N

Borsada ├že┼čitli i┼člemleri ger├žekle┼čtirebilmek i├žin farkl─▒ emir t├╝rleri kullan─▒l─▒r. Bu emirler, yat─▒r─▒mc─▒lar─▒n k├ór oranlar─▒n─▒ do─črudan etkiler. Bu nedenle bireyler, do─čru emir tiplerini se├žerek k├ór oranlar─▒n─▒ maksimum seviyeye ├ž─▒karmay─▒ hedefler. Borsa emirleri, yat─▒r─▒mc─▒lar─▒n al─▒m sat─▒m i┼člemlerine dair direktifler olarak tan─▒mlanabilir. Borsada s─▒k kullan─▒lan bu direktiflerden biri de normal emirdir. Normal emir; 1 lot ve katlar─▒ndan olu┼čur. K├╝surats─▒z olarak verilen bu emirler, farkl─▒ ├že┼čitleriyle yat─▒r─▒mc─▒lara de─či┼čik k├órlar sunar. Borsada normal emir nedir sorusuna k─▒saca bu ┼čekilde yan─▒t verilebilir.

Normal Emir Ne ─░┼če Yarar?   

Normal emirler, pek ├žok ama├žla kullan─▒labilir. K├ór elde etmek ve piyasan─▒n gidi┼čat─▒na g├Âre aksiyon almak i├žin tercih edilen normal emirler, giri┼čimcilerin sa─čl─▒kl─▒ ad─▒mlar atmalar─▒na olanak tan─▒r. Risk oran─▒ az olan bu emirler sayesinde ki┼čiler do─čru karar verebilir. Normal direktifler, yat─▒r─▒mc─▒lar─▒n do─črudan i┼člem yapabilmeleri ve k├ór oranlar─▒n─▒ artt─▒rabilmeleri ad─▒na son derece ├Ânemlidir. 

Normal emirler, i┼člevlerine g├Âre farkl─▒ ├že┼čitlere ayr─▒l─▒r. Bunlar; limit fiyatl─▒, ├Âzel limit fiyatl─▒, ├Âzel limit de─čerli, kalan─▒ iptal et, a├ž─▒l─▒┼č ve kapan─▒┼č fiyatl─▒ ┼čeklinde s─▒ralan─▒r. Normal emirler genellikle kripto d─▒┼č─▒ndaki borsalarda kullan─▒lan bir direktif t├╝r├╝d├╝r. Bu emir t├╝r├╝, borsa taraf─▒ndan verilen fiyat ve ├ževresinde i┼člem yapmak i├žin kullan─▒l─▒r. ├ľzel emirler ise borsa taraf─▒ndan belirlenen limitlerin ├╝zerinde i┼člem yapmaya olanak sa─člar. 

Borsada Nas─▒l Emir Verilir?

Borsada yat─▒r─▒mc─▒lar emirlerini do─črudan iletemez. Giri┼čimciler, al─▒m sat─▒m emirlerini arac─▒ kurumlar vas─▒tas─▒yla borsaya bildirir. Arac─▒ kurumlar─▒n ise bu emir taleplerini piyasaya uygun ┼čekilde d├╝zenleyerek iletmeleri gerekir. Yat─▒r─▒mc─▒lar─▒n ├Âncelikle arac─▒ kurumlara iletti─či bu direktiflere m├╝┼čteri emri ad─▒ verilir. Bu kurumlar─▒n, m├╝┼čterilerden alarak borsaya iletti─či taleplere ise borsa emirleri denir. Borsa emirlerinin yaz─▒l─▒ olarak iletilmesi gerekir. BIST normal emirler de ayn─▒ ┼čekilde ger├žekle┼čtirilir.  

Arac─▒ kurumlar, m├╝┼čterilerinden gelen emir taleplerini borsan─▒n ko┼čullar─▒na g├Âre bu mecraya hitaben d├╝zenler. Borsaya iletilen bu direktifleri, normal ve ├Âzel emir olarak ay─▒rmak m├╝mk├╝nd├╝r. ├ľzel emirler; g├╝nl├╝k, anl─▒k ve tarihli olmak verilebilir. ├ľzel emirlerin ger├žekle┼čmesi i├žin borsan─▒n onay verme ┼čart─▒ vard─▒r. Normal emirlerin i┼čleme al─▒nmas─▒ ise daha kolayd─▒r.   

