Y

┼×irketler, Borsa ─░stanbul taraf─▒ndan belirlenen kriterlere ba─čl─▒ olarak pazarlarda i┼člem g├Âr├╝r. Pay piyasas─▒, pazarlar aras─▒ de─čerlendirmelere g├Âre de─či┼čiklik g├Âsterir. D├Ânemsel olarak yap─▒lan toplant─▒lar sonucunda 1 Temmuz 2022 tarihi itibar─▒yla yeni hisse pazar─▒ devreye girmi┼čtir. Yap─▒lan bu de─či┼čiklik sonucu, para piyasalar─▒nda i┼člem g├Ârecek emtialarda da farkl─▒l─▒klar ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. Buna g├Âre; Y─▒ld─▒z Pazar, Ana Pazar ve Alt PazarÔÇÖda hisselerin i┼člem g├Ârd├╝─č├╝ alanlar de─či┼čmi┼čtir. Y─▒ld─▒z Pazar, halka a├ž─▒k piyasa de─čeri 100 milyon TLÔÇÖnin ├╝zerinde olan ┼čirketlerin hisselerinin i┼člem g├Ârd├╝─č├╝ piyasalar─▒ temsil eder. Emtia pazar─▒n─▒ yak─▒ndan takip eden yat─▒r─▒mc─▒lar ve ┼čirketler i├žin bu de─či┼čiklik olduk├ža ├Ânemlidir. 

Borsada Pazar De─či┼čikli─či Ne Zaman Yap─▒l─▒r?

Ekonomi piyasalar─▒nda ya┼čanan de─či┼čiklikler yat─▒r─▒mc─▒lar─▒n hisse al─▒┼č ve sat─▒┼č s├╝re├žlerini ├Ânemli ├Âl├ž├╝de etkiler. Borsada pazar de─či┼čikli─či ise d├Ânemsel de─čerlendirme toplant─▒lar─▒n─▒n ard─▒ndan ilan edilir. Buna g├Âre Borsa ─░stanbulÔÇÖda 3 ayda bir olacak ┼čekilde pazar de─či┼čikli─či yap─▒l─▒r. Pazar de─či┼čikli─či ya┼čayan ┼čirketlerin hisseleri t├╝m kamuoyuna ayn─▒ anda sunulur. Yat─▒r─▒m faaliyetlerinde bulunan ┼čirketler, borsada pazar de─či┼čikli─čini yak─▒ndan takip ederek hisse al─▒┼č ve sat─▒┼člar─▒n─▒ hayata ge├žirir. Yeni hisse pazar─▒ de─či┼čikli─či en son 1 Temmuz 2022 tarihinde yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Bu tarihe g├Âre bir sonraki pazar de─či┼čikli─či ise 1 Ekim 2022 g├╝n├╝nde olacakt─▒r.

Hisse Ana Pazar Ne Demek?

Borsada, ┼čirketlerin i┼člem g├Ârd├╝─č├╝ pazarlar hisse sat─▒┼člar─▒ ve yat─▒r─▒m ara├žlar─▒ noktas─▒nda d├Ânem d├Ânem de─či┼čikli─če u─črar. Ana PazarÔÇÖdaki ┼čirketlerin halka arz edilen k─▒sm─▒n─▒n piyasa de─čeri 300 ile 75 milyon TL aral─▒─č─▒ndad─▒r. Bu kapsamda piyasa de─čeri belirtilen aral─▒kta olan ┼čirketler, Ana PazarÔÇÖda i┼člem g├Âr├╝r. Yeni hisse pazar─▒ de─či┼čikli─či yap─▒ld─▒─č─▒nda en ├žok ge├ži┼č Ana PazarÔÇÖdan Y─▒ld─▒z PazarÔÇÖa meydana gelir.

Hisse Alt Pazar Ne Demek?

Borsada ┼čirketlerin i┼člem g├Ârd├╝─č├╝ bir di─čer alan ise Alt PazarÔÇÖd─▒r. Alt Pazar, ilk kotasyonda halka a├ž─▒k bir ┼čekilde i┼člem g├Âren hisselerin 75 ila 40 milyon TL aral─▒─č─▒nda de─čerlenen paylar─▒n─▒ temsil eder. Alt PazarÔÇÖda i┼člem g├Âren hisseler, kotasyon y├Ânergesine g├Âre belirlenir. Bu y├Ânergeye g├Âre y─▒ld─▒z ve ana pazarlardan ├ž─▒kar─▒lmaya neden olacak geli┼čmelerin ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒ paylar Alt PazarÔÇÖda i┼člem g├Âr├╝r. 

