi ve enerji arzı, veri merkezleri için ideal koşullar olarak öne çıkarılıyor. OpenAI ve Sur Energy, ekim ayında 25 milyar dolara kadar yatırımla bir veri merkezi kurma planlarını açıklamıştı.
ÖNGÖRÜLEBİLİR ÇERÇEVE
Buenos Aires eyaletinde kurumsal avukat olan Maria Gisele Cano, şirketlerin merkezinde yapay zekâ kullanımına atıfta bulunan bir yasanın bile yatırımcı çekebileceğini belirtti. Cano, Arjantinli ve yabancı girişimcilerden bu öneriyle ilgili onlarca soru aldığını söyledi.
“Bu şirketler, faaliyetlerini yürütmek için daha net ve öngörülebilir bir çerçeveye sahip olacak.” dedi.
Alabama Üniversitesi hukuk fakültesinde yapay zekâ üzerine çalışan profesör Yonathan Arbel, Arjantin’in yapay zekâ işine elverişli bir ortam oluşturması halinde “büyük bir rekabet avantajı” elde edebileceğini söyledi. Arbel, tasarıda yapay zekâ ajanlarının insan ve şirketlerle etkileşim için dijital kimliğe sahip olması gerektiğinin belirtilmesinin faydalı olacağını ekledi.
Öneri ayrıca, blokzincir tabanlı merkeziyetsiz otonom organizasyonların (DAO) kurulmasına da imkân tanıyor. Bu yapıda üyeler, dijital tokenlar ile öneriler üzerinde oy kullanabilecek.
Arjantin, Latin Amerika’nın önde gelen kripto para piyasalarından biri. Bitcoin Arjantin’in eski başkanı Ricardo Mihura Estrada, token kullanıcılarının kimliklerinin tespit edilip kaydedilmesi şartının, anonimlik üzerine kurulu bir sektör için zorluk yaratacağını belirtti.
“İyi niyetli bir girişim olduğunu düşünüyorum ancak blokzincir dünyasında benimsenmesinin zor olacağını görüyorum.” dedi.
Cumhurbaşkanlığı sözcülüğü yetkilisi, token kullanıcılarının kimliğinin tespit edilmesinin asgari bir güvenlik gerekliliği olduğunu vurguladı. “Tamamen anonim kalmak isteyen DAO’lar bu rejim dışında faaliyet göstermeye devam edebilir, ancak yasal avantajlardan yararlanamaz.” ifadesini kullandı.
SİLİKON VADİSİ’NDEN BAKIŞ
Milei’nin otomatik şirketler vizyonu, OpenAI CEO’su Sam Altman’ın, yapay zekâ sayesinde tek çalışanlı bir şirketin 1 milyar dolar değerlemeye ulaşabileceği yönündeki öngörüsünü yansıtıyor.
Weinberg Center araştırmacısı Emerald Greywoode’a göre, Teksas ve Utah gibi bazı ABD eyaletleri, şirketlerin yapay zekâ ile denemeler yapabilmesi için yasal çerçeveler oluşturdu. Bu düzenlemeler, başlangıçta daha fazla insan denetimi gerektiren yönergeler içerebiliyor.
Uzmanlar, mevcut teknik kapasitenin, yapay zekâ ajanlarının tamamen otonom iş kararları alması için yeterli olmadığını belirtiyor. Ancak, Basis Set Ventures’ın yönetici ortağı ve yapay zekâ girişimlerine yatırım yapan Lan Xuezhao’ya göre, Silikon Vadisi’ndeki girişimciler çalışan istihdamı yerine, aynı işleri yapacak yapay zekâ bilişim gücüne bütçe ayırmaya başladı.
Xuezhao, yapay zekâ girişimcilerinin en çok bilişim gücüne, çiplere ve enerjiye erişim ile maliyetler konusunda endişeli olduğunu, ABD ve Avrupa’da düzenleyici kurumların yapay zekâya yönelik daha sıkı kurallar getirmesiyle hafif düzenlemelerin cazip hale gelebileceğini söyledi.
Buna rağmen, Lan’a göre yalnızca Milei’nin yasa tasarısı Arjantin’i bir yapay zekâ merkezi haline getirmeye yetmeyecek.
“En önemli unsur, yeteneklerin Arjantin’e gidip gitmeyeceği. İnsanlar onları takip edecektir.” dedi.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: investing.com