Nominal de─čer; para, ├žek, hisse senedi, tahvil ve pul gibi ├že┼čitli menkul k─▒ymetlerin ├╝zerinde yaz─▒l─▒ olarak belirtilen miktard─▒r. Bahsedilen kavram, itibari de─čer olarak da bilinir. Nominalin kelime anlam─▒ ise ÔÇťyaz─▒l─▒ olan ifadeÔÇŁ ┼čeklindedir. S├Âz konusu terim, finans ve ekonomide s─▒kl─▒kla kullan─▒l─▒r. Nominal de─čer, al─▒m g├╝c├╝n├╝ temsil etmeyen yaz─▒l─▒ miktar olarak da a├ž─▒klanabilir. Bu a├ž─▒dan reel k─▒ymetten ayr─▒l─▒r. ─░tibari de─čer, par veya face value olarak da bilinir. 

K─▒ymet miktar─▒n─▒ belirten bu terim, yaln─▒zca hisse senedi veya tahvillerin ├╝zerinde yazan de─čerdir. Bono nominal de─čer nedir sorusunun yan─▒t─▒ ise senedin vadesinde ├Âdenecek tutar ┼čeklinde a├ž─▒klan─▒r. K─▒ymetli evrakta bu kavramda spek├╝latif veya de─či┼čken unsurlar, aksi belirtilmedi─či s├╝rece yer almaz. Nominal de─čer nedir sorusuna bu ┼čekilde cevap verilebilir.  

1 TL nominal de─čerli pay ne demek sorusunu kapsaml─▒ bir ┼čekilde a├ž─▒klamak bu terimin ├žok daha iyi anla┼č─▒lmas─▒n─▒ da m├╝mk├╝n k─▒lar. ┼×irketler pay da─č─▒t─▒rken itibari k─▒ymetleri baz al─▒n─▒r. Bu ba─člamda 1 TL nominal de─čerli hisse miktar─▒ndan s├Âz edilebilir. Bahsedilen durumdaki pay da─č─▒t─▒m─▒nda, k─▒ymeti en az 1 TL olan hisselere hak verilece─či ifade edilir. 

Hisse Senetlerinde Nominal De─čer Nedir?

Hisse senetleri i├žin de itibari de─čer kavram─▒n─▒ bilmek ├Ânemlidir. Bu sayede yat─▒r─▒mc─▒ belgitler ├╝zerinde yer almas─▒ gereken bilgilere h├ókim olur. Nominal de─čer hesaplamalar─▒ ile belirlenen tutar, senedin ├╝zerinde bulunmal─▒d─▒r. Pay belgitlerinin toplam─▒, ┼čirketin esas sermaye tutar─▒n─▒ g├Âsterir. T├╝rk Ticaret KanunuÔÇÖna g├Âre ├╝lkemizdeki en d├╝┼č├╝k nominal hisse de─čeri 1 kuru┼č olarak belirlenmi┼čtir. ┼×irketler hisse senetlerindeki pay miktar─▒n─▒ kanunen se├žilenden y├╝ksek olmas─▒ ┼čart─▒yla ├Âzg├╝rce d├╝zenleyebilir.

Hisse Senedinin Nominal De─čeri Nas─▒l Hesaplan─▒r?

Nominal de─čer nas─▒l hesaplan─▒r sorusuna cevap vermek i├žin senette belirtilen bilgilere g├Âz atmak gerekir. ├ľrne─čin senet ├╝zerinde 1 TL olarak g├Âsterilen hissenin miktar─▒ ele al─▒nabilir. Bu miktar─▒n itibari de─čer hesaplamas─▒ndaki kar┼č─▒l─▒─č─▒ yine 1 TLÔÇÖdir. Belgeler ├╝zerinde fiilen yer alan miktar ├Ânemlidir. Hisse senedi nominal de─čeri nas─▒l hesaplan─▒r sorusuna k─▒saca ├Âdenmi┼č sermayenin, ┼čirketin hen├╝z bedelini vermedi─či belgit adedine b├Âl├╝nmesi ┼čeklinde cevap verilebilir.  