Yat─▒r─▒mc─▒ nas─▒l olunur ├Â─črenmek i├žin ├Âncelikle bilinmesi gereken kavramlar mevcuttur. Bireylerin finansal terimlere h├ókim olmas─▒ bu noktada b├╝y├╝k ├Ânem ta┼č─▒r. Yat─▒r─▒m yapan ki┼čiler ├╝├ž farkl─▒ kal─▒ba g├Âre ayr─▒l─▒r. Bunlar muhafazak├ór, orta ve agresif olarak adland─▒r─▒l─▒r. Grupland─▒rmadaki ama├ž, yat─▒r─▒m yapanlar─▒n hareket alan─▒n─▒ ve hedeflerini tan─▒mlamak i├žindir. 

Yat─▒r─▒m yapan ki┼čiler i├žin ba┼člang─▒├ž a┼čamas─▒nda yararlanabilecekleri belirli bir sermaye olmas─▒ kritiktir. B├Âylece bu varl─▒klar ├╝zerinden hamleler yapmak m├╝mk├╝n olur. Gelir-gider hesab─▒ ve risk y├Ânetimi de kaynaklar baz al─▒narak yap─▒l─▒r. Ak─▒ll─▒ yat─▒r─▒mc─▒lar i├žin kullan─▒lan ara├žlar─▒n yan─▒ s─▒ra k├ór-zarar dengesi de ├Ânem ta┼č─▒r. Yat─▒r─▒mc─▒ nedir denildi─činde akla gelen ilk kavramlardan biri de borsad─▒r. ─░┼člemlerin ┼čirket tahvillerinde oldu─ču gibi borsa ├╝zerinden yap─▒lmas─▒ da m├╝mk├╝nd├╝r. 

Melek Yat─▒r─▒mc─▒ Kime Denir?

Melek yat─▒r─▒mc─▒ nedir sorusu k─▒saca yolun ba┼č─▒ndaki giri┼čimcilere kaynak sa─člayanlar olarak a├ž─▒klanabilir. S├Âz konusu bireyler, potansiyel g├Ârd├╝kleri yeni ┼čirketlere destek sa─člar. Bir├žok ki┼či taraf─▒ndan merak edilen melek yat─▒r─▒mc─▒ nas─▒l olunur sorusunun cevab─▒ i├žin birka├ž a┼čama mevcuttur. 

Melek yat─▒r─▒mc─▒ adaylar─▒nda aranan ┼čartlardan biri y├╝ksek gelir d├╝zeyine veya servete sahip olmakt─▒r. Lisans almadan ├Ânceki iki takvim y─▒l─▒ i├žerisinde gayri safi gelir 200.000 TL ve ├╝zeri olmal─▒d─▒r. Ayr─▒ca m├╝racaat an─▒nda bulunan her t├╝rl├╝ gayrimenkul varl─▒klar─▒ndan olu┼čan ├Âzel birikiminin toplam de─čerinin 1.000.000 TL ya da daha y├╝ksek olmas─▒ ┼čart─▒ mevcuttur.

Gerekli lisans─▒ alabilmek i├žin farkl─▒ tecr├╝be kriterlerinden birini sa─člamak yeterlidir. Banka ve di─čer finansal kurulu┼člarda portf├Ây y├Âneticisi pozisyonunda veya proje, kurumsal finansman gibi birimlerde en az iki y─▒l ├žal─▒┼čma ┼čart─▒ aran─▒r. Bunun yerine lisans al─▒nmadan ├Ânceki son 5 y─▒l i├žinde cirosu minimum 25.000.000 TL olan bir i┼čletmede genel m├╝d├╝r yard─▒mc─▒s─▒ ya dengi bir konumda olmak da yeterlidir. 

