ABD Hazine Bakanlığı’na bağlı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC), İran’ın en büyük dijital varlık borsası Nobitex ve üç diğer İran merkezli kripto platformunu bugün yaptırım listesine aldı. Bu adım, Trump yönetiminin Tahran’ın dijital finans altyapısına yönelik bugüne kadarki en sert müdahalesi olarak öne çıkıyor.
OFAC verilerine göre, Nobitex 2025 yılında İran’daki dijital varlık girişlerinin %50’sinden fazlasını işledi. Platform, İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), fidye yazılımı operasyonları ve ABD’nin İran’daki askeri operasyonlarının ardından yaşanan internet kesintileri sırasında rejim varlıklarının gizlenmesiyle bağlantılı ödemelerde aracı olarak kullanıldı.
Hazine Bakanı Scott Bessent, alınan kararı duyururken İran ekonomisindeki kötüleşmenin, yönetimin “maksimum baskı” stratejisinin etkili olduğunun göstergesi olduğunu belirtti. Bessent, İran ekonomisi serbest düşüşteyken rejimin dijital varlık teknolojilerini kendi çıkarları için kullandığını, bu kapsamda yaptırımlardan kaçınma ve varlık transferi gibi faaliyetlerde bulunduğunu vurguladı.
Yaptırım kararı yalnızca tek bir platformla sınırlı kalmadı. İşlem hacmine göre İran’ın ikinci büyük kripto borsası olan Wallex, 2025’te ülkeye giren dijital varlıkların %12’sini işledi ve IRGC bağlantılı işlemleri kolaylaştırdı. Bitpin ise %10’luk payıyla, İran yaptırımlarını aşmaya çalışan yatırımcıların desteğini aldı. 2018’de Tahran’da kurulan Ramzinex, aralarında devlet destekli bir İran finans kuruluşuna yapılan ödemelerin de bulunduğu toplam 2,45 milyar doların üzerinde işlem gerçekleştirdi.
ABD-İran Arasında Ekonomik ve Kripto Gerilimleri
Bu adım, İran’ın kripto gölge ekonomisinin ulaştığı boyutun ABD ulusal güvenlik yetkilileri için merkezi bir endişe haline geldiği bir dönemde atıldı. İran’ın genel kripto altyapısının yaklaşık 7,8 milyar dolar büyüklüğünde olduğu tahmin ediliyor. Blok zinciri analiz şirketi Elliptic, Nobitex’i IRGC finansal faaliyetleriyle uyumlu cüzdanlar ve işlemler ağına bağladı.
Nisan 2026’da Tether, İran Merkez Bankası’na ait iki cüzdanda tutulan toplam 344,2 milyon doları dondurdu. Bu cüzdanların IRGC-Kudüs Gücü ve Hizbullah ile bağlantılı olduğu tespit edildi. TRM Labs, bu işlemi İran’ın egemen kripto rezervlerine yönelik zincir üstü en büyük dondurma işlemi olarak tanımladı.
Bessent, geçen ay Fox Business’a yaptığı açıklamada, ABD’nin bugüne kadar yaklaşık 1 milyar dolarlık İran kripto varlığına el koyduğunu açıkladı.
Nobitex Yönetimine Yaptırım
Bugünkü yaptırım kararını önceki turlardan ayıran en önemli unsur, Nobitex’in üst düzey yöneticilerinin de hedef alınması oldu. OFAC, borsanın yönetim kurulu başkanı, kurucu ortağı ve eski CEO’su Amir Hossein Rad’ı, Haziran 2025’te yaşanan 90 milyon dolarlık siber saldırı sonrası Nobitex’in faaliyetlerini yeniden organize ettiği gerekçesiyle yaptırım listesine ekledi.
Ayrıca, eski İran Dini Lideri Hamaney’in yakın çevresinde yer alan Kharrazi ailesinden iki kurucu ortak ile mevcut CEO Seyed Ali Khoee de yaptırım kapsamına alındı. Analistler, platformların ötesinde bireylerin hedef alınmasının, yöneticileri kişisel varlık dondurma ve ikincil yaptırımlar riskiyle karşı karşıya bıraktığı için daha caydırıcı bir strateji olduğunu belirtiyor.
ABD Hazine Bakanlığı’nın İki Başkanlık Kararnamesi
Hazine Bakanlığı, iki başkanlık kararnamesine dayandı: Terörle mücadele yetkisi sağlayan E.O. 13224 ve İran finans sektöründe faaliyet gösteren kişi ve kurumları hedef alan E.O. 13902. Her iki kararname de aynı sonucu doğuruyor: Yaptırım listesine alınan kişi ve kurumların ABD’deki tüm malvarlıkları donduruluyor ve onlarla iş yapan yabancı şirketler veya finans kuruluşları da ikincil yaptırım riskiyle karşı karşıya kalıyor.
Sektördeki uyum uzmanlarının yakından takip ettiği konu ise, SDN (Specially Designated Nationals) listesine eklenen bu platformların stablecoin ihraççıları ve yabancı borsalar tarafından İranlı kullanıcıların toplu olarak engellenmesine yol açıp açmayacağı.
OFAC, yılın başında İran merkezli dijital varlık borsalarının SDN listesinde yer alıp almadığına bakılmaksızın bloke finansal kuruluşlar olarak değerlendirildiğini açıklamıştı. Ancak SDN listesine açıkça eklenmek, küresel muhataplar için ikincil yaptırımları tetikliyor ve stablecoin ihraççılarına toplu dondurma işlemleri için doğrudan yasal gerekçe sunuyor.
Hazine Bakanlığı ayrıca, Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan ödemeleri kolaylaştıran kişi veya şirketlerin — ister itibari para, ister dijital varlık, isterse gayriresmi takas yoluyla olsun — yaptırım riskiyle karşı karşıya kalacağı uyarısında bulundu. 27 Mayıs 2026’da OFAC, IRGC bağlantılı uluslararası deniz taşımacılığından haraç toplamayı amaçlayan “Persian Gulf Strait Authority” adlı yapıyı da yaptırım listesine ekledi.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: cryptorank.io