Bir Pay─▒n Nominal De─čeri Ne Anlama Gelir?

Nominal de─čer ne demek sorusu, pay ├╝zerinden ele al─▒nd─▒─č─▒nda en k├╝├ž├╝k miktar─▒ g├Âsterir. S├Âz konusu kavram, ┼čirketin en y├╝ksek sermayesi kadar olabilir. Firmalar itibari de─čerleri kendileri belirleyebilir. Genellikle sermayenin da─č─▒t─▒m─▒n─▒ kolayla┼čt─▒rmak i├žin katlanabilir veya b├Âl├╝nebilir miktarlar─▒n kullan─▒lmas─▒ ├Ânerilir. ─░tibari de─čer, ara kazan├ž ticareti gibi ├že┼čitli i┼člemlerin tahvilleri i├žin de vade sonunda yat─▒r─▒mc─▒n─▒n alaca─č─▒ toplam bedeli ifade edebilir. Senet, faiz ┼čart─▒ ta┼č─▒m─▒yorsa belirtilen miktar kredi de─čeri ile ayn─▒ olur.

Bireysel ve kurumsal varl─▒klar─▒n sahip oldu─ču bir piyasa de─čeri vard─▒r. Bu de─čerin bulunmas─▒ i├žin varl─▒k ve y├╝k├╝ml├╝l├╝klerin hesaplanmas─▒ gerekir. Mevcut para, ta┼č─▒nmaz ve gayrimenkul de─čerinden bor├ž miktar─▒ ├ž─▒kar─▒l─▒nca elde edilen sonu├ž, net aktif de─čeri olarak tan─▒mlan─▒r. Ba┼čka bir ifadeyle, bilan├žoda yer alan varl─▒klardan y├╝k├╝ml├╝l├╝kler ├ž─▒kar─▒l─▒nca elde edilen sonu├ž net aktif de─čeridir.

Net aktif de─čer hesaplama ├Ârneklerinden bahsetmeden ├Ânce varl─▒k ve y├╝k├╝ml├╝l├╝k kavramlar─▒na de─činmek faydal─▒ olur. Piyasada de─čeri olan her unsur, varl─▒k olarak tan─▒mlan─▒r. ├ľrne─čin; gayrimenkul, araba, hisse, nakit para ve teknolojik e┼čyalar birer varl─▒kt─▒r. Masraflar ve bor├žlar ise y├╝k├╝ml├╝l├╝k kapsam─▒na girer. Net aktif de─čeri, varl─▒k ile y├╝k├╝ml├╝l├╝k aras─▒ndaki fark─▒ ifade eder.

Net aktif de─čer form├╝l├╝, varl─▒klar─▒n cari piyasa ko┼čullar─▒nda sat─▒lmalar─▒ durumunda kazan─▒lmas─▒ muhtemel nakit miktar─▒n─▒ ifade eder. Bu form├╝l; ki┼čisel olarak sahip olunan mallar─▒n yan─▒ s─▒ra ┼čirket sermayeleri, ta┼č─▒nmazlar─▒ ve yat─▒r─▒m fonlar─▒ i├žin de uygulanabilir. S├Âz konusu de─čer, enflasyon ve d├Âviz kuru gibi etkenler hesaba kat─▒larak belirlenir.

Net Aktif De─čeri Y├Ântemi ile Hesaplama Nas─▒l Yap─▒l─▒r?

ÔÇťNet aktif de─čeri nas─▒l hesaplan─▒r?ÔÇŁ sorusunu yan─▒tlarken g├╝ncel piyasa ┼čartlar─▒n─▒ g├Âz ├Ân├╝nde bulundurmak gerekir. Her varl─▒─č─▒n piyasada belli bir de─čeri vard─▒r. Enflasyon veya talebin art─▒p azalmas─▒na ba─čl─▒ fiyat de─či┼čiklikleri, bu de─čeri etkiler. Y├╝k├╝ml├╝l├╝kler de ayn─▒ ┼čekilde enflasyondan veya d├Âviz kurundaki art─▒┼čtan etkilenebilir.