Melek yat─▒r─▒m─▒ yapanlar, T├╝rkiyeÔÇÖde Bireysel Kat─▒l─▒m Yat─▒r─▒mc─▒s─▒ (BKY) tabiriyle de ifade edilir. Bu ki┼čilerin yapt─▒─č─▒ yat─▒r─▒mlar─▒n amac─▒ ba┼člang─▒├ž a┼čamas─▒ndaki ┼čirketlerin belirli bir noktaya gelene kadar ilerlemesini sa─člamakt─▒r. Melek yat─▒r─▒mc─▒lar─▒n kendileri de bu s├╝re├žten kazan├žl─▒ ├ž─▒kar. Kendi hissesinin %75ÔÇÖine denk gelen k─▒sm─▒n─▒ gelir vergisinden d├╝┼čen yat─▒r─▒mc─▒, ciddi anlamda fayda elde eder. 

Nas─▒l Yat─▒r─▒mc─▒ Olunur?

─░yi bir yat─▒r─▒mc─▒ nas─▒l olunur sorusunun cevab─▒ olduk├ža geni┼č kapsaml─▒d─▒r; fakat ilk etapta yap─▒lmas─▒ gerekenler olduk├ža nettir. Bir hedefi olan, bunu belirli bir zamana yayan ve riskleri de─čerlendirme noktas─▒nda ba┼čar─▒l─▒ olan ki┼čiler her zaman daha iyi bir yat─▒r─▒mc─▒ olmaya adayd─▒r. Bunun yan─▒ s─▒ra portf├Ây├╝n├╝ ve birikimini geni┼čletmek i├žin do─čru y├Ântemlere ba┼čvurmak da atlanmamas─▒ gereken bir konudur. 

Nitelikli yat─▒r─▒mc─▒ nas─▒l olunur sorusu da finans alan─▒yla ilgilenenler aras─▒nda s─▒k├ža g├╝ndeme gelir. Bu sorunun yan─▒t─▒n─▒ verirken de baz─▒ ┼čartlardan bahsetmek gerekir. Sermaye Piyasas─▒ Kurulu Tan─▒t─▒m RehberiÔÇÖne g├Âre 1 milyon birim paraya ve ├že┼čitli ara├žlara sahip ki┼čiler bu tan─▒ma uyar.

Borsa yat─▒r─▒m─▒ nas─▒l yap─▒l─▒r sorusunun yan─▒t─▒n─▒ bilmek i├žin ├Âncelikle izlenmesi gereken ad─▒mlar mevcuttur. Bu i┼člem i├žin bankada vadesiz bir hesab─▒n─▒z ya da arac─▒ bir kurumda paran─▒z olmas─▒ gerekir. Borsa ├╝zerine kat─▒l─▒m sa─člamak i├žin yat─▒r─▒m hesab─▒ a├žt─▒rabilirsiniz. Bu i┼člemin ard─▒ndan ┼čubeler arac─▒l─▒─č─▒yla ya da internet bankac─▒l─▒─č─▒ ile hisse al─▒p satman─▒z m├╝mk├╝n olur. Bu konularda yat─▒r─▒mc─▒ tavsiyelerini d├╝zenli olarak takip ederek de ba┼čar─▒n─▒z─▒ art─▒rabilirsiniz.

Yat─▒r─▒m ortakl─▒klar─▒, menkul k─▒ymetlerin al─▒m ve sat─▒m─▒ s─▒ras─▒nda olu┼čan fark sayesinde k├ór etmeyi ama├žlayan kurulu┼člard─▒r. Bu kurulu┼člar, kay─▒tl─▒ sermaye esas─▒na g├Âre kurulan anonim ┼čirketlerdir. Yat─▒r─▒m ortakl─▒klar─▒n─▒n; ticari, s─▒nai ve zirai faaliyetlerle u─čra┼čmak gibi g├Ârevleri yoktur. Menkul k─▒ymet al─▒m sat─▒m─▒na arac─▒l─▒k edemeyen bu kurulu┼člar, kredi verme ve ├Âd├╝n├ž alma i┼člemlerinde de bulunamaz.

Yat─▒r─▒m Ortakl─▒klar─▒ Ne ─░┼č Yapar?

Yat─▒r─▒m ortakl─▒klar─▒, getiri potansiyeli olan alanlara y├Ânelerek k├ór sa─člamay─▒ ama├žlar. Bu do─črultuda; yabanc─▒, ├Âzel veya kamu sekt├Âr├╝ bor├žlanma senetleri ve paylar─▒na, alt─▒n ve di─čer k─▒ymetli madenlere yat─▒r─▒m yapabilirler. Ayr─▒ca bir yat─▒r─▒m ortakl─▒─č─▒; hisse senedi, k─▒ymetli madenler, faiz, forward, finansal vadeli i┼člemler gibi pek ├žok farkl─▒ ara├ž ├╝zerinden de k├ór edebilir.

