ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik olası bir anlaşma, petrol fiyatlarında düşüş ve küresel enflasyon baskılarının hafiflemesi yönünde umutları artırıyor. Ancak The Wall Street Journal’ın haberine göre, enerji piyasalarında ve küresel taşımacılıkta toparlanmanın aylar sürebileceği uyarısı yapılıyor.
Basra Körfezi’nde bekleyen bazı gemiler, anlaşma beklentisiyle kritik deniz yoluna doğru hareket etmeye başladı. Hürmüz Boğazı, dünya petrol akışının yaklaşık beşte birini taşıyor ve küresel enerji için en önemli geçiş noktalarından biri olarak kabul ediliyor.
Yatırımcılar için, Hürmüz’den taşımacılığın yeniden başlaması; enflasyon, ulaşım maliyetleri ve yakıt fiyatları üzerindeki baskının azalmasına yol açabilir. Bu da merkez bankalarına faiz indirimlerini durdurma veya yeniden başlatma konusunda daha fazla esneklik sağlayabilir. Enerji maliyetlerindeki düşüş, özellikle petrol ithalatçısı ülkelerde tüketici harcamalarını ve şirketlerin kâr marjlarını iyileştirebilir.
Ancak ekonomistler ve denizcilik sektörü yöneticileri, bu rahatlamanın hemen gerçekleşmeyeceği görüşünde. Petrol tesislerindeki hasar, azalan stoklar ve süren güvenlik endişeleri nedeniyle ham petrol fiyatlarının diplomatik bir ilerleme sonrasında bile yüksek kalması bekleniyor.
Capital Economics, enerji piyasalarının tam anlamıyla dengelenmesinin, gerilimin azalması durumunda bile 2027 yılına kadar uzayabileceğini belirtiyor. Küresel stokların çatışma sırasında ciddi şekilde azalması nedeniyle yakıt fiyatlarının yüksek kalabileceği ifade ediliyor. Hükümetler ve rafineriler, Orta Doğu’daki arz kesintisini telafi etmek için stoklarını kullanmak zorunda kaldı.
Uluslararası Enerji Ajansı’na göre, sadece mart ve nisan aylarında küresel stoklar yaklaşık 250 milyon varil azaldı.
ABD Başkanı Trump, hafta sonu yaptığı açıklamada İran ile bir çerçeve anlaşmasının tamamlanmak üzere olduğunu söyledi. Söz konusu anlaşmanın mevcut ateşkesi uzatması, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve İran’ın nükleer programı konusunda müzakerelerin yeniden başlamasını içereceği belirtiliyor.
Piyasalar bu gelişmelere şimdiden tepki vermeye başladı. Çatışma sırasında varil başına 100 doların üzerine çıkan Brent petrol fiyatlarının, taşımacılığın istikrarlı şekilde başlaması halinde gerilemesi bekleniyor. ABD Enerji Bilgi İdaresi, Brent fiyatlarının yıl sonuna kadar yaklaşık 89 dolara düşebileceğini ve 2027’ye kadar daha da gerileyebileceğini öngörüyor.
Buna rağmen, taşımacılık ve sigorta maliyetlerinin toparlanması daha uzun sürebilir. Armatörler ve sigorta şirketleri, su yolunun güvenli olduğuna dair kanıt – mayınların temizlenmesi ve ticari gemilere yönelik saldırıların sona ermesi gibi – olmadan operasyonlarını eski seviyesine döndürmeye yanaşmıyor.
Abu Dabi devlet enerji şirketinin başkanı, Hürmüz’den geçen petrol akışının savaş öncesi seviyelerin %80’ine ulaşmasının en az dört ay sürebileceğini, tam toparlanmanın ise gelecek yıla sarkabileceğini belirtti.
Savaş, bölgede ciddi altyapı hasarı da bıraktı. Rystad Energy’ye göre, bölgedeki enerji varlıklarının onarım maliyetleri 58 milyar dolara kadar çıkabilir.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: Seeking Alpha
