R

Risk sermayesi, yat─▒r─▒mc─▒lar─▒n uzun vadede de─čer kazanaca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝ ba┼člang─▒├ž ┼čirketlerine ya da k├╝├ž├╝k i┼čletmelere yat─▒r─▒m yapmas─▒ ┼čeklinde tan─▒mlan─▒r. Bu ├Âzel yat─▒r─▒m t├╝r├╝, giri┼čim ya da cesaret sermayesi olarak da bilinir. Ki┼či ya da kurumlar, bu yat─▒r─▒m tipi sayesinde iyi fikirlere sahip ancak yeterli maddi deste─či olmayan giri┼čimcilere fon sa─člar. Bu deste─čin verilmesi a┼čamas─▒nda risk sermayesi yat─▒r─▒m ortakl─▒─č─▒ kavram─▒ ortaya ├ž─▒kar. 

ÔÇťRisk sermayesi yat─▒r─▒m ortakl─▒─č─▒ nedir?ÔÇŁ sorusu, borsa alan─▒nda bir├žok ki┼činin merak etti─či konular aras─▒ndad─▒r. Risk sermayesi yat─▒r─▒m ortakl─▒─č─▒, giri┼čimcileri ve sermaye sa─člayan ki┼čileri birle┼čtiren bir k├Âpr├╝ g├Ârevi g├Âr├╝r. Genelde iyi i┼č fikirlerine sahip ki┼čilere ya da yeni olu┼čmakta olan ┼čirketlere yap─▒lan bir yat─▒r─▒m t├╝r├╝d├╝r. Ancak fon yard─▒m─▒ geli┼čimin farkl─▒ a┼čamalar─▒nda da yap─▒labilir. Bu kavram, sermaye yat─▒r─▒m─▒ yapacak taraf─▒n gelecekte getirisi olaca─č─▒na inand─▒─č─▒ i┼člere destek sa─člamas─▒ olarak tan─▒mlan─▒r. Risk sermayesi yat─▒r─▒m ortakl─▒─č─▒, dezavantajlar─▒ nedeniyle tehlikeli say─▒lsa da getirisi olduk├ža y├╝ksek bir uygulamad─▒r. 

Risk Sermayesi Yat─▒r─▒m Ortakl─▒─č─▒ Ne ─░┼če Yarar?

Risk sermayesi yat─▒r─▒m ortakl─▒─č─▒, fon bulmaya ├žal─▒┼čan giri┼čimciler ya da yeni ┼čirketlere kap─▒ a├žan uzla┼čmac─▒ bir uygulamad─▒r. Elinde paras─▒ bulunan yat─▒r─▒mc─▒lara, kendi gelirlerini art─▒rma ┼čans─▒ sunar. Ortaklar, var olan bir i┼či daha ileri bir a┼čamaya getirmek ya da geli┼čtirilmesini desteklemek amac─▒yla belirli miktarda bir sermaye ortaya koyar. Bu sayede giri┼čimciler yeni fikirlerini hayata ge├žirme f─▒rsat─▒ bulur. Bazen de i┼čleme konan bir fikrin daha geni┼č kitlelere ula┼čmas─▒ i├žin bu sermaye yat─▒r─▒m─▒na ihtiya├ž duyulur.

Risk Sermayesi Yat─▒r─▒m Ortakl─▒─č─▒n─▒ Kimler Yapabilir?

Risk sermayesi yat─▒r─▒m ortakl─▒─č─▒, ├Âzel bir karar oldu─ču i├žin t├╝zel ya da ger├žek ki┼čiler taraf─▒ndan yap─▒labilir. Ki┼či ya da kurumlar bu fon deste─čini verebilir. Benzer ┼čekilde ki┼či ya da ┼čirketler giri┼čim faaliyetleri i├žin bu para deste─čine ba┼čvurabilir. Finans anla┼čmas─▒ yap─▒l─▒rken kar┼č─▒l─▒kl─▒ olarak taraflar─▒n kendi ├ž─▒karlar─▒n─▒ korumas─▒ gerekir. 