Yat─▒r─▒m Ortakl─▒─č─▒ ┼×irketi Nas─▒l Kurulur?

Herhangi bir anonim ┼čirkette kurucu olabilen ger├žek ve t├╝zel ki┼čiler, yat─▒r─▒m ortakl─▒─č─▒ olu┼čturabilir. Bununla beraber d├╝zenlemeler, kurucular─▒n belirli ┼čartlar─▒ ta┼č─▒mas─▒n─▒ bekler. Kurucular─▒n m├╝flis olmamas─▒ ve r├╝┼čvet, sahtecilik, ka├žak├ž─▒l─▒k gibi y├╝z k─▒zart─▒c─▒ su├žlardan h├╝k├╝m giymemi┼č olmas─▒ gerekir. Sermaye Piyasas─▒ Mevzuat─▒ÔÇÖna ayk─▒r─▒ i┼člemlerde bulunmalar─▒ da kurucular─▒n ortakl─▒klar─▒na engel te┼čkil eder. Ayr─▒ca ortakl─▒─č─▒n resm├« olarak kurulabilmesi i├žin baz─▒ zorunlu kriterler mevcuttur. Bu kriterler kar┼č─▒land─▒─č─▒ takdirde yat─▒r─▒m ortakl─▒─č─▒ kurmak m├╝mk├╝nd├╝r. 

Yat─▒r─▒m Ortakl─▒klar─▒n─▒n Kurulu┼č ─░zni i├žin Zorunlu Kriterler Nelerdir?

Yat─▒r─▒m ortakl─▒klar─▒n─▒n kurulabilmesi i├žin belirli ┼čartlar vard─▒r. Bunlardan ilki, kay─▒tl─▒ sermaye esas─▒na g├Âre anonim ┼čirket olarak kurulmalar─▒d─▒r. Yat─▒r─▒m ortakl─▒klar─▒n ba┼člang─▒├ž sermayeleri, kurulca belirlenen miktar kadar olmal─▒d─▒r. T├╝m paylar─▒n nakit kar┼č─▒l─▒─č─▒n─▒n ├ž─▒kart─▒lmas─▒ ve kurucular aras─▒nda en az bir ki┼činin lider sermaye sahibi olmas─▒ gerekir. Ayr─▒ca bu kurulu┼člar─▒n ticaret unvanlar─▒, ÔÇťMenkul K─▒ymet Yat─▒r─▒m Ortakl─▒─č─▒ÔÇŁ ibaresini ta┼č─▒mak zorundad─▒r. Yat─▒r─▒m ortakl─▒klar─▒n─▒n esas s├Âzle┼čmelerinin ise Sermaye Piyasas─▒ Kanunu h├╝k├╝mlerine g├Âre d├╝zenlenmesi gerekir.

Yat─▒r─▒m Ortakl─▒klar─▒ ├çe┼čitleri Nelerdir?

Yat─▒r─▒m ortakl─▒klar─▒, A ve B olmak ├╝zere iki ayr─▒ tiptedir. A tipi, portf├Ây de─čerinin minimum %25ÔÇÖini T├╝rkiyeÔÇÖde kurulmu┼č olan ortakl─▒klar─▒n paylar─▒na yat─▒rm─▒┼čt─▒r. Bunlar─▒n d─▒┼č─▒nda kalan t├╝m yat─▒r─▒m ortakl─▒klar─▒ ise B tipi olarak adland─▒r─▒l─▒r. 2006 y─▒l─▒na kadar olan d├╝zenlemelere g├Âre B tipi yat─▒r─▒m ortakl─▒─č─▒, portf├Ây i┼čletmecili─činde vergi ├Âdemekle m├╝kellefti. A tipi ise bu bak─▒mdan vergiden muaft─▒. Ancak yap─▒lan d├╝zenlemelerle her iki tip de ayn─▒ ┼čekilde vergilendirilmi┼čtir.  