Net aktif de─čer form├╝l├╝, y├╝k├╝ml├╝l├╝klerin varl─▒klardan ├ž─▒karmas─▒na dayal─▒d─▒r. Gayrimenkul, hisse ve nakit varl─▒klar─▒n─▒n toplam de─čeri 1.000.000 TL olan bir ki┼činin 250.000 TL borcu oldu─čunu varsayal─▒m. Bu durumda ki┼činin varl─▒klar─▒n─▒n net aktif de─čeri 750.000 TL olarak hesaplan─▒r. S├Âz konusu hesaplama, varl─▒k ve y├╝k├╝ml├╝l├╝klerin mevcut piyasa ko┼čullar─▒ndaki durumuna g├Âre yap─▒l─▒r.

Yat─▒r─▒m Fonlar─▒n─▒n Net Aktif De─čeri Nas─▒l Hesaplan─▒r?

Yat─▒r─▒m fonlar─▒ndan bahsetmeden ├Ânce ÔÇťPay ba┼č─▒na net aktif de─čer nedir?ÔÇŁ sorusunu yan─▒tlamak faydal─▒ olur. Bu kavram; belli bir hisseye veya fona payda┼č ki┼čilerin sahip olduklar─▒ varl─▒klar─▒n, de─čerlerin, alacak ve bor├žlar─▒n hesaplanmas─▒yla elde edilen sonucu ifade eder. Yat─▒r─▒m fonlar─▒n─▒n net aktif de─čer hesaplamas─▒ da bu ├žer├ževede yap─▒l─▒r. Hisselerin sahip olduklar─▒ parasal varl─▒ktan y├╝k├╝ml├╝l├╝kler ├ž─▒kar─▒ld─▒─č─▒nda s├Âz konusu de─čere ula┼č─▒l─▒r.  

Yat─▒r─▒m fonlar─▒n─▒n net aktif de─čerleri, g├╝n i├žinde de─či┼čiklik g├Âsterir. Ba┼čka bir ifadeyle, g├╝n sonunda elde edilen fon fiyat─▒, net aktif de─čer olarak tan─▒mlan─▒r. S├Âz konusu de─čer hesapland─▒ktan sonra elde edilen rakam payda┼člara e┼čit bir bi├žimde b├Âl├╝n├╝r.

┼×irketlerin Net Aktif De─čeri Nas─▒l Hesaplan─▒r?

┼×irketlerin sahip olduklar─▒ parasal varl─▒klar, gayrimenkuller, ta┼č─▒nmazlar, alacaklar ve bor├žlar net aktif de─čerini belirler. Ki┼čisel varl─▒klarda ve yat─▒r─▒m fonlar─▒nda oldu─ču gibi ┼čirketlerde de bu de─čer, varl─▒klardan y├╝k├╝ml├╝l├╝klerin ├ž─▒kar─▒lmas─▒yla hesaplan─▒r. Firmalar─▒n de─čerleri y─▒ll─▒k sonu├žlar ├╝zerinden elde edilir. ┼×irketlerde net aktif de─čer, amortisman ├╝zerinden belirlenir. Firma varl─▒klar─▒, y─▒l sonunda hesaplan─▒r ve amortisman bedelleri elde edilen sonu├žtan d├╝┼č├╝l├╝r. B├Âylece ┼čirketlerin net aktif de─čeri bulunur.

Genellikle anonim ortakl─▒klar taraf─▒ndan tercih edilen nama yaz─▒l─▒ hisse senedi, sahibinin ad─▒n─▒ i├žeren k─▒ymetli evrak t├╝r├╝d├╝r. 6102 say─▒l─▒ T├╝rk Ticaret Kanunu’na g├Âre hisse senedi, yasal olarak pay senedi ┼čeklinde isimlendirilmektedir. Bu nedenle nama yaz─▒l─▒ hisse ile pay senedi kavramlar─▒ ayn─▒ belgeyi ifade eder. 