Yat─▒r─▒mc─▒, verdi─či sermaye kar┼č─▒l─▒─č─▒nda finans deste─či sa─člad─▒─č─▒ kurum ├╝st├╝nde belirli bir hakka sahip olur. Bu hisse pay─▒, taraflar aras─▒nda belirlenir. Gelecekte kazan├ž sa─člayaca─č─▒ d├╝┼č├╝n├╝len giri┼čim faaliyetlerine maddi destek sa─članarak y─▒ll─▒k ya da ayl─▒k olarak gelir elde etmek isteyen yat─▒r─▒mc─▒lar bu uygulamaya d├óhil olabilir.

Risk Sermayesi Yat─▒r─▒m Ortakl─▒─č─▒n─▒n Kurulu┼č ┼×artlar─▒ Nelerdir?

Risk sermayesi yat─▒r─▒m ortakl─▒─č─▒ yapmak isteyen t├╝zel ya da ger├žek ki┼čiler ├že┼čitli ┼čartlara ba─član─▒r. Sermaye Piyasas─▒ Kurulu, risk sermayesi yat─▒r─▒m ortakl─▒─č─▒n─▒n borsa kotuna al─▒nmas─▒ i├žin ba┼čvuru yap─▒lmas─▒n─▒ gerekli g├Âr├╝r. Yat─▒r─▒mc─▒ ve giri┼čimci aras─▒ndaki anla┼čman─▒n 6 ay i├žerisinde kurula bildirilmesi zorunludur. Bu bildiri sonras─▒nda ticaret siciline kay─▒t yapt─▒r─▒l─▒r. 

Ortakl─▒klarda, risk sermayesi yat─▒r─▒mlar─▒na portf├Ây de─čerlerinin en az %50ÔÇÖsi oran─▒nda finansman sa─članmas─▒ mecburidir. Ayr─▒ca 20 Milyon TLÔÇÖyi a┼čan bir fonun sa─članmas─▒ ve lider hissedar─▒n %25ÔÇÖden fazla paya sahip olmas─▒ da gereklidir. 5520 say─▒l─▒ Vergi KanunuÔÇÖna g├Âre risk sermayesi yat─▒r─▒m ortakl─▒─č─▒ndan %15 oran─▒nda vergi kesintisi yap─▒l─▒r.

Repo, bono ve tahvil benzeri menkul k─▒ymetlerin ileriki bir tarihte geri al─▒nmak ko┼čuluyla sat─▒lmas─▒na denir. Bu i┼člem, risksiz yat─▒r─▒m yapmak isteyenlerin tercih etti─či y├Ântemlerin aras─▒nda yer al─▒r. Sabit faiz getirisine sahip olan i┼člem, paran─▒n olduk├ža d├╝┼č├╝k bir risk oran─▒yla de─čerlendirilmesini sa─člar. S├Âz konusu i┼člemlerin yap─▒lmas─▒ndaki temel ama├ž piyasada bulunan likidite s─▒k─▒nt─▒s─▒n─▒n ├Ân├╝ne ge├žmektir. Repo, yaln─▒zca yeterlilik d├╝zeyine sahip kurumlar ve bankalar taraf─▒ndan ger├žekle┼čtirilir. 

Repo ├ľzellikleri Nelerdir?

Risk almadan paras─▒n─▒ de─čerlendirmek isteyen ki┼čiler, repo nedir sorusunun cevab─▒n─▒ ├Â─črendikten sonra bu yat─▒r─▒m─▒n ├Âzelliklerini merak eder. Repo, yat─▒r─▒mc─▒lara belirlenen vade s├╝resince sabit bir faiz kazanma imk├ón─▒ sa─člar. Bu faiz oran─▒ mevcut piyasa ko┼čullar─▒na g├Âre belirlenir. K─▒sa vadeli bir  bor├žlanma bi├žimi olan bu yat─▒r─▒m─▒n vadeleri oran ya da ten├Âr olarak adland─▒r─▒l─▒r. 