Bu kurulu┼člar faaliyet alan─▒na g├Âre de ├že┼čitlere ayr─▒l─▒rlar. Sermaye Piyasas─▒ Kurulu tebli─člerine g├Âre bunlar ┼ču ┼čekilde s─▒ralanabilir:

Bu yat─▒r─▒m ortakl─▒─č─▒ bi├žimleri, birtak─▒m parametrelere g├Âre olu┼čturulur. Kurulu┼č ┼čartlar─▒ ve portf├Ây t├╝rleri olarak farkl─▒l─▒k arz eden bu ortakl─▒klar; maden, gayrimenkul veya risk (te┼čebb├╝s) endeksli portf├Âylerine g├Âre birbirinden ayr─▒l─▒r.  

Yat─▒r─▒m fonu, ortak havuzda birle┼čen birikimlerin en az riskle maksimum getiri sa─člamas─▒n─▒ ama├žlayan portf├Ây y├Ânetimidir. ÔÇťYat─▒r─▒m fonu nedir?ÔÇŁ sorusuna detayl─▒ bir cevap vermeden ├Ânce portf├Ây y├Ânetim s├╝recinin nas─▒l ilerledi─čini belirtmek gerekir. Fon y├Âneticisi, yat─▒r─▒mc─▒lar─▒n birikimlerini risk ve getiri beklentilerini g├Âzeterek de─čerler. Bu i┼člem yap─▒l─▒rken hisse senedi, tahvil, k─▒ymetli madenler, repo ve emtia gibi farkl─▒ yat─▒r─▒m ara├žlar─▒ndan faydalan─▒l─▒r. 

Yat─▒r─▒mc─▒lar, fonlara belirli bir kat─▒lma pay─▒ ├Âdeyerek d├óhil olur. Ard─▒ndan mevcut paya g├Âre getiri elde edilir. Piyasalar─▒ d├╝zenli aral─▒klarla takip eden fon y├Âneticileri, birikimleri k├ór oran─▒ daha y├╝ksek olan yat─▒r─▒m ara├žlar─▒na y├Ânlendirir. Bu sayede risk da─č─▒t─▒m─▒ yapmak ve getiriyi korumak m├╝mk├╝n olur.  

Yat─▒r─▒m Fonlar─▒n─▒n ├ľzellikleri Nelerdir?

Yat─▒r─▒m fonu, ├Âzellikleri ve avantajlar─▒yla birikimlerini minimum risk ├╝zerinden de─čerlendirmek isteyenlerin tercihi olur. ─░lgili y├Ântem, varl─▒klar─▒ esnek ve likiditesi y├╝ksek bir portf├Âyde tutma imk├ón─▒ verir. Bu portf├Ây y├Ânetim t├╝r├╝nde a├ž─▒k ve kapal─▒ u├žlu fonlar olmak ├╝zere iki ayr─▒ se├ženek bulunur. A├ž─▒k u├žlu fonlar, s─▒n─▒rs─▒z hisse senediyle i┼člem yapma olana─č─▒ tan─▒r. Kapal─▒ u├žlu fon ise birikimlerinizi diledi─činiz zaman nakde ├ževirmenizi sa─člar. 

Fondaki de─čer art─▒┼člar─▒, yat─▒r─▒mc─▒lar─▒n portf├Ây├╝ne g├╝nl├╝k olarak yans─▒r. Piyasadaki ani de─či┼čimlerden kaynaklanan getirileri k─▒sa s├╝re i├žinde hesaba aktarma ┼čans─▒ verir. S├Âz konusu y├Ântem, yurt d─▒┼č─▒ yat─▒r─▒m ara├žlar─▒na eri┼čim imk├ón─▒ tan─▒r. Bireysel yat─▒r─▒mc─▒lar─▒n birikimlerini hem yurt i├ži hem de uluslararas─▒ ara├žlarla de─čerlendirmesini m├╝mk├╝n k─▒lar. 

Kimler Yat─▒r─▒m Fonu Kurabilir?

Yat─▒r─▒m fonu, ana faaliyet konusu ilgili portf├Âylerin y├Ânetilmesi olan ┼čirketler taraf─▒ndan kurulabilir. Portf├Ây y├Ânetim ┼čirketleri, Sermaye Piyasas─▒ Kurulu taraf─▒ndan haz─▒rlanan mevzuat ├žer├ževesinde kurulur. Fon kurulu┼čunda gerekli olan sermaye miktar─▒ da ilgili kurum taraf─▒ndan belirlenir. Ayr─▒ca yat─▒r─▒m fonu kurmak isteyen ┼čirketlerin son bir y─▒l i├žinde sermaye piyasalar─▒ndaki faaliyetlerinden dolay─▒ idari tedbir almam─▒┼č olmas─▒ gerekir. Bu ┼čartlar─▒ ta┼č─▒yan yard─▒m sand─▒klar─▒n─▒n, bankalar─▒n, arac─▒ kurumlar─▒n yan─▒ s─▒ra sigorta ve emeklilik ┼čirketleri de Sermaye Piyasas─▒ KuruluÔÇÖndan izin alarak yat─▒r─▒m fonu kurabilir.  

