Anthropic ve SpaceX halka arzı öncesinde federal bağımlılık ve yatırımcı riskleri öne çıkıyor

Anthropic ve SpaceX halka arzı öncesinde federal bağımlılık ve yatırımcı riskleri öne çıkıyor

On yıllardır Silikon Vadisi, yatırımcılara tanıdık bir hikaye sundu: Büyük şirketler garajlardan, yurt odalarından ve parlak kuruculardan doğar; devlet ise varsa da arka planda kalır. Ancak tarihin en çok beklenen iki halka arzı yaklaşırken, Anthropic ve SpaceX yeni nesil teknoloji devlerinin yalnızca girişim sermayesine değil, Washington’a da çok şey borçlu olduğunu gösteriyor.

Her ne kadar farklı sektörlerde faaliyet gösterseler de, Anthropic ve SpaceX ABD hükümeti için vazgeçilmez ortaklara dönüştü. Bu iki şirket, Amerikan ekonomisinde daha geniş bir değişimi temsil ediyor: Devlet talebi, yeniden büyük şirketlerin ortaya çıkmasında önemli bir rol oynuyor.

SpaceX

Elon Musk’ın liderliğindeki uydu ve roket şirketi SpaceX, yıllar içinde kendini iddialı bir girişimden NASA, Pentagon ve ABD istihbarat kurumları için kritik bir yükleniciye dönüştürdü. 2025’te ABD Uzay Kuvvetleri, toplam 13,7 milyar dolarlık fırlatma sözleşmesi verdi ve bunun en büyük payı olan 5,9 milyar dolar ve 28 görev SpaceX’e gitti.

Şirket, NASA ve Pentagon için uydu ve astronot fırlatmanın ötesinde, askeri iletişim, afet müdahalesi ve ulusal güvenlik operasyonları için giderek daha önemli hale gelen Starlink uydu internet ağını da işletiyor.

Devletin hem SpaceX fırlatmalarına hem de Starlink bağlantısına daha fazla bağımlı hale gelmesiyle, SpaceX ticari bir uzay girişiminden Washington’ın uzay ve savunma planlarının merkezinde yer alan stratejik bir ortağa dönüştü.

Ancak hızla büyüyen bu girişim, denetimden muaf değil. Analistler, SpaceX’in yaklaşan halka arzını yüksek riskli olarak değerlendiriyor. Şirketin 1,75–2 trilyon dolarlık değerlemesi, yaklaşık 90–100 kat geçmiş satışlara denk geliyor ve yakın zamanda açıklanan 4,9 milyar dolarlık net zarara rağmen bu seviyede bulunuyor.

Başlıca endişeler arasında, erken dönem hissedarların satış yapmasına olanak tanıyan kademeli kilit açılımları, şirketin temel göstergelerden kopuk değerlemesi ve Musk’ın yapay zekâ girişimi xAI ile Şubat 2026’da gerçekleşen tartışmalı birleşmenin getirdiği nakit yakma ve yönetim riskleri yer alıyor.

Reuters’ın haberine göre, New York Eyaleti Denetçileri Mark Levine ve Thomas DiNapoli ile California Kamu Çalışanları Emeklilik Sistemi CEO’su Marcie Frost dahil olmak üzere büyük ABD emeklilik fonu yöneticileri, Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’na (SEC) halka arzda daha sıkı denetim uygulanması çağrısı yaptı. Yetkililer, Musk’a verilen geniş yetkilerden, orantısız oy kontrolünden, CEO olarak görevden alınmasını engelleme imkanından ve hissedarların SpaceX’e karşı mahkemede dava açmasını sınırlayan zorunlu tahkim gibi yasal korumalardan endişe duyduklarını belirtti.

Anthropic

Anthropic, kısa süre önce 65 milyar dolarlık Seri H yatırım turuyla 965 milyar dolarlık değerlemeye ulaşarak, gizli halka arz başvurusu öncesinde dünyanın en değerli girişimi olarak OpenAI’ı geride bıraktı.

Aynı zamanda şirket, ulusal güvenlik alanında da derin bir rol üstlenmiş durumda. CEO Dario Amodei’nin kamuya açık açıklamasına göre, Anthropic, modellerini ABD hükümetinin gizli ağlarında ve ulusal laboratuvarlarında kullanan ilk öncü yapay zekâ şirketlerinden biri oldu. Şirketin teknolojisi, istihbarat analizi, operasyonel planlama, siber operasyonlar ve diğer devlet işlevlerinde kullanılıyor.

Amodei, “ABD hükümetinin gizli ağlarında modellerimizi konuşlandıran ilk öncü yapay zekâ şirketiydik,” dedi.

Buna rağmen, Anthropic yaklaşan halka arzı öncesinde benzeri görülmemiş devlet riskleriyle karşı karşıya. Bu riskler, özellikle federal kurumlarla yaşanan anlaşmazlıklardan kaynaklanıyor. Yılın başlarında, Anthropic’in Pentagon’un teknolojisinin kitlesel gözetim ve otonom silahlar gibi alanlarda daha geniş kullanımına izin verme taleplerini reddettiği bildirildi. Şirketin bu anlaşmazlık sırasında yaklaşık 200 milyon dolarlık bir askeri sözleşmesi bulunuyordu.

Anthropic, Savaş Bakanlığı’nın tedarik zinciri risk sınıflandırmasını iptal ettirmek için birden fazla dava açtı. Yatırımcılar ise devam eden bu davaların Wall Street’teki halka arz sürecini karmaşıklaştırabileceği uyarısında bulundu.

‘Egemen Yapay Zekâ Kapasitesi’

Dünyanın dört bir yanındaki hükümetler, “egemen yapay zekâ” kapasitesi olarak adlandırılan, kritik kamu hizmetleri, savunma sistemleri ve istihbarat kurumlarının en son yapay zekâya erişimini güvence altına almak için yarışıyor. Araştırmacılar, yapay zekâ altyapısının jeopolitik rekabet ve ulusal egemenlikle iç içe geçtiğini savunuyor.

Bu ortamda, bu sistemleri sağlayabilen şirketler yalnızca tedarikçi olmaktan çıkıyor, stratejik varlık haline geliyor. Bu da yatırımcıların Anthropic ve SpaceX’i geleneksel halka arz adaylarından neden farklı değerlendirdiğini açıklıyor.

Her iki şirket de yalnızca ürün satmıyor. SpaceX, hükümetlerin giderek daha fazla bağımlı olduğu fırlatma kapasitesi, uydu iletişimi ve uzay altyapısı sunuyor. Anthropic ise, hükümetlerin siber güvenlikten kamu hizmetlerine kadar her alanda yapay zekâyı entegre etmeye çalıştığı bir dönemde, istihbarat altyapısı sağlıyor.

Sonuç olarak, büyümesi yalnızca tüketicilere ve şirketlere değil, aynı zamanda ulusal önceliklere de bağlı olan yeni bir teknoloji şirketi sınıfı ortaya çıkıyor.

ETF Fiyat Hareketi

Procure Space ETF (UFO) ve Tema Space Innovators (NASA) güçlü bir performans sergiliyor. Her iki fon da sırasıyla 68 dolar ve 43 dolar ile rekor seviyelere ulaştı. Yönetilen varlıklar da artmaya devam ediyor.

Ayrıca, iShares Future AI & Tech ETF (ARTY) yaklaşık 80 dolar seviyesinden işlem görüyor.