Bankalar nakit ihtiya├žlar─▒n─▒ kar┼č─▒lamak i├žin m├╝┼čterilerine tahvil ve bono satar. Bu sat─▒┼č i┼čleminin ard─▒ndan piyasada ya┼čanan likidite sorunu ├ž├Âz├╝l├╝r. S├Âz konusu i┼člem farkl─▒ ┼čekillerde ger├žekle┼čtirilebilir. ─░┼člem t├╝rleri ┼ču ┼čekilde s─▒ralan─▒r:

Farkl─▒ y├Ântemlerle ger├žekle┼čtirilen yat─▒r─▒m i┼člemlerinin her birinin faiz getirileri ve sahip olduklar─▒ vade s├╝releri farkl─▒d─▒r. Faiz oranlar─▒ ise ya┼čanan piyasa de─či┼čimlerine g├Âre s├╝rekli g├╝ncellenir. Risksiz bir finans arac─▒ olan repo, farkl─▒ ekonomik hedeflere sahip olan ki┼čilere hitap eder.

Repo Nas─▒l Hesaplan─▒r?

G├╝venli bir yat─▒r─▒m arac─▒ olan reponun hesaplama i┼člemi vadeye ve t├╝re g├Âre yap─▒l─▒r. Repo vadesi pek ├žok ├╝lkede gecelik olarak hesaplansa da farkl─▒ vade uzunlu─čuna sahip i┼člemler de ger├žekle┼čtirilir. S├Âz konusu yat─▒r─▒m kazanc─▒n─▒n hesaplanmas─▒ s─▒ras─▒nda ├╝lkede belirlenen faiz oran─▒, bor├ž vadesi ve anapara tutar─▒ g├Âz ├Ân├╝nde bulundurulur. Repo i┼člemlerindeki faiz oran─▒ ├╝lkemizde T├╝rkiye Cumhuriyeti Merkez Bankas─▒ karar─▒yla belirlenir. 

Repo faiz oran─▒, piyasa ko┼čullar─▒na ve paran─▒n yat─▒r─▒ld─▒─č─▒ vade s├╝resine g├Âre de─či┼čiklik g├Âsterir. ─░┼člem sonucunda belirlenen repo getirisi; bor├ž vadesi, ana para ve 36.500ÔÇÖ├╝n ├žarp─▒m─▒n─▒n belirlenen faiz tutar─▒na b├Âl├╝nmesiyle bulunur. Elde edilen sonu├ž yat─▒r─▒mc─▒n─▒n br├╝t faiz getirisidir. Kazan├ž tutar─▒ndan vergiler ├ž─▒kar─▒larak yat─▒r─▒m sonucunda elde edilen net kazan├ž bulunur. 

Repo ├ľrnekleri Nelerdir?

Repo i┼člemlerinde kullan─▒lan menkul k─▒ymetler Sermaye Piyasas─▒ Kurulu taraf─▒ndan teminat alt─▒na al─▒n─▒r. S├Âz konusu i┼člemlere konu olan repo ├Ârneklerinin aras─▒nda; devlet tahvili, varl─▒─ča dayal─▒ menkul k─▒ymetler, kira sertifikalar─▒, hazine bonosu, T├╝rkiye Cumhuriyeti Merkez Bankas─▒ taraf─▒ndan ihra├ž edilen likidite senetleri ve Borsa ─░stanbul hisse senetleri yer al─▒r. 

Reg├╝lasyon nedir sorusuna bu kelimenin anlam─▒n─▒ a├ž─▒klayarak cevap vermek gerekir. Bu kavram, d├╝zenleme ve ayarlama anlam─▒na gelir. Devletin ekonomiye direkt olarak m├╝dahale etti─či iktisat politikas─▒ ara├žlar─▒ndan biri olarak bilinir. 

D├╝zenlemeler; ├╝lkelerin i├žinde bulunduklar─▒ duruma, sekt├Âre ve tarihsel s├╝re├žlere ba─čl─▒ olarak farkl─▒ ┼čekillerde yap─▒labilir. Reg├╝lasyon uygulamalar─▒ devletler taraf─▒ndan d├╝zenleyici bir unsur olarak kullan─▒l─▒r. Bu d├╝zenlemeler finansal kurumlar─▒n y├Ânetmeliklerinde yap─▒lan de─či┼čikliklerle desteklenir. Kriz d├Ânemlerinde benzer s├╝re├žlerin olu┼čmas─▒na engel olan politikalar uygulanabilir. Bunun sonucunda daha istikrarl─▒ bir ekonomik sistemin olu┼čmas─▒ ├Âng├Âr├╝l├╝r. 

Reg├╝lasyonun Amac─▒ Nedir?