Hangi Yat─▒r─▒m Fonu Al─▒nmal─▒?

Birikimlerini d├╝┼č├╝k riskle de─čerlendirmek isteyenler, ├Âncelikle hangi yat─▒r─▒m fonunu tercih edece─čini belirler. Farkl─▒ avantajlarla ├Ân plana ├ž─▒kan portf├Ây y├Ânetim se├ženekleri bulmak m├╝mk├╝nd├╝r. Bu noktada karar verilirken fonlar─▒n getiri oranlar─▒n─▒n g├Âz ├Ân├╝nde bulundurulmas─▒ ├Ânerilir. Bankalar taraf─▒ndan yat─▒r─▒mc─▒lara y├Ânelik haz─▒rlanan fon kar┼č─▒la┼čt─▒rma tablolar─▒ndaki rakamlar incelenerek birikimler i├žin en do─čru se├žim yap─▒labilir. 

Yat─▒r─▒m Fonlar─▒ Nas─▒l Para Kazand─▒r─▒r?

Yat─▒r─▒m fonundan ├╝├ž farkl─▒ ┼čekilde para kazan─▒labilir. Bunlar─▒ ┼ču ┼čekilde s─▒ralamak m├╝mk├╝nd├╝r:

Portf├Ây y├Ânetimi uzmanlar─▒, birikimlerin de─čer kazanmas─▒n─▒ sa─člayarak yukar─▒da yer alan ihtimalleri m├╝mk├╝n h├óle getirir. Bu sebeple g├╝venilir ki┼či ve kurulu┼člarla ├žal─▒┼čmak ├Ânem arz eder.

Yabanc─▒ yat─▒r─▒m fonu, mill├« s─▒n─▒rlar d─▒┼č─▒nda kurulan kolektif yap─▒lard─▒r. Bu fonlar, uluslararas─▒ finansal kurallar ├žer├ževesinde olu┼čur. Bu sebeple yabanc─▒ hisse yat─▒r─▒m fonlar─▒ ├╝lkelere g├Âre farkl─▒ ┼čartlar ve hukuki d├╝zenlemelere tabi olabilir. Yabanc─▒ yat─▒r─▒m fonu nedir sorusuna detayl─▒ bir cevap vermeden ├Ânce bu mali de─čerlerin ortakl─▒k sunan ara├žlar olmad─▒─č─▒ g├Âz ├Ân├╝nde bulundurulmal─▒d─▒r. Di─čer yandan yabanc─▒ hisse yat─▒r─▒m fonu, finansal bir hizmet sunar. Bu fonlar, para ve finansal de─čerlerin de─či┼čim g├Âsterdi─či piyasalara do─čru yat─▒r─▒m yaparak gelir elde etmeyi ama├žlar.  

Yabanc─▒ yat─▒r─▒m fonu kurulu┼člar─▒; sanayi, teknoloji, siber g├╝venlik, emlak, enerji, sa─čl─▒k ve finans sekt├Ârlerinde faaliyetlerde bulunabilir. Bu sekt├Ârler ├╝zerinden yat─▒r─▒m fonlar─▒n─▒n de─čerinin art─▒r─▒lmas─▒ ama├žlan─▒r. Sekt├Âr yat─▒r─▒mlar─▒ ├že┼čitli holdingler ├╝zerinden yap─▒labilir. Yabanc─▒ yat─▒r─▒m fonlar─▒ uluslararas─▒ d├Âviz kurlar─▒ ile i┼člem g├Ârebilir. T├╝rkiyeÔÇÖde sat─▒labilen fonlar─▒n sahip olmas─▒ gereken ┼čartlardan biri, sat─▒┼č i┼člemlerinin TCMBÔÇÖnin g├╝nl├╝k faaliyet g├Âsterdi─či d├Âviz t├╝rleri ├╝zerinden yap─▒lmas─▒d─▒r. 