Anonim ┼čirketlerin paylar─▒, ana s├Âzle┼čmenin sermaye maddesinde hamiline ya da nama yaz─▒l─▒ ┼čeklinde belirtilir. Bu k─▒ymetli evrak ├že┼čidinin ├╝zerinde, hissedar ki┼činin ad─▒ ve adresi bulunur. T├╝zel ya da ger├žek ki┼čilerde de bu durum ayn─▒ ┼čekilde uygulan─▒r. Paylar─▒n tamamen ├Âdenmedi─či bir ┼čirket, hamiline hisse senedi ├ž─▒karamaz. Bu t├╝r durumlarda ┼čirket, paylar─▒n─▒ nama yaz─▒l─▒ olarak belirtmek ┼čart─▒yla bast─▒rabilir. Bu y├Ântem ┼čirket i├žin hem daha avantajl─▒ hem de daha g├╝venli bir se├ženektir. Nama yaz─▒l─▒ hisse senedi nedir sorusunun cevab─▒ bu ┼čekilde a├ž─▒klanabilir. 

Nama Yaz─▒l─▒ Hisse Senedinin Bas─▒m─▒ i├žin Hangi Belgeler Gerekir?

Anonim ┼čirket nama yaz─▒l─▒ hisse senedinin bas─▒m─▒ i├žin ├že┼čitli belgelere ihtiya├ž duyar. Bu belgeler a┼ča─č─▒daki gibi s─▒ralan─▒r:

Hisse bas─▒m─▒yla ilgili y├Ânetim karar─▒ alamayan ┼čirketler, ├že┼čitli dan─▒┼čmanl─▒k hizmetlerinden yararlanabilir. Dan─▒┼čmanl─▒k ┼čirketleri, hissedar pay kup├╝r d├╝zenlemesi yapt─▒ktan sonra karar─▒ taraf─▒n─▒za Word dok├╝man─▒ ┼čeklinde iletir. 

Nama Yaz─▒l─▒ Hisse Senedi Nas─▒l Devredilir?

Anonim ┼čirketlerde nama yaz─▒l─▒ hisse senedi devri olduk├ža kolay bir ┼čekilde yap─▒l─▒r. Nama yaz─▒l─▒ hisse senedi ├Ârne─činde yer alan devir tablosunu kullanarak bu i┼člemi diledi─činiz yerde ger├žekle┼čtirebilirsiniz. Belgede; devredenin ad─▒, soyad─▒, imzas─▒ bulunur. Ayr─▒ca devralan─▒n ad─▒, soyad─▒ ve imzas─▒ bilgileri de mevcuttur. Bu s├╝recin ard─▒ndan devir i┼člemini pay defterine kaydetmeniz gerekir. Kay─▒t ettirilmeyen devir i┼člemi, iki ki┼či aras─▒nda sat─▒┼č s├Âzle┼čmesi olarak kal─▒r. 

Nama yaz─▒l─▒ hisse senedinin devrini k─▒s─▒tlayan h├╝k├╝mler de vard─▒r. ┼×irket, ├Ânemli bir sebepten ├Ât├╝r├╝ devrin ger├žekle┼čmesini engelleyebilir. ├ľrne─čin ┼čirket, yarar─▒ i├žin rakiplere pay devrini yasaklama hakk─▒na sahiptir. Ayn─▒ zamanda pay─▒n devredilmesi i├žin yaln─▒zca ┼čirketin kurucu aile bireyleri veya belirli meslek gruplar─▒ tercih edilebilir.  

Nama Yaz─▒l─▒ Hisse Senedinin Di─čer Senetlerden Fark─▒ Nedir?

Nama yaz─▒l─▒ hisse senedinin en belirgin fark─▒, bu k─▒ymetli evrak t├╝r├╝nde hissedar─▒n ad─▒ ve adresinin a├ž─▒k├ža belirtilmi┼č olmas─▒d─▒r. T├╝zel ya da ger├žek ki┼či fark etmeksizin bu i┼člem uygulan─▒r. Bunun yan─▒ s─▒ra nama yaz─▒l─▒ hisse senetlerinin devri de di─čer k─▒ymetli evrak t├╝rlerine nazaran olduk├ža kolayd─▒r. Senedin arka taraf─▒nda bulunan tabloya gerekli bilgileri girerek kolayca devir i┼člemini tamamlayabilirsiniz.