Reg├╝lasyon, geni┼č bir alanda etkili olan kavramlardand─▒r. Toplumda ya┼čayan bireylerin refah─▒n─▒n art─▒r─▒lmas─▒na y├Ânelik ├žal─▒┼čmalar─▒ kapsar. Piyasa ba┼čar─▒s─▒zl─▒klar─▒n─▒ ├Ânlemek i├žin pazara farkl─▒ ┼čekillerde etki eder. Reg├╝lasyonun amac─▒, eksik rekabetin ├Ânlenmesi ve piyasan─▒n i┼člerlik kazanmas─▒d─▒r. Finansal sistemi d├╝zenleyen kurallar, bir b├╝t├╝n olarak t├╝keticilerin de korunmas─▒n─▒ sa─člar. ─░┼čletmelerin b├╝y├╝mek ve geli┼čmek i├žin belirlenen kurallar d├óhilinde hareket etmesi gerekir. 

Devletin piyasadaki g├╝veni korumas─▒ ve sermaye miktar─▒n─▒n y├╝kselmesini sa─člamas─▒ ├že┼čitli d├╝zenlemeler sayesinde m├╝mk├╝n olur. Bunlar arac─▒l─▒─č─▒yla mali sistem g├╝├žlenir ve ├╝lke ekonomisi kalk─▒n─▒r. Reg├╝lasyon, istenmeyen faaliyetleri ├Ânlemeye de yarar. Ayn─▒ zamanda bu faaliyetleri istenen davran─▒┼člar h├óline d├Ân├╝┼čt├╝rmek i├žin de kullan─▒l─▒r. 

Reg├╝lasyon Nas─▒l Yap─▒l─▒r?

Devlet, piyasaya giri┼č ve ├ž─▒k─▒┼č─▒ d├╝zenleyici tekeller olu┼čturarak ayarlamalar yapar. Bu uygulamalar, d├╝zenleme ve denetleme ┼čeklinde geni┼č bir faaliyet alan─▒n─▒ kapsar. Bir faaliyete ili┼čkin kurallar─▒n belirlenmesi ve bunlar─▒n uygulan─▒p uygulanmad─▒─č─▒n─▒n kontrol edilmesi reg├╝lasyon nas─▒l yap─▒l─▒r sorusunun basit cevab─▒d─▒r. Buna ek olarak yasaklar─▒n ihlal edilmesi konusundaki ┼čik├óyetlerin denetlenmesi ve ciddi zararlar─▒n engellenmesi amac─▒yla ├že┼čitli tedbirlerin al─▒nmas─▒ da d├╝zenlemelerin kapsam─▒ndad─▒r. Bu s├╝re├ž d├óhilinde gerekli kurum taraf─▒ndan soru┼čturma yap─▒lmas─▒, bilgi sa─članmas─▒ ve para cezalar─▒n─▒n belirlenmesi de ├Ânem arz eder. Reg├╝lasyonlar; ├╝lkenin gelir da─č─▒l─▒m─▒na, toplumsal yap─▒s─▒na ve ekonomik durumuna g├Âre uygulan─▒r. T├╝m bu ko┼čullar de─čerlendirilerek uygulama y├Ântemleri belirlenir. 

Reg├╝lasyon ├ľrnekleri Nelerdir?

D├╝zenlemeler, devlet taraf─▒ndan ekonomik ve sosyal ama├žlara uygun olacak ┼čekilde yap─▒l─▒r. Bir yol haritas─▒ olu┼čturularak yap─▒ld─▒─č─▒ndan piyasalarla ilgilenen ki┼čiler i├žin ├Ânem arz eder. A┼ča─č─▒da ├že┼čitli reg├╝lasyon ├Ârneklerini bulabilirsiniz.

Yukar─▒daki d├╝zenlemeler pek ├žok farkl─▒ kurumu ilgilendirir. Yap─▒lan reg├╝lasyonlar─▒ g├Âz ├Ân├╝nde bulundurarak bir ├╝lkenin ekonomi politikas─▒ hakk─▒nda fikir sahibi olmak da m├╝mk├╝nd├╝r. Bu sayede ki┼čilerin g├╝venli bir ┼čekilde yat─▒r─▒m yapmas─▒ m├╝mk├╝n h├óle gelir.