Yabanc─▒ Yat─▒r─▒m Fonu Hangi ┼×artlar─▒ Ta┼č─▒mal─▒d─▒r?

T├╝rkiyeÔÇÖde sat─▒┼ča sunulacak fonlar─▒n d├Âviz kurlar─▒ uyumlulu─ču d─▒┼č─▒nda sahip olmas─▒ gereken ├že┼čitli ┼čartlar bulunur. Bu fonlar─▒n denetlenmesi i├žin kurulu┼č belgelerinin sa─članmas─▒ ve taahh├╝tnamenin verilmesi gibi faaliyetler gerekir. Denetim a├ž─▒s─▒ndan uluslararas─▒ uygunluk i├žin y─▒ll─▒k olarak finansal tablolar─▒n ba─č─▒ms─▒z denetimden ge├žmesi gerekir. Di─čer bir ┼čart ise fonun net varl─▒─č─▒ hakk─▒ndad─▒r. Bu net varl─▒k en az 10 milyon euro de─čerine kar┼č─▒l─▒k gelmelidir. S├Âz konusu varl─▒─č─▒n en fazla %20ÔÇÖsi T├╝rk kamu kurulu┼člar─▒ ile ihracat├ž─▒lar─▒n─▒n para ve sermaye piyasas─▒ ara├žlar─▒ ile ili┼čkili olabilir.

Sermayenin tamam─▒ ├╝zerinde y├╝ksek oranda bir hakk─▒n olu┼čumunu engellemek i├žin fon kurulu┼čunun net varl─▒k de─čerinin %10ÔÇÖundan fazlas─▒na kendisinin sahip olmamas─▒ gerekir. Ayn─▒ zamanda kurulu┼čun yine %10ÔÇÖdan y├╝ksek bir oran─▒n─▒n ayn─▒ kurumla ili┼čkili sermayelere yat─▒r─▒lmam─▒┼č olmas─▒ da ┼čartt─▒r. Kalan ┼čartlar ise T├╝rkiyeÔÇÖnin otoritesini korumay─▒ ama├žlamaktad─▒r. Yat─▒r─▒m fonunun sat─▒┼č─▒ i├žin ilgili otoriteden izin al─▒nmas─▒, portf├Ây dan─▒┼čmanl─▒─č─▒ kullan─▒lacaksa yetki belgesi ve finansal i┼člemlerin T├╝rk Hukuk SistemiÔÇÖne uygun olmas─▒ gerekir. Yabanc─▒ yat─▒r─▒m fonlar─▒n─▒n T├╝rkiye i├žerisinde bulunan bir temsilcisi de olmas─▒ istenir. 

Yabanc─▒ Yat─▒r─▒m Fonlar─▒n─▒n Al─▒m─▒ ve Sat─▒m─▒ Nas─▒l Yap─▒l─▒r?

Yabanc─▒ yat─▒r─▒m fonlar─▒n─▒n sat─▒┼č─▒ tahsisli veya standart ┼čekilde yap─▒labilir. Tahsisli sat─▒┼člarda sadece bir ┼čart aran─▒r. Bu ┼čart, fonun net varl─▒k de─čerinin %80ÔÇÖinin kamu bor├žlanma ara├žlar─▒yla T├╝rkiyeÔÇÖde yerle┼čik bulunan ihracat├ž─▒lar─▒n sermaye ve para de─čerleri d─▒┼č─▒nda olmas─▒d─▒r. Standart sat─▒┼č i┼člemlerinde ise mevzuatta belirtilen ┼čartlar─▒n─▒n tamam─▒n─▒n fon kurulu┼ču taraf─▒ndan sa─članmas─▒ gerekir. 

Sat─▒┼č i┼člemleri ba┼člamadan ├Ânce kurulu┼čun ┼čartlar─▒ ta┼č─▒d─▒─č─▒na dair kan─▒tlar ve belgeler ile ilgili otoriteye ba┼čvuru yapmas─▒ gerekir. Denetim s─▒ras─▒nda ilgili otorite isterse fon kurulu┼čunun bulundu─ču ├╝lkeden bilgi talep edebilir. ┼×artlar─▒ ta┼č─▒d─▒─č─▒ kurul taraf─▒ndan belirlenen yabanc─▒ borsa yat─▒r─▒m fonu, temsilci arac─▒l─▒─č─▒yla sat─▒┼č yapabilir.